28 november 2021

SDB

dagelijks nieuws en blogs

Rutte verder in de knel: ‘Ik hoorde vanochtend via-via dat Omtzigt in mijn gespreksverslag werd genoemd’

rutte

VVD-leider Mark Rutte zegt verkeerde herinneringen te hebben gehad aan het gesprek met de verkenners toen hij tegen media ontkende dat hij de naam van Pieter Omtzigt bij dat gesprek had genoemd. ,,Ik heb naar eer en geweten de pers te woord gestaan. Ik heb me dat gesprek achteraf verkeerd herinnerd. Ik betreur dat ten zeerste.”

Volgens Rutte wilde hij met het noemen van de naam van Omtzigt alleen maar zeggen de VVD het prima vindt als Omtzigt een rol zou krijgen in het nieuwe kabinet, zoals CDA-leider Wopke Hoekstra in de campagne suggereerde. ,,Er is niks brisants aan de opmerking ‘Omtzigt minister’. Dat is iets heel anders dan ‘Omtzigt: functie elders’, dat impliceert een plek buiten Den Haag.” Hoekstra noemde het wel brisant dat het tijdens het gesprek over ‘onze Pieter’, zoals hij Omtzigt aanduidt, is gegaan.

Volgens Rutte heeft hij ook nog contact gehad met de oud-verkenners Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66). ,,Klopt mijn herinnering dat we het er niet over hadden?”, vroeg hij u hen. ,,Ja dat klopt”, was aldus Rutte het antwoord.

Motie van wantrouwen
PVV-leider Geert Wilders dient een motie van wantrouwen in tegen Rutte. Volgens hem heeft de VVD-premier juist ‘keihard gelogen’. Ook SP-leider Lilian Marijnissen en GroenLinks-leider Jesse Klaver geloven Rutte totaal niet. ,,U wast altijd uw handen in onschuld”, sneerde Klaver. ,,Een patroon van vergeetachtigheid”, oordeelde D66-leider Sigrid Kaag. ,,Hoe kunt u in de grootste crisis in Nederland dat vertrouwen nog herstellen?”

De VVD-leider bleef volhouden dat hij ‘de waarheid verkondigde’. Ook benadrukte hij dat hij er gisteren nog voor heeft gepleit om alleen zíjn gespreksverslag te openbaren. In de veronderstelling, zei hij nu, dat hij Omtzigt niet had genoemd. ,,Of u kent het verschil niet tussen een leugen en de waarheid, wat geen goede eigenschap is voor een premier, of u heeft een dermate slecht geheugen dat u het land niet kan leiden”, vond Partij voor de Dieren-leider Esther Ouwehand. ,,De heer Rutte kan geen kant op.”

Rutte bood ook zijn excuses aan omdat hij vorige week stelde dat de verkenners geen uitleg zouden geven. Hij stelt dat hij dat staatsrechtelijk ingewikkeld vond, omdat de verkenners al waren opgestapt. ,,Daar ben ik terecht, zeer terecht over gekapitteld”, erkende hij. De oud-verkenners Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) leggen nu op persoonlijke titel verantwoording af.

Nieuwe dynamiek
Met een dag vertraging begon de Tweede Kamer vanmiddag aan het debat over de uitgelekte formatienotitie van oud-verkenner Kajsa Ollongren. Dat debat heeft een nieuwe dynamiek gekregen nu het antwoord op de vraag wie de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omzigt noemde al beantwoord blijkt: dat was VVD-leider Mark Rutte, zo blijkt uit de vanochtend vrijgegeven gespreksverslagen.

Gisteren zou dat debat al plaatsvinden, maar ontaarde de dag in totale chaos. De Kamer vroeg alle formatiestukken op, maar die werden pas vanochtend vrijgegeven. Daaruit bleek dat Rutte Omtzigt heeft genoemd, hoewel hij dat afgelopen vrijdag nog nadrukkelijk ontkende.

Over die documenten rond de vorming van een nieuw kabinet gingen de oud-verkenners Annemarie Jorritsma (VVD) en Ollongren (D66) niet meer, vertelden zij de Kamer. De nieuwe verkenners, Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) beschikken nu over die stukken. Zij besloten gisteravond laat dat de 17 fractieleiders eerst de samenvattende verslagen van de gesprekken die zij met het voormalige verkennersduo hadden, mochten inzien. Dat gebeurde vanochtend tussen 9 en 10 uur.

Lelijke dingen
Rutte vreest dat de partijleiders in hun vertrouwelijke gesprekken met de verkenners mogelijk lelijke dingen over hun collega’s hebben gezegd. Dat zou volgens hem tot ‘allerlei emoties’ kunnen leiden die het formatieproces kunnen bemoeilijken en vertragen. Een Kamermeerderheid zag niks in dat voorstel en pleitte juist voor maximale ‘transparantie’.

Het debat stond gepland om 11:05 uur, maar zal nu vermoedelijk om 13.30 uur beginnen, en moest antwoord geven op de vraag hoe het kan dat in een uitgelekt formatiestuk werd gesproken over een ‘functie elders’ voor Pieter Omtzigt. Zelf is het populaire CDA-Kamerlid daar woedend over. Het velletje papier uit de verkennende fase van de formatie, dat vorige week donderdag gefotografeerd werd toen Ollongren na een positieve coronatestuitslag in allerijl het Binnenhof verliet, houdt de gemoederen al een week bezig.

Onderhandelingsstijl
Vooral vanwege wát er op het zichtbare A4-tje stond: dat de linkse partijen elkaar ‘niet echt vasthouden’, dat een meerderheid in de Eerste Kamer ‘voor niemand een must’ is en dat er vraagtekens werden gezet bij de ‘onderhandelingsstijl’ van CDA’er Hoekstra.

De hele notitie waar dat A4-tje deel van uitmaakte, is gisteren al wel door Jorritsma en Ollongren naar de Kamer gestuurd. Daaruit bleek ook dat er twijfels zijn over de stabiliteit van de CDA-fractie en werden de inhoudelijke standpunten van partijen al voor een deel blootgelegd. Ook wil GroenLinks ‘graag’ meeregeren en niet ‘van plan’ is om struikelblok van de formatie in 2017, het migratievraagstuk, ‘op te spelen’.

Ook blijkt ‘halvering van de veestapel’ geen harde eis van D66 en evenmin een ‘principekwestie’ voor GroenLinks. De VVD erkent tegelijkertijd dat minder vee de consequentie zal zijn van de stikstofaanpak. Dat was volgens de liberalen eerder niet nodig.

Partijloze begeleider
Een groot deel van de Kamer heeft ook al het vertrouwen verloren in de nieuwe verkenners Van Ark (VVD) en Koolmees (D66). PVV, CDA, SP en ChristenUnie zien liever een partijloze begeleider.

Hoe dan ook wordt het debat historisch. Normaal is Vak-K voorbehouden aan bewindspersonen of Kamerleden die hun initiatiefwet verdedigen. Hoewel Ollongren demissionair minister van Binnenlandse Zaken is, moet ze zich – net als senator Jorritsma – nu als ambteloos burger vanuit dat vak verdedigen. In de formatie hebben verkenners immers geen formele rol, die is alleen weggelegd voor de informateur en de formateur.

Ook zal het debat vanuit de Kamer gevoerd worden door net geïnstalleerde Kamerleden die normaal juist wél in Vak-K staan: Rutte (VVD), Kaag (D66) en Hoekstra (CDA) hebben sinds gisteren een dubbele pet op: ze zijn demissionair minister, maar óók Kamerlid. Daarom voeren zij namens hun partijen het woord.

SDB is al meer dan 10 jaar vrij, eerlijk en onafhankelijk. Geen miljardair bezit ons, geen adverteerders controleren ons. Wij zijn een door lezers ondersteunde non-profitorganisatie. In tegenstelling tot veel andere publicaties, houden we onze inhoud gratis voor lezers, ongeacht waar ze wonen of het zich kunnen veroorloven om te betalen.

We hebben geen paywalls en alles blijft gratis zonder censuur. In het post-truth-tijdperk van nepnieuws, echokamers en filterbubbels publiceren we meerdere perspectieven van over de hele wereld.

Iedereen kan bij ons publiceren, maar iedereen doorloopt een rigoureus redactioneel proces. U krijgt dus op feiten gecontroleerde, goed gemotiveerde inhoud in plaats van ruis.

Dit is niet goedkoop. Servers, redacteuren fees en web ontwikkelaars kosten geld. Overweeg alstublieft om ons te steunen als donateur of ondersteunend lid, ook wij hebben onze inkomsten zien dalen in deze heftige tijden daarom, KLIK HIER voor IBAN of via PayPal hieronder!, hartelijke dank en veel leesplezier.

Steun SDB via PayPal veilig en simpel.