kaag

Mes in de rug van Mark Rutten blijft niet lang zitten

Gert-Jan Segers van de ChristenUnie kreeg van mensen te horen dat hij Mark Rutte „een dolkstoot” had gegeven, anderen noemden het „een mes in de rug”. Op Goede Vrijdag, ’s avonds, had hij aan Rutte laten weten dat de ChristenUnie niet zou meedoen aan een nieuw kabinet met hém als premier. In het Nederlands Dagblad zei Segers een dag later dat Ruttes leugen over CDA’er Pieter Omtzigt er net een te veel was.

Rutte voelde zich „geraakt”, zei hij op televisie. Maar hij gaf niet op: „Ik ben strijdbaar.”

In de negentiende eeuw noemde Carl von Clausewitz oorlog politiek met andere middelen. En je zou denken: dan heb je voor politiek andere woorden. In Bosnië beschreef ik als verslaggever de gevolgen van oorlog, in Kosovo maakte ik oorlog mee. Die was er vooral gekomen door politici. Hoe gevaarlijk kan het zijn als je van de politiek zelf al een oorlog maakt door de taal die je gebruikt?

„Het is waar dat de verhoudingen dan sneller escaleren”, zegt Mark Thiessen, oud-campagnestrateeg van de VVD. „En dus ook hoe je naar elkaar kijkt.” Hij schreef voor NRC een opiniestuk over de verkiezingsoverwinning van de VVD. Die had Rutte volgens Thiessen niet „bevochten”, waardoor hij die niet leek te hebben verdiend. Dan krijg je „de strijd om de macht” alsnog: vorige week donderdag, ’s nachts in de Tweede Kamer.

Aan de telefoon hoor ik Thiessen twijfelen: of het ook ánders kan dan met oorlogsbeeldspraak. Hij zegt dat hij veel leest over militaire strategieën. „Als campagnestrateeg zijn je woorden de wapens waarmee je een tegenstander probeert uit te schakelen.” Wat in een oorlog gebeurt tussen mensen noemt hij „de extreme vorm” van wat je ook ziet in het voetbalstadion of een kantoor, en dus ook in een parlement.

En het vechten was er het éérst. „Denk aan Kaïn en Abel”, zegt een oud-docent klassieke talen van het Christelijk Gymnasium in Utrecht, die ik vraag naar oorlogsmetaforen in de Klassieke Oudheid. „Romulus en Remus, Prometheus tegen Zeus, de Titanen en Giganten tegen de goden. „De politiek kwam pas later, bij de vorming van de polis.” Athene, de oudste democratie.

In zijn werkkamer zegt Gert-Jan Segers dat hij oorlogsbeeldspraak in de politiek geen punt vindt als het om ideeën gaat. „Je moet vechten voor je idealen.” Maar wél bij mensen. En: oorlog? Híj kreeg vooral te horen dat hij Rutte de ‘Judaskus’ had gegeven.

Segers lijkt het er moeilijk mee te hebben. Er zijn VVD’ers die denken dat het interview in zijn gezicht is „ontploft”. En wie ziet nog het mes in de rug van Rutte? Op dinsdag wil Geert Wilders weten of Rutte met D66-leider Kaag een afspraak heeft gemaakt over de nieuwe Kamervoorzitter. Welnee, zegt hij. „Ik heb de afgelopen dagen met veel collega’s contact gehad. Zo belde Segers mij vrijdag nog.” SGP’er Kees van der Staaij moet er hard om lachen, hij kijkt opzij naar Segers. Die lacht niet.

Abonneer u nu op onze gratis elektronische nieuwsbrief SDB-nieuws klik hier om te registreren

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.