Connect with us

Column

Komiek, kameleon, pianist, premier: The making of Mark Rutte

Published

on

rutte

LATEN WE BEGINNEN MET die regel van David Bowie’s album Hunky Dory uit 1971. “Hij is komiek, kameleon, Corinthisch en karikatuur”, zong Bowie in Bewlay Brothers . Het spijt me. Geen voor de hand liggende vergelijking verbindt de overleden, grote beeldenstormer en rocklegende met de dienende Nederlandse premier. Vergeef me alstublieft één analogie.

In Nederland is het ofwel hunky dory: een stabiel, goed gerund, nogal saai succes – gidsland , letterlijk ‘gidsland’ – en een voorbeeld voor Europa. Of, afhankelijk van je standpunt, vallen de wielen eraf: de Nederlandse politiek is nu zo gefragmenteerd dat seriële coalitieregeringen niet in staat zijn te hervormen, terwijl een zelfzuchtige nostalgie bureaucratische traagheid en urgente sociale problemen verbergt.

Beide kanten van het argument kunnen een geloofwaardige bewering doen, van goed geïnformeerde kampioenen.

Simon Kuper, columnist van Financial Times Magazine, pleitte er in Lessen uit Nederland voor dat de optimisten aan de macht blijven . Kuper, die hier opgroeide, noemt het geluk van een kleine bevolking met hoge lonen, behoorlijke welvaart, korte werkuren, lange vakanties en de beste pensioenen in Europa na Denemarken ( volgens Mercer, een adviesbureau).

De meeste Nederlandse kiezers claimen een hoge mate van tevredenheid met hun leven, meldt Kuper. Incidentele problemen verbleken in vergelijking: de “ontspannen” vaccinatie van het vaccin, racisme in de overheidsalgoritmen die aan het licht komen door het sudderende kinderbijslagschandaal, een oplevende extreemrechtse rand in het parlement en daarbuiten. Zelfs recente rellen komen neer op niet meer dan ‘een kleine lokale moeilijkheid’ (Kuper heeft deze zin niet gebruikt, maar ik moest denken aan een vaak herhaalde afgezien van de Britse premier Harold Macmillan).

Het kamp van de tegenpartij maakt zich meer zorgen. Caroline de Gruyter, Europa-correspondent voor NRC , betoogde in Foreign Policy dat de grootste problemen in Nederland dezelfde zijn als in de Verenigde Staten. Ondanks al hun oppervlakkige verschillen, “willen Nederlanders – net als Amerikanen en andere Europeanen – een overheid die werkt. Wat ze hebben is een systeem dat vastzit”.

Advertisement

Voor De Gruyter lijden beide landen aan ‘kludgeocratie’ – een politiek systeem dat niet opgewassen is tegen de taak zichzelf te hervormen. Dit is het obstakel voor de nieuwe regering van president Joe Biden in de VS, waar het publieke domein zich vaak niet relevant voelt voor de behoeften van de bevolking. Idem in Nederland, waar zelfs het aftreden van het hele kabinet op 15 januari een terugkeer naar business as usual inluidde – zoals ik hier schreef in Rutte’s bloedeloze finale .

Welke opvatting u het meest geloofwaardig vindt, hangt waarschijnlijk af van uw waardering voor twee factoren: een algemene en een specifieke. De algemene factor is uw respect voor de Nederlandse politieke cultuur in de breedste zin van het woord. De specifieke factor is uw mening over met name Mark Rutte, een politicus die zich onderscheidt door zijn lange levensduur en neiging tot “flexibele” meningen: de flexibele opiniemaker, zoals de Volkskrant het uitdrukte .

Een talent om te winnen

In Politico vatte de Britse schrijver Ben Coates, een langdurig Nederlandse ingezetene (en nu staatsburger) het standpunt samen: Nederlanders hebben veel om dankbaar voor te zijn, maar de stichtingsmythe van Nederland “verliest zijn glans”. Verwarde behandeling van de Covid-19-pandemie heeft een deuk in de reputatie van competentie, tolerantie en samenwerking – een bijna mythisch zelfbeeld vastgelegd in diepe heimwee naar het ‘Poldermodel’.

Over de netelige vraag hoeveel specifieke verantwoordelijkheid voor deze ontrafeling bij de premier mag liggen, zijn de meningen voorspelbaar verdeeld. Er is voldoende bewijs om Rutte te framen als een slimme pragmaticus, die de afwijzing en nederlaag behendig heeft vermeden van de Britse premier David Cameron en de Franse president Nicolas Sarkozy, zijn voormalige collega’s in Europees centrumrechts.

De jonge Mark Rutte stond te popelen om ‘de band te verlaten’, maar hij ontsnapte nooit aan de lange schaduw van een burgerlijk gezin doordrenkt met ‘melancholie voor het oude Europa’

Voor zijn tegenstanders is Rutte een soort Trojaans paard: de voorbode van diepe antipathieën die de liberale democratie hebben aangetast. Hier wordt vaak een vergelijking gemaakt met Frankrijk, waar Sarkozy de populistische opmars van extreemrechts met zo’n wreedheid mishandelde dat hij conservatieve aanhangers van zijn eigen gelederen vervreemdde.

Advertisement

Rutte heeft tegelijkertijd geleend van de anti-immigratieretoriek van extreemrechts, terwijl hij tot nu toe effectiever is gebleken in zijn parlementaire plan om de nationalistische PVV van Gert Wilders, de PVV, en de FvD, Forum voor Democratie van Thierry Baudet, te slim af te zijn. Of dat succes meer te danken is aan de excentriciteit van zijn tegenstanders, of aan Ruttes strategische geest, is de vraag.

In plaats van Sarkozy’s agressieve houding heeft Rutte een reputatie opgebouwd als nuchter, management en technocratisch: hij ging de politiek in vanuit een carrière in het middenmanagement bij Unilever. Het voelt dus goed om een ​​vaak geciteerd axioma in herinnering te roepen dat meer dan een halve eeuw geleden werd toegeschreven aan wijlen Peter Drucker, een pionier op het gebied van managementadvies: “Cultuur eet strategie voor het ontbijt”. Door Ruttes culturele banden (en vooroordelen) te ontleden, ontdekken we de man.

liberaal, zonder overtuiging 

In een veelbesproken speech uit 2013 deelde Rutte ongebruikelijke details over zijn opvoeding en politieke wortels. Zijn ouders waren van een generatie die werd gevormd door naoorlogse soberheid: ze zijn twee keer met niets begonnen. Ze werkten hard en klaagden nooit.

Sprekend op de HJ Schoo lezing, een jaarlijkse lezing ter ere van een overleden onderredacteur bij de Volkskrant, verwierp Rutte grote ideeën in de politiek. Visie was “een olifant die het zicht belemmert”.

Zijn analogie “past volledig” in het stereotype van een Nederlandse bestuurlijke elite die achterdochtig is tegenover ideologie en abstracties, merkte Jouke Huijzer op in de Dutch Review of Books – Nederlandse Boekengids . “Ik geloof niet in alomvattende blauwdrukken waarmee in één klap maatschappelijke problemen kunnen worden opgelost. Als liberaal krijg ik daar altijd een beetje argwaan van”, legt Rutte uit.

Advertisement

Zowel commentatoren als satirici grepen zijn opmerkingen aan. Maar als openbaring van het politieke DNA van de premier was niet veel van dit ‘credo’ echt nieuw. Een eerste biografie, Mark Rutte: Only for Politics (Terra, 2010) van Martijn van der Kooij en Dirk van Harten, portretteerde een “bescheiden jonge heer” met een talent voor bestuur, maar een opmerkelijk gebrek aan politieke idealen.

Hij pleitte voor meer kernenergie, meer hernieuwbare energiebronnen – van zon, wind, biobrandstoffen en geothermische energie – en tegelijkertijd tegen boetes voor koolstofemissies of nieuwe belastingen op diesel of vliegen

Hun boek ging met spoed ter perse, nog voordat de onderhandelingen over de vorming van Ruttes eerste kabinet waren afgerond. De invaller wordt neergezet als een dappere opportunist, conservatief door instinct maar met een slimme timing. Zijn snelle opkomst werd mogelijk gemaakt door een gok met hoge inzetten, nadat Rutte’s motie van wantrouwen in het parlement in 2010 de steun van rivalen kreeg om de door de PvdA geleide coalitie van zijn voorganger Jan Peter Balkenende omver te werpen.

Een recensie in het Parool vermeldde Ruttes burgerlijke opvoeding, die, zo concludeerden de auteurs, vorm gaf aan een wereldbeeld dat ‘vastzit in tradities en gebruiken’. Als enig kind reed Rutte in een oude Saab en droomde ervan concertpianist te worden. Hij was ongeduldig om los te breken – “om de band te verlaten” – maar verre van de liberale geloofsbrieven over te nemen die Rutte later zocht, was zijn geloofssysteem doordrenkt met “melancholie voor het oude Europa”.

Kameleon van nature (en opvoeding)

De resultaten van de verkiezingen van 2021 lijken misschien een uitgemaakte zaak in de stembus. Als Rutte de komende anderhalf jaar weer een coalitie bij elkaar kan houden, verdient hij een plaats in de geschiedenis als langstzittende premier van Nederland. Maar de politieke kleur van Rutte IV, het volgende kabinet, is veel moeilijker te voorspellen.

‘Als er in Nederland een gele hesjesbeweging dreigt te ontstaan, trekt Rutte zelf zo’n vest aan en wekt hij de indruk aan de kant van de critici te staan’ – Jouke Huijzer

The prime minister’s “corona bonus” was rapidly melting away in the polls, reckoned another biographer, Sheila Sitalsing, in the Volkskrant – de coronabonus van de premier in rap tempo aan het wegsmelten is. His VVD party would have a “big mouth” – een grote mond – in negotiations to form a government, but an “extensive coalition” was inevitable. That could go either way: rightwards, leftwards or somewhere in-between – rechtsom of linksom of iets daartussenin. Everything was open – alles ligt nog open. 

Advertisement

Die kneedbare make-up zou passen bij de instincten die worden beschreven in het boek van Sitalsing uit 2016, Mark: Portrait of a Prime Minister (Prometheus). Rutte pleitte in de jaren negentig voor een machtsdelingscoalitie tussen de centrumrechtse VVD en de PvdA. Tegen de jaren 2000 leunde hij in de tegenovergestelde richting naar een Groen-Rechts alliantie.

In 2008 publiceerde Rutte Pamflet van een Optimist . In slechts zeven pagina’s riep zijn korte polemiek op tot meer energieonafhankelijkheid, meer kernenergie, meer hernieuwbare energiebronnen – van zonne-, wind-, biobrandstoffen en geothermische energie – en pleitte hij tegelijkertijd tegen boetes voor koolstofemissies of nieuwe belastingen op diesel of vliegen.

Na het verdrijven van Rita Verdonk in een spannende strijd om het partijleiderschap van de VVD, kwam Rutte in 2010 aan de macht. Een rechtse alliantie met parlementaire steun van de PVV van Gert Wilders, Rutte I beloofde de stabiliteit te herstellen in de nasleep van de wereldwijde financiële crisis. In de Tweede Kamer werden Ruttes heldere antwoorden en duidelijke taal gunstig vergeleken met Balkenende. Allemaal al lang vergeten.

Kludgeocratie

Een term die voor het eerst werd bedacht door de Amerikaanse politicoloog Steven Teles, kludgeocratie beschrijft een staat van complexiteit die wordt geteisterd door traagheid, een probleem dat te groot is voor de overheid. Journalist Ezra Klein gaf dit concept nieuwe valuta in een artikel van januari 2013 Is Amerika een ‘kludgeocratie’? voor de Washington Post . De Gruyter stelde dezelfde vraag aan Nederland, een overheidssysteem dat wordt gekenmerkt door ‘quick fixes’.

Zonder retoriek of visie om de zijne te noemen, passen de seriële compromissen van Rutte perfect in de lange traditie van achterkamertjesovereenkomsten, beleidscompromissen en vergeten of onvervulde beloften die het hoofdbestanddeel zijn van de Nederlandse politiek. Toch is Rutte uitgegroeid tot zijn eigenzinnige stijl, met een geoefend gebrek aan gravitas.

Advertisement

Zo arriveerde Rutte in februari 2020 – tot ergernis van de Duitse bondskanselier Angela Merkel – voor begrotingsonderhandelingen op een top van de Europese Unie met een nieuwe biografie van Chopin. Een afleiding van het lange debat dat voor ons ligt, zei hij tegen journalisten.

‘Overheid en oppositiegroepen nemen de moties door. Sommige groepen doen zich voor als anarchisten, marxisten of fascisten. In werkelijkheid hebben ze weinig met echte politiek te maken: er zijn weinig ideeën over werkbare alternatieven’ – Caroline de Gruyter

Met ervaring is Ruttes gevoel voor humor tactischer geworden. Tijdens een persconferentie in maart 2020, te midden van paniekaankopen van toiletpapier tijdens de eerste dagen van de Covid-19-uitbraak, zei Rutte dat mensen moesten ontspannen: “We kunnen allemaal nog 10 jaar poepen”. Een dergelijke onserieusheid, een noodzakelijke eigenschap voor een kameleon, werd vaak beloond met een stijging in opiniepeilingen.

Deze “joviale” modus heeft gediend als lokaas voor de publieke woede, betoogde Huijzer: “Als er, zoals in Frankrijk en België, in Nederland een gele hesjesbeweging dreigt te ontstaan, toont Rutte geen enkele afkeer. Hij trekt zelf zo’n vest aan en wekt de indruk dat hij aan de kant staat van de critici [tegen zijn eigen] beleid”.

De meest recente biografie, Mark Rutte (Brooklyn, 2020) van Petra de Koning, beschrijft de oproep van Rutte als een veilig paar handen – een beeld dat dateert van vóór de coronaviruspandemie. Terwijl Ruttes omgang met tegenstanders zekerder is geworden, stelt De Koning, is hij het sterkst als hij zich richt op concrete problemen.

De Koning omschrijft het uitgangspunt van Rutte als meervaren – meegaan met de stroom. In haar definitie is meervaren ook een proces van het berekenen van ‘opbrengsten’. In plaats van de bewijzen van opeenvolgende regeringen in kaart te brengen, signaleert De Koning vanaf het begin van Ruttes carrière tekenen van meervaren als politieke methode.

Advertisement

De pianist en de slinger

Als cabaretier, kameleon, pianist en premier wordt Rutte er vaak van beschuldigd ‘beleid per focusgroep’ te maken met oog voor de krantenkoppen van de volgende dag. Toch heeft zijn kortetermijndenken op de lange termijn cumulatieve voordelen opgeleverd. De voorkeur van kiezers voor een ervaren leider tijdens de coronaviruspandemie heeft andere centrumrechtse gevestigde exploitanten een boost gegeven, waaronder Angela Merkel in Duitsland en Sebastian Kurz in Oostenrijk.

Het contrast met Merkels 16-jarige ambtstermijn is veelzeggend: de Duitse kanselier was “nooit een dramakoningin”, zei een adviseur. Merkel heeft hoogte- en dieptepunten in haar persoonlijke populariteitscijfers doorstaan ​​omdat, ondanks controversieel beleid zoals de reddingsoperaties van de eurozone en een open-deur vluchtelingenbeleid, de kiezers haar morele standvastigheid in tijden van crisis erkenden (zoals ik hier meldde in Tweede golf, tweede afsluiting : niet zo intelligent ).

De interventies van Rutte zijn het tegenovergestelde van die van Merkel. Gemotiveerd door een meedogenloos pragmatisme, bewandelt zijn dagelijkse uitvoering een dunne lijn tussen afleiding en harmonie. Stap terug uit de dagelijkse nieuwscyclus en zijn kenmerkende tactiek is een instinct om een ​​menigte gerust te stellen. Onder het mom van managementcompetentie speelde Rutte gelijktijdig op thema’s die populair waren bij zijn extreemrechtse tegenstanders.

Het onvermijdelijke resultaat, betoogde De Gruyter, is dat elk echt debat wordt gedwarsboomd: “Ondertussen gaan regerings- en oppositiegroepen door de moties. Sommige groepen doen zich voor als anarchisten, marxisten of fascisten. Maar in werkelijkheid hebben ze weinig te maken met echte politiek: er zijn maar heel weinig ideeën over werkbare alternatieven. Het is leeg. Het is theater, zoals QAnon bewees met zijn kluchtige uitrusting.”

Verrassingen voorbehouden zal Rutte bij de Nederlandse verkiezingen op 17 maart weer aan de macht komen. Onder zijn langstzittende tijdgenoten is de vergelijking met Viktor Orbán in Turkije verontrustend. Orbán heeft de macht geconsolideerd door de Hongaarse democratische instellingen te ontmantelen – of op zijn best te ondermijnen.

Advertisement

Die totalitaire impuls mist Rutte. Integendeel, voor Huijzer is hij “de volmaaktheid van een lange traditie in het Nederlandse politieke establishment”. Hij beweegt naar rechts wanneer aanvallen van rechts het hardst zijn, en naar links wanneer een tegenwicht moet worden geboden. Hij is een slinger. Zelfs een jojo.

Dat is min of meer wat De Gruyter ons vertelde. Een jojo, een slinger, een object dat van de ene kant naar de andere en terug wordt voortbewogen door het momentum van externe krachten. Dat is misschien een pejoratieve beschrijving van de moderne Nederlandse geschiedenis, maar het is een eerlijke functiebeschrijving voor een Kludgeocraat-in-Chief.

BELANGRIJK STEUN SDB MET EEN KLEINE GIFT

Plaats je eigen nieuws op Ons Nieuws

On Nieuws

Gerard Joling noemt Sigrid Kaag ‘heks’, Humberto Tan grijpt in: ‘Kan je niet zeggen’

Zanger Gerard Joling kon het gisteren niet laten om bij Humberto zijn mening over politica Sigrid Kaag uit te spreken. Hij noemde haar een „heks” en was niet bepaald te spreken over… [...]

Vandaag Inside vanavond met vrouwelijke gasten en kan Jinek op Derksen-uithaal rekenen?

Vandaag Inside Wilfred Genee, René van der Gijp én Johan Derksen verschijnen vanavond, na heel veel commotie, terug op de buis met Vandaag Inside. De gasten zullen uitsluitend uit vrouwen… [...]

Klaus Schwab Marx: een tovenaar met de krachten van de onderwereld

Schwab een door marxistische ideeën over historisch materialisme en technologisch determinisme te combineren met fascistisch-futuristische ideeën over technocratie en bureaucratisch managementwetenschap, volgt het World Economic Forum een ​​pad van ‘inclusiviteit’… [...]

Belachelijk

Ik luister graag en veel muziek, maar waarom mensen tot diep in de eenentwintigste eeuw cd’s of iets op vinyl aanschaffen, heb ik nooit kunnen begrijpen. Waarom zou je dat… [...]

Ten Hag : ‘Derksen terug op tv, dan Overmars terug naar Ajax’

Erik ten Hag vindt dat Marc Overmars op termijn weer bij Ajax zou moeten kunnen werken. Dat zegt de vertrekkend trainer in een afscheidsinterview met Het Parool. Ten Hag: “Als… [...]

Copyright © 2010 SDB

Dumanbet yeni giriş - Dinamobet giriş -
Kolaybet giriş
- Sekabet yeni giriş - envidatoken.io -
celtabet
- atlantisbahis.club -

retrobet.live

-

mars bahis güncel adres

- istanbul eskort - izmir eskort - eskort mersin - eskort - eskort antalya - istanbul avukat - web tasarım