DELEN
vluchtelingen

Migratie domineert de laatste jaren de Europese politiek en actualiteit. In enkele jaren tijd kwamen miljoenen migranten vanuit alle hoeken van de wereld naar ons continent, met de nodige problemen tot gevolg. Het draagvlak bij de bevolking om migranten op te nemen wordt alsmaar kleiner, maar een kentering lijkt er niet meteen te komen.

Eén van de belangrijkste pushfactoren van de migratiestromen richting Europa is demografie, en de gevolgen van deze demografie. ‘Beschrijving van het volk’ is de letterlijke definitie van demografie. Het bestudeert de kenmerken van bevolkingsgroepen en hun dynamiek aan de hand van thema’s als het geboortecijfer, de vruchtbaarheid, het sterftecijfer en het huwelijkscijfer. Een blik op de demografische situatie in Afrika laat ons met zekerheid stellen dat de migratiestromen vanuit het continent niet snel zullen opdrogen.

Geboortecijfer

Het geboortecijfer verwijst – zoals de term al verraadt – naar het gemiddeld aantal kinderen dat een vrouw baart gedurende haar leven. Het is een belangrijke component van demografie, gezien het feit dit de samenstelling en toekomstige situatie van een land of bepaalde regio weergeeft. In Europa is het geboortecijfer al enkele decennia in dalende lijn, het gevolg van een demografische transitie die wij reeds ondergingen. Waar we tussen de jaren 1750 en 1900 nog een hoog geboortecijfer en hoog sterftecijfer hadden, wordt ons continent nu gekenmerkt door een laag geboortecijfer en laag sterftecijfer. Deze demografische transitie zorgt voor een knik in de groei van de bevolking en zet vervolgens een bevolkingsdaling in.

Het vruchtbaarheidscijfer van Vlaanderen bijvoorbeeld bedraagt 1,72. Om het bevolkingsaantal stabiel te houden zouden 2,1 kinderen per vrouw nodig zijn. Het aandeel van het Westen (inclusief Latijns-Amerika) in de totale wereldbevolking zal naar verwachting dan ook afnemen van momenteel 24% naar amper 17% in het jaar 2100. In Afrika zien we een tegenovergestelde beweging. Het Afrikaanse continent bevat op dit moment 1,2 miljard Afrikanen, wat overeenkomt met 17% van de wereldbevolking. Dat aandeel zal tegen 2100 toenemen tot maar liefst 40% en ruim 4,4 miljard mensen. De reden daarvoor ligt voor de hand. In tegenstelling tot het Westen heeft men in Afrika nog geen dergelijke demografische transitie meegemaakt. Het geboortecijfer ligt er nog steeds bijzonder hoog, met een enorme bevolkingsexplosie tot gevolg. De 10 landen met het hoogste geboortecijfer (tussen 5,5 en 7,8 kinderen per vrouw) zijn allemaal Afrikaanse landen. Een land als Nigeria bijvoorbeeld telt op dit moment zo’n 190 miljoen inwoners. Dat aantal zal tegen 2100 verviervoudigen tot 800 miljoen, wat van Nigeria het op twee na grootste land ter wereld zal maken. Vooral de bevolking van de zogenaamde Minst Ontwikkelde Landen (MOL) neemt aan ongeziene snelheid toe. Landen als Niger, Congo, Mali, Somalië en Oeganda zullen tegen 2100 hun bevolking vervijfvoudigd zien.

Er zijn verschillende oorzaken van dit hoge geboortecijfer in minder ontwikkelde landen. Zo hebben onder meer de scholingsgraad, de kindersterfte of de cultuur hier een grote impact op. Zelfs als het geboortecijfer in Afrika in de toekomst zou afnemen, zal het nog decennia of zelfs eeuwen duren vooraleer de bevolkingsexplosie stopt. De reden daarvoor wordt het bevolkingsmomentum of demografische inertie genoemd. Inertie is bij demografie wat het ook in de fysica is: de kracht die ervoor zorgt dat wanneer men de motor van een trein afzet, deze toch nog een tijdje door blijft rijden. Om dit te verduidelijken kijken we naar de bevolkingspiramide van een Afrikaans land, in dit geval Senegal. We zien dat de bevolkingspiramide van Senegal een zeer brede basis heeft en dat Senegal dus een groot aantal kinderen en jongvolwassenen telt. Zij zijn allemaal potentiële jonge moeders en vaders en zullen (bijna) allemaal kinderen krijgen. Ook wanneer het geboortecijfer zou dalen – of zelfs als men een geboortebeperking zou invoeren – zullen zij een groot aantal nieuwe kinderen op de wereld zetten.

Demografie en economie

Niemand in Afrika vertrekt omdat het continent te dichtbevolkt zou zijn of vanwege de demografie, wel vanwege de economische gevolgen ervan. Demografie heeft een nauw verband met de economie van een land, of in dit geval Afrikaanse landen. Om economische vooruitgang te realiseren moet de economische groei in een land minstens gelijk zijn aan de bevolkingsgroei. Bij de sterke bevolkingsgroei in Azië de laatste decennia bleek dat een dergelijk scenario mogelijk is. De economie steeg er ongeveer even snel als de bevoking, wat leidde tot enorme economische bloei in het continent. In Afrika zien we echter dat de economie de bevokingsgroei in de verste verte niet bijbeent, met nefaste gevolgen.

We keken al naar de bevolkingspiramide van Senegal. Als we naar de bevolkingspiramides van alle Afrikaanse landen kijken, dan zien we dat die – in tegenstelling tot de bevolkingspiramides in Europa – écht de vorm van een piramide hebben. Terwijl Europa vergrijst, is Afrika het jongste continent op aarde met een gigantisch aantal jongeren dat zich jaar na jaar vervoegt bij de beroepsbevolking. Omdat de arbeidsmarkt het tempo van de bevolkingsgroei niet haalt, belanden Afrikaanse jongeren massaal in de werkloosheid. De jeugdwerkloosheid in Afrika is torenhoog en neemt er elk jaar meedogenloos toe. In sommige Afrikaanse landen, zoals Tunesië en Egypte (die tot de meest ontwikkelde landen van Afrika behoren), is ongeveer 60% van de jongeren werkloos. De bevolkingsexplosie in Afrika leidt dus tot torenhoge werkloosheid.

Maar hoe komt het dan dat de bevolkingsexplosie in Azië, ook een relatief jong continent op vlak van gemiddelde leeftijd, niet zorgt voor werkloosheid? Daarvoor is het interessant te kijken naar een bekend Afrikaans probleem: hongersnood. Naast werkloosheid is ook voedsel een schijnbaar permanent probleem in Afrika. Reeds tientallen jaren worden Europese kinderen in scholen bewust gemaakt van de hongersnood in Afrika, en wordt er aangedrongen op ‘solidariteit’. Solidariteit die nergens toe leidt, zo blijkt. Meer zelfs, het is die gulle solidariteit dat het probleem mee in stand houdt. Afrikaanse kussteden die bevoorraad worden met buitenlands voedsel worden overspoeld door honderdduizenden mensen. Het gevolg zijn gigantische sloppenwijken met werklozen tot gevolg in die steden. Lokale economieën daarentegen worden hierdoor volledig verstikt. Afrikaanse landbouwbedrijven kunnen simpelweg niet concurreren tegen het goedkoop voedsel dat vanuit het Westen het Afrikaanse continent binnenkomt. Nochtans is Afrika schatrijk als het aankomt op vruchtbare landbouwgronden, en het zou dan ook een volledig zelfvoorzienend continent kunnen zijn. In plaats van lokale economieën te verstikken en Afrika aan de Europese voedselbaxter te houden zouden gerichte investeringen in de Afrikaanse economie dus veel meer opbrengen. De werkloosheid en voedselafhankelijkheid zouden dalen, de economie zou bloeien.

Het feit dat de economie of landbouw de bevolkingsgroei niet kan bijbenen zou normaliter voor een Malthusiaanse catastrofe moeten zorgen, vernoemd naar demograaf Thomas Malthus. Een Malthusiaanse catastrofe betekent dat er niet genoeg voedsel is om de volledige bevolking te onderhouden, wat vervolgens leidt tot een demografische transitie. Hoe paradoxaal het ook klinkt en hoe zeer die demografische transitie nodig is voor zowel Afrika als het Westen, het is het Westen die de transitie op dit moment artificieel uitstelt. Het huidige systeem van ‘hulp’ zorgt samen met de bevolkingsexplosie in Afrika dus voor een massale vlucht van het platteland naar de kustteden en het uitstel van de broodnodige demografische transitie. De druk op voedselafhankelijkheid, onderwijs, gezondheidszorg en werkgelegenheid neemt bijgevolg zienderogen toe. Honderduizenden Afrikanen komen terecht in verloederde en toekomstloze sloppenwijken, de frustraties borrelen er dag na dag meer op. Mensensmokkelaars of rebellengroepen profiteren maximaal van deze uitzichtloze situaties en de kwetsbaarheid van gefrustreerde jongeren. Met valse beloftes worden deze jongeren gelokt om zich aan te sluiten bij terroristische milities of voor een dure reis naar het ‘beloofde land’ Europa. Diegenen die zich een mensensmokkelaar kunnen veroorloven vertrekken uit het Afrikaanse continent om de werkloosheid, conflicten en frustraties te ontvluchten. Allemaal zijn het gevolgen van één dieperliggende oorzaak: de bevolkingsexplosie.

Conclusie

De demografische situatie in Afrika heeft dus grote gevolgen op de economie in het continent. In tegenstelling tot de economie van Azië, slaagt de Afrikaanse economie er niet in de bevolkingsexplosie bij te benen. De gevolgen zijn desastreus en lijken bovendien een vicieuze cirkel te zijn. Vanwege de torenhoge werkloosheid trekken honderdduizenden Afrikanen naar de steden, voornamelijk kussteden. Daar is immers – in tegenstelling tot in het binnenland – voedselzekerheid vanwege de buitenlandse toevoer. Dit fenomeen verstikt de lokale economie, omdat deze niet kan concurreren met de goedkope en gesubsidieerde voedseltoevoer. Het gevolg hiervan is een tekort aan tewerkstelling, waardoor Afrikanen massaal naar de kussteden trekken, enzoverder.

Reacties

Reacties

Een bevolking die de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid niet respecteert en verdedigt, zal niet lang de vrijheid hebben die voortvloeit uit de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid. Deze website respecteert de waarheid en het vereist uw steun denk aan onze sponsors of doe een donatie hier wij zijn blij met elke euro. Zoals u wellicht weet doen de Social Media sites zoals Facebook en Twitter er alles aan om ons bereik tot een minimum te beperken! We zijn daarom meer dan ooit afhankelijk van uw support om het woord bij de mensen te krijgen. Wanneer u bovenstaand artikel nuttig, interessant of leerzaam vond, like het dan en deel het overal waar u maar kunt! Alvast heel hartelijk bedankt voor de support!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.