berlijn

Zaterdagavond ontaardde een demonstratie in Berlijn tegen het coronabeleid van de Duitse regering in een stormloop op het Rijksdaggebouw. Drie politiemannen voorkwamen dat extreem-rechtse demonstranten het ‘hart van de democratie’ (president Frank-Walter Steinmeier) binnendrongen. Voor veel Duitsers die toch al geneigd zijn zich zorgen te maken over de kwetsbaarheid van hun democratie, was het een onthutsende ervaring.

De paar honderd (neo)nazi’s zwaaiden met nazi-symbolen als de Reichskriegsflagge en vierden hun triomf met filmpjes die meteen daarna op het internet circuleerden. Of de demonstranten daadwerkelijk het parlementsgebouw wilden binnendringen, is de vraag. Als dat het geval zou zijn geweest, hadden de drie nu als helden bewierookte agenten hen niet tegen kunnen houden. Het ging vooral om het gebaar, de opgestoken middelvinger tegen de gevestigde orde.

Het Rijksdaggebouw neemt in het Duitse politieke bewustzijn een speciale plaats in. In 1933 werd het in brand gestoken door de Nederlandse communist Marinus van der Lubbe. Die brand stelde de net tot kanselier benoemde Adolf Hitler in staat in een klap om zijn tegenstanders buiten spel te zetten en de democratie om zeep te helpen. Na de hereniging met de voormalige DDR werd het weer in gebruik genomen als het ‘kloppend hart’ van de democratie. Dat mag voor ons pathetisch klinken, maar het geeft wel aan hoe gevoelig het ligt.

De ‘aanval’ op de Rijksdag was het slotoffensief van een grote demonstratie tegen het coronabeleid van de regering van bondskanselier Angela Merkel. Net als de aanpak van het kabinet hier, is dat bij een grote, bont geschakeerde groep zeer omstreden. Anti-vaxxers, complotmaffo’s, belegen hippies, Poetin- en Trumpaanhangers, en mensen die zich oprecht zorgen maken over de inbreuk op hun privacy vormen een monsterverbond dat meestal vreedzaam protesteert. Maar de demonstraties worden steeds vaker gekaapt door extreemrechts.

Tot de demonstratie van zaterdag was opgeroepen door een beweging die zich ‘dwarsdenkers’ noemt. Dat is een club die te vergelijken valt met ‘viruswaarheid’ van Willem Engel. Onder het mom van de ‘echte waarheid’ over het virus wordt soms gewelddadig geprotesteerd tegen het coronabeleid.

De leiding van de dwarsdenkers distantieerde zich zaterdag van de Rijksdagbestorming, maar daaraan hangt een penetrante geur van hypocrisie. De dwarsdenkers staan allang toe dat extreemrechts hun platform misbruiken voor zijn propaganda, opruiende toespraken en het etaleren van nazi-attributen.

Alle partijen veroordeelden de aanval op parlementsgebouw. ook de extreemrechts populistische Alternative für Deutschland (AfD), al kon een prominente AfD-parlementariër niet nalaten het ‘een mooie dag’ te vinden.

Hoewel verreweg de meeste Duitsers het coronabeleid van Merkel steunen, is er zoals gezegd een kleine, luidruchtige minderheid die het fanatiek afwijst. Daarin verschilt het niet van de toestand bij ons in de polder. Maar wat het een ‘typisch’ Duits tintje geeft, is de deelname van tot geweld bereidde (neo)nazi’s.

Het gemeentebestuur van de hoofdstad had de demonstratie mede daarom verboden maar de rechter had dit verbod als een inbreuk op het demonstratierecht teruggedraaid.

Deze week beraadt het presidium van de Bondsdag zich over het incident en met name over de vraag of het symbool van de Duitse democratie door meer dan een handvol politiemensen bewaakt moet worden.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.