rutte

Spanning loopt op in Den Haag: stapt het kabinet op vanwege de toeslagenaffaire?

Een spannende dag vandaag op het Binnenhof. De grote vraag is of het kabinet aftreedt vanwege de toeslagenaffaire. De ministers praten door over de politieke gevolgen van het schandaal, dat duizenden ouders in grote financiële problemen bracht. “Er moet een wonder gebeuren als het kabinet niet valt”, zeggen politieke commentators.

De kleinere regeringspartijen CDA, D66 en ChristenUnie twijfelen over het aftreden van het kabinet. De VVD heeft achter de schermen al aangegeven opstappen onnodig te vinden. Het opstappen gisteren van PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft de druk alleen maar doen toenemen.

Laatste duwtje

Voor de kleinere regeringspartijen kan het besluit van Asscher een extra aansporing zijn om de stekker uit het kabinet te trekken, verwachten ingewijden. “Dat is misschien wel het laatste duwtje”, zegt Frits Wester. “CDA, D66 en ChristenUnie zullen zich afvragen: waarom hij wel, en wij niet? Met name Rutte en zijn VVD zitten hier natuurlijk niet op te wachten, maar ook daar zullen ze nu inzien dat er geen uitweg is.”

Kamerdebat

De roep vanuit de oppositie om op te stappen zwelt aan. SP en GroenLinks zeggen dat premier Mark Rutte ‘in de voetsporen van’ Asscher moet aftreden. In coalitiekringen valt daarnaast te horen dat opstappen van het kabinet ruimte zou bieden aan kritische zelfreflectie vanuit de Kamer.

Het debat van volgende week zou anders volledig in het teken staan van de politieke consequenties van het rapport dat werd geschreven over de toeslagenaffaire door de commissie-Van Dam. Verschillende partijen willen dat de Kamer ook goed zelf kijkt naar zijn eigen rol in het overheidsschandaal.

Het rapport van de commissie-Van Dam, Ongekend Onrecht, wijst namelijk niet alleen naar het kabinet, maar ook naar de Kamer. Mede door toedoen van het parlement, dat fel reageerde op een aantal geruchtmakende fraudezaken, werd de ontspoorde jacht op fraudeurs door de Belastingdienst mogelijk gemaakt. Hierdoor werden duizenden ouders in de ellende gestort.

Dreigende motie van wantrouwen

Een dreigende motie van wantrouwen, die wordt ingediend als het kabinet zelf niet aftreedt, speelt ook mee. Vrijwel de volledige oppositie zegt deze motie te steunen. Zelfs de SGP, een steunpilaar van het kabinet, legt de vertrouwensvraag nadrukkelijk op tafel.

De PvdA heeft hierover officieel nog geen besluit genomen. Maar de verwachting is dat het aftreden van Asscher het beter uitlegbaar maakt voor de sociaaldemocraten om ook het kabinet weg te sturen, als het zelf niet tot opstappen zou besluiten.

Partijen benadrukken dat hun besluit uiteindelijk zal worden gebaseerd op inhoudelijke gronden. Maar veel betrokkenen erkennen dat politieke afwegingen een serieuze rol spelen, ook met het oog op de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen in maart.

Vallen en toch doorgaan

Op het functioneren van een demissionair kabinet zal de mogelijke val weinig invloed hebben. “Voor de mensen thuis is het misschien wat raar”, zegt Frits Wester. “Het kabinet valt, maar gaat toch gewoon door. Maar de verkiezingen zijn al heel snel en dat maakt dit symbolische gebaar om af te treden misschien wel makkelijker.”

Als het vandaag komt tot aftreden, is dat geen harde klap, constateert Wester. “Eerder een soort judorol, met een zachte landing. Maar daarmee wordt wel de collectieve verantwoordelijkheid genomen voor het falen van de overheid op veel fronten.”

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.