• wo. jul 24th, 2024

Zitten de VS achter de recente staatsgrepen in Afrika?

afrika

Kan het zijn dat de Verenigde Staten betrokken zijn bij de recente staatsgrepen in Afrika, en zo ja, wat is dan de reden waardoor juist bondgenoot Frankrijk daar onder te lijden heeft?

U weet inmiddels ongetwijfeld dat de regering van Gabon was omvergeworpen door de zoveelste militaire staatsgreep op het Afrikaanse continent. Volgens de BBC hebben er sinds 2020 maar liefst acht staatsgrepen plaatsgevonden in ‘voormalige’ Franse koloniën in Afrika. Het merendeel van deze staatsgrepen heeft plaatsgevonden in de ‘Sahelregio’, een oost-weststrook die langs de zuidelijke rand van de grote woestijn loopt en zich grofweg uitstrekt van Senegal tot Soedan. Gabon is een uitzondering; het ligt zuidelijker langs de tropische evenaar, maar deelt toch Franse verbindingen met de Sahel.

Er zijn ruim 40.000 Franse bedrijven actief in Afrika, en deze instabiele dominostenen in Françafrique lijken een klap voor Frankrijk te zijn. Er is veel aandacht besteed aan de Franse behoefte aan uranium uit Niger. Om zijn belangen in Afrika te beschermen heeft Frankrijk een aanzienlijke militaire aanwezigheid op het continent en blijft het sterk betrokken bij de politieke en economische aangelegenheden van veel Afrikaanse landen.

Het verhaal is dat deze recente reeks staatsgrepen een groeiende revolutie van het Afrikaanse volk vertegenwoordigt tegen de voortdurende ‘postkolonialistische’ uitbuiting die hen voortdurend verarmt en tegelijkertijd de welvaart van Frankrijk voedt. Er is ook een tegenverhaal naar voren gekomen dat deze staatsgrepen een ernstige bedreiging vormen voor het democratisch bestuur, inclusief suggesties dat deze gebeurtenissen verband houden met de toenemende belangen van Rusland en/of China in Afrika.

Als één van de oudste bondgenoten van Frankrijk zou je kunnen denken dat de VS zich zorgen zouden maken over deze gebeurtenissen en zich zouden inspannen om zich ertegen te verzetten door gebruik te maken van hun eigen aanzienlijke militaire aanwezigheid op het Afrikaanse continent, naast politieke en economische invloed. De Amerikaanse berichtgeving over deze zaken lijkt in overeenstemming te zijn met dergelijke zorgen, althans oppervlakkig.

Ook zouden de Amerikaanse vice-minister van Buitenlandse Zaken Victoria Nuland naar Niger hebben gestuurd om met de leiders van de staatsgreep te praten en de afgezette president te ontmoeten, maar dat laatste werd geweigerd.

Deze gebeurtenissen blijven zich echter in een snel tempo ontvouwen, en welke acties de VS ook ondernemen, ze lijken relatief terughoudend te zijn. De Amerikanen geven er kennelijk de voorkeur aan om via een groep andere West-Afrikaanse landen te werken waarvan de huidige leiders loyaal blijven aan het Westen. Deze ECOWAS-landen zijn echter intern verdeeld over de reactie op de coup en zelf ook vatbaar zijn voor staatsgrepen.

Het is simpel om de gemakkelijkste en eenvoudigste verhalen te geloven, vooral als ze een verscheidenheid aan wegen bieden om onze meningen te beïnvloeden. Deze situatie kan echter complexer zijn dan een oppervlakkige eerste blik doet vermoeden. Dit geldt vooral als we kijken naar aanvullende factoren zoals de verspreiding van het islamitisch terrorisme en de groeiende invloed van China en Rusland in deze regio’s (de landen die door het Westen worden gezien als rivalen in hun zoektocht naar mondiale dominantie).

De aanblik van aanhangers van de staatsgreep die de straat op gaan en met Russische vlaggen zwaaien, is in de media breed uitgemeten, naast beschuldigingen dat Rusland een actieve rol speelt in het aanwakkeren van deze politieke instabiliteit en de mogelijke betrokkenheid van de beroemde Russische Wagner Groep.

Vandaag de dag komen wijzelf al gauw met de hypothese dat wanneer er ergens in de wereld een staatsgreep plaatsvindt, de VS er mee te maken hebben. Dit is niet te wijten aan een negatieve voorkeur voor de VS, maar is eerder gebaseerd op eenvoudige waarschijnlijkheid. Er is een grote hoeveelheid bewijsmateriaal verzameld, inclusief officiële documentatie, dat de VS sinds de Tweede Wereldoorlog de dominante kracht achter regimeveranderingsoperaties in de wereld zijn.

De stelling dat de VS verantwoordelijk zijn voor de laatste staatsgreep biedt betere kansen dan het gooien met de dobbelsteen, en is daarom een goed uitgangspunt. Daarentegen kan het ook niet zo zijn dat de VS verantwoordelijk zijn voor elke staatsgreep in de wereld. En deze Afrikaanse staatsgrepen, die Frankrijk ogenschijnlijk schade berokkenen, lijken, althans oppervlakkig gezien, niet in overeenstemming te zijn met de geopolitieke belangen van de VS. Waarom zouden de VS betrokken raken bij iets dat mogelijk de Franse belangen schaadt?

Wij vroegen ons dat ook in 2022 af, toen duidelijk werd dat de VS de hand hadden gehad in het vernietigen van de Nordstream-pijpleidingen, die waren aangelegd op aandringen van de voormalige Duitse bondskanselier Angela Merkel om te voorzien in een ruime voorraad goedkoop Russisch gas om de Duitse industrie van brandstof te voorzien en haar huizen in de toekomst te verwarmen. Waarom zouden de VS de kritieke energie-infrastructuur van hun eigen voormalige bondgenoot vernietigen?

De reden was in dit geval uiteraard eenvoudig te begrijpen, aangezien de VS de pijpleidingen jarenlang publiekelijk tegenstond (zelfs bestrafte) voordat ze werden vernietigd. De VS wilden niet dat Duitsland afhankelijk zou worden van Russisch gas, wat de sterke invloed van de VS op Duitsland, die sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog nog steeds bestaat, zou kunnen verzwakken en de positie van Rusland in West-Europa zou kunnen versterken.

Het vernietigen van de pijpleidingen loste dit probleem op, elimineerde Duitsland als gasklant voor Rusland en maakte Europa afhankelijker van de energievoorziening door de Amerikanen – die daar tot op de dag van vandaag garen bij spinnen.

Hoe zit het dan als Frankrijk zijn grip op Afrika verliest? Zoals de Nordstream-affaire aantoont, zullen de VS niet aarzelen om de energiebelangen van één van hun bondgenoten te schaden om bredere geopolitieke doelen te bereiken. In plaats van gas is het dit keer uranium (en andere belangrijke natuurlijke hulpbronnen). Zonder het precedent van Nordstream zou een dergelijke conclusie wellicht moeilijker te verteren zijn.

Goed. Dus wat zijn de strategische voordelen voor de VS die opwegen tegen de schade die deze staatsgrepen aan Frankrijk berokkenen? In de eerste plaats, zoals in het geval van Duitsland en Nordstream, dwingt de verzwakte positie van deze gebeurtenissen in Afrika Frankrijk ertoe afhankelijker te worden van de VS. Dit is belangrijk wanneer er een bredere geopolitieke herschikking plaatsvindt in de wereld, waarbij machten in Europa zoals Frankrijk de enige potentiële rivalen van de VS in het Westen blijven.

Door hun vermogen om de VS uit te dagen te verzwakken, de mogelijkheden voor handelsbetrekkingen met Amerikaanse rivalen te elimineren en de afhankelijkheid van de VS te vergroten, kan Europa gemakkelijker worden gecontroleerd ten behoeve van het Amerikaanse imperium. Dit is eigenlijk heel eenvoudig.

Een ander motief kan echter de wens van de VS zijn om Rusland en/of China bij een conflict in Afrika te betrekken, buiten de comfortzone van hun eigen grensregio’s. De gebeurtenissen in de Amerikaanse proxy-oorlog tegen Rusland in Oekraïne maken het steeds duidelijker dat Rusland niet verslagen kan worden in zijn eigen omgeving, waar het over veel belangrijke voordelen beschikt.

Oorlogssimulaties in het westelijke deel van de Stille Oceaan hebben ook aangetoond dat de VS weinig kans hebben om te zegevieren in een militaire botsing tegen China. Daarom is de enige manier om Rusland en/of China te verslaan hen naar een afgelegen slagveld te lokken, in een regio waar ze allebei sterke belangen hebben, en waar het voor hen moeilijker is om macht te projecteren. Vooral op een plek waar de VS al veel invloed uitoefenen.

Er zijn dus enkele plausibele redenen om te denken dat de VS achter deze staatsgrepen in Afrika zouden kunnen zitten, ondanks de schade die het Frankrijk lijkt te berokkenen, als de gevolgen daarvan in bredere zin ten goede zouden komen aan de VS. Het is slechts een hypothese, maar het is het overwegen waard.

PS.
De grondleggers van Amerika waarschuwden ervoor om geen imperium te worden. Maar na de Tweede Wereldoorlog werd Amerika plotseling een supermacht en werden de Amerikaanse elites gek. Bij maar liefst 80% van alle mondiale conflicten en oorlogen sinds de Tweede Wereldoorlog waren de Verenigde Staten betrokken. Wat Amerika nodig heeft is een nieuwe strategie waarbij je niet de politieman van de wereld hoeft te zijn en obsessief iedereen in elk deel van de wereld onder controle moet houden.

Hier is een gedeeltelijke lijst van de inmenging en oorlogen van de United States of Agression.

1947–1949: Ingrijpen in de Griekse burgeroorlog
1947–1970: Inmenging in de Italiaanse verkiezingen en ondersteuning van anticommunistische activiteiten
1945–1949: Ingrijpen in de Chinese burgeroorlog en Taiwan vestigen
1948: Ondersteuning van anti-regeringstroepen in de burgeroorlog in Costa Rica
1949–1953: Ondersteuning van anticommunistische activiteiten in Albanië
1949: Een staatsgreep plegen in Syrië (het was de eerste staatsgreep van de CIA)
1950–1953: Koreaanse oorlog
1952: Ingrijpen in de Egyptische revolutie van 1952
1953: Organiseerde een staatsgreep in Iran en wierp de democratisch gekozen leider omver
1954: Guatemala binnengevallen en een marionet geïnstalleerd
1956–1957: Een staatsgreep plannen in Syrië
1957–1959: Ondersteuning van een staatsgreep in Indonesië
1958: Het creëren van een crisis in Libanon
1960–1961: Ondersteuning van een staatsgreep in Congo
1960: Inmenging in de hervormingen van Laos
1961: Varkensbaai-invasie van Cuba
1961–1975: Ondersteuning van burgeroorlog en opiumhandel in Laos (zoek ‘Air America’ op)
1961–1964: Ondersteuning van anti-regeringsactiviteiten in Brazilië
1963: Steun aan de burgeroorlog in Irak
1963: Ondersteuning van rellen in Ecuador
1963–1975: Vietnamoorlog
1964: Ingrijpen in de opstand van Congo (en bombardementen)
1965–1966: Ingrijpen in de burgeroorlog van Dominica
1965-1967: Installeren, bewapenen en helpen bij de massamoord op communisten door de fascistische Indonesische militaire regering (2-3 miljoen doden)
1966: Het organiseren van een opstand in Ghana
1966–1969: Het creëren van conflicten in de gedemilitariseerde zone (DMZ), een regio op het Koreaanse schiereiland die Noord-Korea afbakent van Zuid-Korea
1966–1967: Ondersteuning van een opstand in Bolivia
1967: Ingrijpen in de verandering van de Griekse regering
1967–1975: Ingrijpen in de burgeroorlog in Cambodja
1970: Inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van Oman
1970–1973: steun aan een militaire staatsgreep in Chili (de democratisch gekozen en populaire progressieve leider Salvador Allende omvergeworpen)
1970–1973: Het orkestreren van een staatsgreep in Cambodja
1971: Steun aan een staatsgreep in Bolivia
1972–1975: Assisteren van anti-regeringstroepen in Irak
1976: Steun aan een staatsgreep in Argentinië
1976–1992: Ingrijpen in de binnenlandse aangelegenheden van Angola
1977–1988: Ondersteuning van een staatsgreep in Pakistan
1979–1993: Ondersteuning van anti-regeringstroepen in Cambodja
1979–1989: Bewapening, financiering en training van de Mujahedin in Afghanistan. Dit leidde tot Al Qaeda en het grootste netwerk van islamitische terroristische groeperingen ter wereld.
1979–1989: Gebruikte Saddam Hoessein om een proxy-oorlog tegen Irak te voeren. Heeft Saddam tien jaar lang gefinancierd en bewapend.
1980–1989: Financieren anti-regeringsvakbond Solidariteit in Polen
1980–1992: Inmenging in de burgeroorlog in El Salvador
1981: Libië aanvallen in de Golf van Sidra
1981–1982: Verandering van het technische regime in Tsjaad
1982–1984: Deelnemen aan een multilaterale interventie in Libanon
1982–1989: Ondersteuning van anti-regeringstroepen in Nicaragua (de Amerikaanse gewapende fascisten, doodseskaders, drugsbaronnen enz.)
1983: Grenada binnenvallen
1986: Binnenvallende Golf van Sidra, Libië
1986: Bombardementen op Libië
1988: Neerhalen van een Iraans vliegtuig
1988: Troepen naar Honduras sturen
1989: Libië aanvallen in Tobruk
1989: Ingrijpen in de binnenlandse aangelegenheden van de Filippijnen
1989–1990: Panama binnenvallen
1990–1991: Perzische Golfoorlog, deel 1
1991: Ingrijpen in de verkiezingen in Haïti
1991–2003: Leiding geven aan de handhavingsactie om een no-fly zone in Irak in te stellen
1992–1995: Voor het eerst tussenbeide komen in de burgeroorlog in Somalië
1992–1995: ingrijpen in de Bosnische oorlog
1994–1995: Troepen naar Haïti sturen
1996: Steun aan een staatsgreep in Irak
1997: Troepen naar Albanië sturen
1997: Troepen sturen naar Sierra Leone
1998–1999: Het voeren van de Kosovo-oorlog
1998: Lancering van kruisrakettenaanvallen op Soedan en Afghanistan
1998–1999: Troepen sturen naar Kenia en Tanzania
2001-heden: oorlog tegen Afghanistan
2002: Troepen sturen naar Ivoorkust
2003: Het orkestreren van de kleurenrevolutie in Georgië en het installeren van een pro-Amerikaanse regering
2003-heden: oorlog in Irak, deel 2
2004-heden: Aanzetten tot oorlogen tussen Pakistan en Afghanistan in hun aangrenzende gebieden
2004: Het orkestreren van de kleurenrevolutie in Oekraïne en het installeren van een pro-Amerikaanse regering
2006-2007: Ondersteuning van Fatah, een Palestijnse politieke en militaire organisatie, bij het omverwerpen van de gekozen regering van Hamas
2007-heden: voor de tweede keer tussenbeide komen in de burgeroorlog in Somalië
2009: Steun aan een staatsgreep in Honduras
2011: Ondersteuning van anti-regeringstroepen in Libië
2011-heden: Bewapening, financiering, training van jihadisten, Al Qaeda en ‘gematigde rebellen’ in Syrië. Af en toe bombarderen van Syrië. Het bezetten van de olierijke delen van Syrië.
2011–2017: Militaire operaties uitvoeren in Oeganda
2014: Het orkestreren van een kleurenrevolutie in Oekraïne en het omverwerpen van een democratisch gekozen regering.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *