DELEN
amerika

Voor de derde dag op rij zijn in de Verenigde Staten duizenden mensen op straat gekomen met een duidelijke boodschap aan het adres van de verkozen Donald Trump: “#NotMyPresident”. “De Clinton-aanhangers zitten in een spontaan rouwproces”, verklaart Amerikakenner Björn Soenens. Kalmte is volgens hem het enige juiste antwoord. Hoe dan ook wacht president Trump de belangrijke taak om straks “de vader van de natie” te zijn.

Wie zijn de betogers?

Onmiddellijk na de verkiezing van Trump woensdag konden kiezers van Hillary Clinton hun ontgoocheling niet verbergen. Emoties die vrij snel zijn overgeslagen naar de straat, onder meer in New York, Chicago en Portland. “Het is vooral een spontane reactie, een soort rouwperiode na een heel emotionele campagne. Mensen hebben hun hart en ziel gegeven aan één kandidaat”, verklaart Amerikakenner Björn Soenens.

Maar opvallend: uit een opiniepeiling blijkt dat 76 procent van de Clinton-aanhangers Trump wel degelijk aanvaardt als de legitiem verkozen president. Ten tijde van Bush versus Gore in 2000 – toen Gore ook meer stemmen had gekregen, maar Bush toch president werd omdat hij meer kiesmannen had – was dat maar 68 procent.

“De onvrede zit vaak bij jonge mensen”, legt Soenens uit. “En Portland – waar het protest nu het hevigst is – is altijd een broeihaard van zeer progressieve denkers geweest. Dat is bijna de hipsterhoofdstad van de wereld. Bovendien moeten we er ook rekening mee houden dat er ook “professionele” manifestanten aansluiten, die voor van alles protesteren.”

“76 procent van Clinton-aanhangers aanvaardt Trump als legitieme president”

Wat willen de manifestanten bereiken?

Een van de luidste boodschappen die weerklinkt tijdens de protestmarsen is “dump Trump”. Een slogan uit ongenoegen over de verkiezing van Trump, maar voor sommigen ook een echte eis. Zo zijn er petities waarin aan de leden van het Kiescollege wordt gevraagd om hun beloofde stem aan Trump niet te geven. Iets wat overigens erg onwaarschijnlijk is.

“Het is heel erg psychologisch allemaal”, aldus Soenens. “Er is tijdens de campagne door beide kampen, maar vooral door Trump, angst gezaaid. Het is alsof de manifestanten nu preventief een signaal geven aan president Trump: als je dit effectief in beleidsdaden gaat omzetten, gaan wij niet nalaten om in actie te komen. We are watching you. In die zin is het ook positief voor de democratie dat mensen kritisch zijn over het beleid.”

Al maakt Amerika-analist Soenens een niet onbelangrijke kanttekening. “Trump wordt nu heel erg gedemoniseerd. Eenzelfde angst die door zijn campagne werd verspreid, nemen die mensen nu over die anders tolerantie en vrijheid prediken. Dat terwijl Trump nog geen dag president is geweest. Ze hebben precies geen zin om af te wachten. Bovendien komen er ook homoseksuelen op straat omdat ze bang zijn hun rechten kwijt te raken, terwijl Trump tijdens de Republikeinse conventie is opgekomen voor holebirechten.”

“Het protest is een preventief signaal aan president Trump”

Is dit protest uitzonderlijk?

Het is vrij uitzonderlijk dat er onmiddellijk nadat er een president is verkozen geweest zulke straatprotesten uitbreken. Toch was er ook ten tijde van de verkiezing van Barack Obama in 2008 heel wat ongenoegen dat uiteindelijk is uitgemond in protestbewegingen. “Bij de verkiezing van Obama zat een zeer ranzig racistisch randje”, zegt Björn Soenens. “Sommigen konden niet verkroppen dat een man met een zwarte huidskleur president was geworden. Alleen is dat protest toen niet spontaan ontstaan. Het is beginnen te etteren, op een moment dat het land door de crisis op instorten stond. Bepaalde politieke krachten hebben die situatie misbruikt om er een beweging van te maken. Zo is de Tea Party ontstaan.”

Het is overigens ook niet uit te sluiten dat bij een verkiezing van Clinton er geen protesten zouden zijn geweest. Integendeel.”Stel dat Trump verloren had, ik hield mijn hart vast”, zegt Björn Soenens. “Want juist zijn kiezers waren boos op het systeem en erg gefrustreerd. Dat zou minstens even grote demonstraties hebben gegeven, waar veel meer gif in zou hebben gezeten.”

Desalniettemin blijft Soenens een dergelijke protestbeweging tegen een verkiezing van een president “raar” vinden. “Er is een democratische verkiezing geweest. Dat een kandidaat meer stemmen heeft gehaald dan de andere en toch geen president geworden is, is het systeem. De roep om dat systeem te hervormen zal nu ongetwijfeld luider worden.”

“Ook tegen Obama was er protest, maar dat ontstond niet spontaan”

Waait dit protest over?

De vraag is nu of er gevaar schuilt in dit protest, en of de Amerikaanse autoriteiten iets moeten/kunnen doen. “Het verschil tussen de situatie nu en de situatie ten tijde van Bush/Gore toont aan dat we nu in een zeer giftig klimaat zitten”, aldus Björn Soenens. “Alleen de kalmte kan de Amerikanen redden.”
AP

“Het is van belang dat de politiek de situatie tot bedaren brengt en de hysterie in toom houdt. In de eerste plaats door zelf geen olie op het vuur te gieten: Trump niet, de Republikeinse Partij niet en de Democraten ook niet. In die zin hebben Hillary Clinton en president Obama al gezegd dat ze Trump aanvaarden als de nieuwe man die het land moet leiden. Maar laat de mensen nu maar eerst spontaan in rouw zijn. Als het echt begint te lijken op oproer en rellen, moet de president natuurlijk wel de natie toespreken.”

Hoe dan ook ligt er voor de verkozen president Donald Trump een belangrijke taak op tafel, want hoe de Verenigde Staten lijken meer verdeeld dan ooit tussen hoogopgeleid/laagopgeleid, platteland/stand, blank/kleuring. “Trump gaat echt de vader van de natie moeten zijn en de mensen niet oppoken”, stelt Amerikakenner Soenens. “En er gaat echt iets moeten gebeuren om de kloof te dichten. Als de politiek daar opnieuw niet in slaagt zoals de afgelopen acht jaar, dan gaat de foert-stem nog groter worden. En dan is er pas echt gevaar voor de democratie.”

“Het is van belang dat de politiek dit tot bedaren brengt”

Reacties

Reacties

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.