DELEN
asscher

Er komt de komende jaren enorm veel op ons af. We hebben een klimaatcrisis, een pensioenprobleem, krapte op de woningmarkt, achteruit hollend onderwijs, tekorten in de zorg en migratie. De opsomming is zeker niet volledig. De EU en wereldpolitiek laten we buiten schot. Maar in elk geval heeft u ongeveer een beeld van wat ons te wachten staat.

In die opsomming zitten nog niet de voorstellen van de Commissie Borstlap over de arbeidsmarkt (zie de analyse van Fons Kockelmans). Op de schop nemen is hier een understatement. Hier wordt de hele wereld van werk plus de aanpalende beleidsvelden (sociale zekerheid, pensioen) omgeploegd. Het is ambitieus en vermoedelijk veel te ambitieus voor de polder. Je hoeft geen profeet te zijn om te voorspellen dat onderweg veel voorstellen zullen sneuvelen. Een magere, uitgeklede versie is meestal het maximaal haalbare dat de polder overlaat van grootse en visionaire plannen.

Daar kun je inderdaad rouwig om zijn. In de polder zijn we kampioen van het op de lange baan schuiven. Problemen worden vaak pas dan aangepakt als het schip gevaarlijk dicht bij de wal komt. De nadelen zijn evident. Er gaat veel kostbare tijd verloren en meestal wordt het veel duurder dan wanneer er meteen vaart achter was gezet. Zo werkt onze democratie. Schoonheidsprijzen worden zelden uitgedeeld, maar de makkes blijven, meestal, beheersbaar.

Lees ook:  Hypocriete Klaver en Jetten verklaren Baudet de oorlog omdat Noord-Brabant centraal staat in klimaatgekte

Dat laatste is bij alle nadelen een voordeel. De problemen en eventuele oplossingen gaan  de overlegmolens in. De burgers kunnen wennen aan de situatie. De geesten worden in gematigd tempo rijp gemaakt voor de vaak ingrijpende veranderingen. De beleidsmakers houden altijd in het achterhoofd dat de manoeuvreerruimte beperkt is.

Bij deze benadering dreigt echter wel het gevaar van de opeenstapeling van de problemen.  Er blijft te vaak te veel liggen. En als alles ongeveer tegelijk komt en oplossingen uitblijven, kan dat een overbelasting van de politiek en het draagvlak van de burger worden.

Om met het eerste te beginnen: de politiek, kabinet en parlement, en in hun kielzog het ambtelijke apparaat, kunnen overweldigd worden door de omvang van de problemen. Het beste voorbeeld zijn op dit moment de naweeën van het toeslagenschandaal. Geen mens heeft nog maar enig idee hoe groot het aantal gedupeerden is. Een oplossing is dus nog lang niet in zicht. Maar intussen gaat er veel mankracht en tijd aan verloren die je beter voor andere, nijpende problemen had kunnen inzetten.

Een ander, verwant probleem is dat oplossingen vaak niet goed doordacht zijn. Op papier lijkt het dik voor mekaar maar in de praktijk blijkt het niet te werken. Uitvoerende organen, lagere overheden als gemeenten of instanties als het UWV,  moeten de scherven opvegen van wat ze op het Binnenhof in elkaar hebben geknutseld. Dat gaat regelmatig ten koste van de effectiviteit van hun dienstverlening waarvoor ze dan weer, en niet altijd terecht, de hoon van het publiek oogsten.

Lees ook:  Kabinet wil rekeningrijden invoeren vanaf 2026

Eén van de hoofdtaken van een nieuwe regering is een rangorde opstellen van de problemen die ze moet aanpakken. Dat gebeurt meestal tijdens de kabinetsformatie. Het aan het slot van dat tegenwoordig eindeloze ge-onderhandel gesloten regeerakkoord geldt als handleiding. Het hangt aan elkaar van moeizame, ingewikkelde compromissen en werkt soms wel en vaker niet. Regeren wordt uiteindelijk permanent improviseren, voortmodderen en reageren op incidenten en onvoorziene gebeurtenissen (stik- en fijnstof) die vaak afleiden van het in het regeerakkoord voorgenomen echte werk.

Veel hangt dan af van de kwaliteit van de individuele bewindslieden. Daar kun je bij de formatie op letten en zwakke broeders en zusters proberen weg te houden van zware posten. Maar dat lukt niet altijd. Dat is de soms (te) hoge prijs van coalitievorming. En dan nog, een qua reputatie sterke kandidaat kan in werkelijkheid tegenvallen. Op het ministerie van justitie, of hoe dat nu heten mag, hebben ze dat in de loop der jaren aan den lijve mogen ondervinden.

De combinatie van deze factoren bepaalt het vertrouwen in de politiek. Met slordig tot slecht beleid en matige tot zwakke bewindslieden krijgt dat onherroepelijk een optater. De meeste burgers verwachten waarschijnlijk niet overdreven veel van de politiek. Op het Binnenhof heerst soms de gedachte dat veel, zo niet alles draait om wat daar gebeurt. Maar voor veel mensen is politiek voornamelijk een achtergrondgeluid waarvan de volumeknop niet te vaak opengedraaid moet worden. Ze hebben andere dingen aan hun hoofd en willen er niet te veel last van hebben.

Lees ook:  DENK ‘Onderzoek financiering kerken en moskeeën!’

Niettemin, als de overheid direct dreigt in te grijpen in hun leven, moeten ze er vanuit kunnen gaan dat met hen rekening wordt gehouden en dat de lasten eerlijk verdeeld worden. Zo niet, dan gooien ze de beuk erin. Dat zag je aan de protesten bij de migratiecrisis van vijf jaar geleden en je moet oppassen dat het bij de klimaatcrisis niet opnieuw gebeurt. Een groeiend aantal burgers weet onderhand dat de klimaatverandering realiteit is. Nu moet de politiek hen voorbereiden op de geweldige veranderingen, inclusief kosten, die voor de deur staan. Dat vereist behoedzaam en verstandig opereren.

De klimaatcrisis is de, zoals dat eufemistisch heet, ‘grootste uitdaging’. Maar die andere problemen uit de opsomming kunnen evenmin wachten. Als ze te lang blijven liggen gaan ze broeien en dan hoef je er maar een klein populistisch vlammetje bij te houden. De polder moet gauw aan de slag.

Reacties

Reacties

Een bevolking die de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid niet respecteert en verdedigt, zal niet lang de vrijheid hebben die voortvloeit uit de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid. Deze website respecteert de waarheid en het vereist uw steun denk aan onze sponsors of doe een donatie hier wij zijn blij met elke euro. Zoals u wellicht weet doen de Social Media sites zoals Facebook en Twitter er alles aan om ons bereik tot een minimum te beperken! We zijn daarom meer dan ooit afhankelijk van uw support om het woord bij de mensen te krijgen. Wanneer u bovenstaand artikel nuttig, interessant of leerzaam vond, like het dan en deel het overal waar u maar kunt! Alvast heel hartelijk bedankt voor de support!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.