DELEN
timmermans

Prachtig, die krokodillen- en echte tranen die in Nederlandse media geplengd zijn over Onze Frans. Je kunt er een zure zee mee vullen. Die aantrekkelijke mix van gekrenkt Oranjegevoel en cliché’s over het ondemocratische Europa van het ‘gekonkel in de achterkamertjes’. Oh ja, achterkamertjes, die hebben we in de nationale politiek gelukkig niet, hoor (terwijl ons hele poldermodel erop is gebaseerd).

‘Frans is geflikt’ (Bert Wagendorp in de Volkskrant), het vertrouwen van de burger is ‘geschonden’ (NRC), ‘Het was een grote rotzooi’ (Caroline de Gruyter, NRC). Een ‘blamage’, een ‘marathonzitting over het pluche’, commentarieerde de Telegraaf, terwijl Trouw constateert dat de ‘Europese democratie schade heeft opgelopen’ en een ‘forse stap achteruit in de volwassenwording van het Europees Parlement’ ziet. De lijst klachten is eindeloos.

Want Frans was een Spitzenkandidat, Frans had zich in heel Europa het zweet uit het te krappe hemd gewerkt, en hij volbracht het onmogelijke: (Nederlands) Limburg en Brabant weer op een socialist laten stemmen. En toch. En toch.

Zelden zo’n fascinerend politiek schouwspel gezien als de verkiezing van een nieuw Europees Parlement en daarna de 28 Europese leiders die voor de camera’s en daarachter intrigerend complexe onderhandelingen voerden waarbij een gekmakende hoeveelheid Europese belangengroepen – van geografische en politieke, tot economische en machtspolitieke – met elkaar in een zodanige harmonie gebracht worden dat iedereen het resultaat kon accepteren.

Niet zomaar een feest van (nu nog) 28 democratieën en van Europese politiek, maar ook een volstrekt uniek schouwspel: in een wereld waarin alle bekende verbanden eroderen of uit elkaar vallen, halen nationale leiders nachten door om het onmogelijke te doen: al deze landen bijeen houden vanuit het gedeelde besef van nationale kwetsbaarheid. In deze wereld zijn Europese supermachten immers louter nog in musea te bewonderen. Tenzij.

En met wat voor een resultaat: twee topposities naar topvrouwen. Je zou er zomaar een statement mee kunnen maken op de voorpagina van je krant.

Filter

Afijn, terug naar de Nederlandse realiteit, waar het ontwaken van heuse Europese politiek de afgelopen vijf jaar slechts wordt waargenomen door het filter van een miezerige motregen die de brillen permanent beslagen houdt.

Ooit pleitte ik voor afschaffing van het Europees Parlement, maar ik ben al lang ‘om’. Het leuke aan Europese politiek is dat de instellingen zo jong zijn en hun plaats tegenover elkaar nog permanent bevechten. Daarin was de Spitzenkandidat een gewaagde coup – maar wel één die voor zijn succes afhankelijk was van de oude politieke situatie waarin sociaaldemocraten en christendemocraten met elkaar alle macht verdeelden – en erop rekenden deze praktijk tot in de eeuwigheid te kunnen voortzetten.

Daaraan is nu gelukkig een eind gekomen. Natuurlijk bemoeilijkt dat de besluitvorming – en niet alléén vanwege de opkomst van anti-EU-partijen. Zo kan de opkomst van de Groenen een van Europa’s belangrijkste (en meest ‘verlichte’) wapens uitschakelen: het vrijhandelsakkoord. Maar de winst is de ruimte die er nu is voor de vorming van een Europese politiek van botsende populisten, conservatieven, liberalen, Groenen, sociaaldemocraten, en christendemocraten. Dát maakt – net zoals die intrigerende toppen waarin elke keer wordt geprobeerd van een cirkel een vierkant te maken – het spel zo interessant.

Bijziendheid

Oh ja, Timmermans en de Spitzenkandidaten. Even recapituleren. Helaas, Onze Frans heeft verloren, hij werd tweede (hoe ‘ondemocratisch’ zou het zijn om hem op een post te benoemen die naar Manfred Weber had moeten gaan!). Het Europees Parlement moet ook even in de spiegel kijken: het kon geen meerderheid vormen om zich achter enige Spitzenkandidat te scharen. Timmermans was zeker bekend in Heerlen en omstreken, zelfs tot Friesland aan toe – maar heus niet onder Europese burgers, ondanks zijn reizen. Die bijziendheid is te wijten aan de pot pindakaas van waaruit we de wereld bezien.

En dan de laatste traan: Frans is een held, want hij blafte de Oost-Europeanen terug in het rechtsstatelijke hok – en dat die nu wraak hebben genomen betekent dat Onze Frans eervol ten onder gaat. Ook een Oranjetraditie, natuurlijk, eervol ten onder gaan. Maar dit is de ultieme krokodillentraan. Heel goed natuurlijk dat Timmermans de rug recht heeft gehouden in deze elementaire zaak. Maar de manier waarop heeft kwaad bloed gezet bij sommige Centraal-Europese leiders. Helemaal onvoorstelbaar is dat niet voor wie zijn stijl kent – een emotionele, kruisvaarderachtige mix van bevlogenheid en zelfgenoegzaamheid. Von der Leyen poogt nu al die benadering aan te passen, gelukkig ook met behoud van ruggengraat.

List

Het Parlement weet wat het te doen staat, in de volgende ronde: serieus werk maken van transnationale lijsten! Verzin een list, bijvoorbeeld een systeem waarbij de kiezer op nationale kandidaten stemt en een tweede stem uitbrengt op een kort lijstje Spitzenkandidaten, genomineerd door de politieke stromingen in het parlement. Dan kan een Nederlandse populist eindelijk eens stemmen op een Europese populist, een man of vrouw van kaliber die groot aanzien geniet in kringen van de verzamelde Europese populisten. Iedereen blij, toch?

Ja, Europese politiek is een rotzooi – juist omdat de identiteit van al die Europese volken zo sterk is, en de poging hieruit een eenheid te smeden zo vermetel is in dit tijdsgewricht van America First, China First, en Russia First. Het alternatief voor deze Europese politieke machine ontrolt zich voor onze ogen met de Britten die, zoals buitenlandcommentator Bert Lanting terecht vaststelde, nu al een Amerikaanse kolonie zijn geworden.

Dus zeg het met Frans: ‘Dit is wat het is. Politiek is onvoorspelbaar. Het is opstaan en weer doorgaan.’ En oh ja, Von der Leyen kan gewoon nog worden weggestemd. Zonnebril op, zure regen uit – en geniet er van, die Europese politiek.

Arnout Brouwers is Nederlands en EU-burger en redacteur van de Volkskrant.

Reacties

Reacties

Een bevolking die de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid niet respecteert en verdedigt, zal niet lang de vrijheid hebben die voortvloeit uit de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid. Deze website respecteert de waarheid en het vereist uw steun denk aan onze sponsors of doe een donatie hier wij zijn blij met elke euro. Zoals u wellicht weet doen de Social Media sites zoals Facebook en Twitter er alles aan om ons bereik tot een minimum te beperken! We zijn daarom meer dan ooit afhankelijk van uw support om het woord bij de mensen te krijgen. Wanneer u bovenstaand artikel nuttig, interessant of leerzaam vond, like het dan en deel het overal waar u maar kunt! Alvast heel hartelijk bedankt voor de support!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.