Trump blijft koppig en dom

trump

Er schijnen mensen te zijn geweest die misschien niet gedacht maar dan toch gehoopt hadden dat Donald Trump tot bezinning zou komen. Het land staat in brand, in vele steden letterlijk, na de moord door een politieman op een ongewapende zwarte man.

De president, hoopten ze, had de crisis kunnen aangrijpen om te verzoenen, tegenstellingen te overbruggen, president van alle Amerikanen te zijn.

Toegegeven, dat getuigde van naïviteit of op zijn minst van hopen tegen beter weten in. Maar de hoop, zegt het cliché, sterft als laatste.

Die mensen vroegen van de president iets waartoe hij mentaal niet is uitgerust. Je hoeft geen gediplomeerd zielknijper te zijn om dat te zien. Wie zijn tweets volgt, zijn uitspraken hoort, zijn zelfverheerlijking ziet, weet genoeg. Dit is een egotripper van de buitencategorie. Medeleven, begrip, alles wat op empathie duidt, is hem volslagen vreemd.

Verzoenen of verbinden, het zou niet geloofwaardig zijn geweest. De beuk erin, de honden los laten, met rubber kogels schieten en traangas inzetten, dat is zijn natuurlijke reflex. Ook en helemaal in deze crisis, de grootste van zijn presidentschap.

Toch kan zijn optreden in de crisis niet alleen verklaard worden uit de bizarre bedrading van zijn bovenkamer. Politieke berekening speelt een minstens even grote rol. En het frappante is dat die aspecten, persoonlijkheid en politiek, bij Trump als het ware samenvallen, een twee-eenheid vormen.

Polarisatie behoort sinds jaar en dag tot het Republikeinse arsenaal. De huidige versie dateert van ver voor Trump. In 1967/68 stond het land ook weer eens in lichterlaaie. Het protest tegen de oorlog in Vietnam, de zwarte strijd voor gelijke burgerrechten, de seksuele revolutie, het generatieconflict, feminisme en rock and roll, vormden een explosief mengsel dat toen wel tot ontbranding moest komen. En net als nu leek het land af te drijven richting burgeroorlog.

Dan klinkt van rechts al gauw de roep om de sterke man. Richard Nixon was net als Trump een gemankeerde persoonlijkheid. Hij liep krom van de complexen, haatte het politiek correcte establishment, en rook zijn kans. Nixon smeedde een coalitie van de ‘zwijgende meerderheid’, religieus rechts en de reactionaire, vaak racistische Democraten in het Zuiden van de VS die zich van hun partij hadden afgekeerd. En werd in 1968 president.

Nixon maakte school. Niet elke Republikeinse president na hem hees zich in het harnas van de sterke man. Ronald Reagan had voldoende aan zijn zonnige humeur en charme. Zijn opvolger, George Bush de Eerste (1988-’92), was een gerespecteerd gematigd verlichte conservatief. Diens zoon, George Bush de Tweede (2000-2008) was geen groot licht en rol van de sterke man wilde maar niet bij hem passen. Hij miste de verbetenheid van Nixon en de kille hardvochtigheid van Trump. Zoals het was, was het met de oorlogen in Irak en Afghanistan trouwens erg genoeg.

Maar sinds Nixon was er altijd die reactionaire, rabiate onderstroom waar bij verkiezingen uit geput kon worden. Dat zag je aan de haat jegens Barack Obama en alles wat maar even naar liberaal zweemde. En het kreeg in de de ‘recht-en-orde-partij’ zijn favoriete gedaante.

Een recht-en-orde-partij manifesteert zich natuurlijk vooral in tijden van chaos, geweld en verwarring. Als in de VS de periodieke rassenrellen uitbreken, geplunderd wordt en de polarisatie hoogtij viert. Wanneer burgers eisen dat er eindelijk orde op zaken wordt gesteld. Inderdaad, zoals nu.

Die recht-en-orde-strategie past niet alleen perfect bij Trumps instincten. Het is vermoedelijk ook zijn grootste, misschien enige kans om in november de presidentsverkiezingen te winnen.

Zijn corona-beleid is met ruim 100.000 doden een catastrofe, zijn belangrijkste troefkaart tot de crisis, de florerende economie en de records op Wall Street, is door de aankomende depressie en massa-werkloosheid (40 miljoen Amerikanen zitten nu zonder baan thuis), waardeloos geworden. Dat zie je terug in de peilingen. Zijn Democratische tegenstander Joe Biden bouwt zonder zelf iets te hoeven doen zijn voorsprong ook in de doorslaggevende staten gestaag uit.

Een cynicus had voor Trump geen betere strategie kunnen bedenken. De rellen komen voor hem als geroepen. Hij kan zich nu presenteren als ‘uw recht-en-orde-president’. En om het beeld van de rechtschapen strijder voor god en vaderland te vervolmaken liet hij zich met de bijbel voor de kerk tegenover het Witte Huis filmen. Nadat hij wel eerst demonstranten met traangas en wapenstok had laten wegjagen, natuurlijk.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.