kindbruiden

KINDBRUIDEN GEWOON VERBIEDEN

Er was een hoop commotie ontstaan in ons land toen we geconfronteerd werden met de kindbruiden/asielzoekers situatie.

Waar er aandacht was voor de verkiezingen is dit onderwerp sinds de verkiezingen weer van ieders politieke radar verdwenen. Een probleem waar veel mensen heel “uppety” van worden, het “moral high ground claimen en vervolgens niets doen. Waar bepaalde politieke partijen zich ineens heel erg luid gingen inzetten tijdens de campagne en waar het nu akelig stil blijft.

We vergeten even dat deze situatie niet alleen toebehoort aan de “vreemde” culturen in Nederland. Ook bij ons in het vrije westen is er behoorlijk wat mis. Waarbij de VS toch wel dekroon spant. In 23 van de 50 staten is een leeftijd van 14-16 jaar namelijk al prima om in het huwelijk te treden.

Ik geef dan ook graag Samantha Bee het woord hierover:

Ook hier geldt als het onze bondgenoten betreft blijven wij heel heel stil. Of gaan we onze minister van buitenlandse zaken dit horen veroordelen?

Voorlopig, en als dit onderwerp je echt raakt, kun je zelf ook iets doen. Naast het mailen met deze mensen. Ook lid worden van http://www.girlsnotbrides.org

De geheime wereld van kindbruiden

In ontwikkelingslanden worden jaarlijks naar schatting tien tot twaalf miljoen kinderhuwelijken gesloten, aldus ICRW. Campagnes tegen kinderbruiloften moeten deze vaak jonge meisjes een toekomst geven. Een zelfstandige toekomst met een schoolopleiding.

Het is een illegale bruiloft waarvan behalve de gasten niemand iets mag merken. Omdat er in Rajas­than vaak ’s avonds laat wordt getrouwd, beginnende drie bruidjes uit het boerendorp in het dorre noorden van India pas laat in de middag met de voorbereidingen. Ze gaan naast elkaar zitten, en beschermd tegen nieuwsgierige blikken door een lange lap saristof die een paar vrouwen uit het dorp omhooghouden, gieten ze een metalen schaal met zeepsop boven hun hoofd leeg. Twee van de drie meisjes, de zusjes Radha (15) en Gora (13), zijn oud genoeg om te weten wat er gebeurt. Het derde bruidje, hun nichtje Rajani, is pas 5. Ze draagt een roze T-shirtje met een vlindermotief op de schouder. Een van de vrouwen moet haar helpen om het uit te trekken voor de wasbeurt.

Hun aanstaande echtgenoten zijn al onderweg, een lange reis vanuit hun dorp. Ze zouden eigenlijk per olifant of op fraai gezadelde paarden moeten komen, maar vanwege de kosten hebben ze de auto genomen, en de kans is groot dat ze bij aankomst al aardig aangeschoten zijn. Behalve de vader van de oudste twee meisjes, een tengere, kaarsrechte man met grijs haar en een hangsnor, heeft niemand uit het dorp van de bruidjes de drie mannen ooit gezien. De man met de hangsnor, een boer die ik M. zal noemen, kijkt trots maar ietwat schichtig toe als de gasten in ganzenpas komen aanlopen, naar de kleurige zijden doeken die bij wijze van zonwering over houten palen zijn gedrapeerd. Want als een niet-corrupte agent in de gaten krijgt wat hier gebeurt, eindigt het feest met een reeks arrestaties en wordt M.’s familie met schande overladen.

Een feestelijke verhuizing

Rajani is M.’s kleindochter, het kind van zijn oudste getrouwde dochter. Ze woont bij haar opa en oma. Haar moeder woont bij de familie van haar man, zoals het hoort op het Indiase platteland, maar die man, Rajani’s vader, is naar verluidt een stevige drinker die er als boer niet veel van terechtbrengt. M. is degene die het meest van Rajani houdt, zeggen de dorpelingen; zo heeft hij een man voor haar geregeld uit een goede familie – dezelfde waarin ook haar 15-jarige tante Radha trouwt. Dan zal ze zich niet zo alleen voelen na haar gauna, de feestelijke verhuizing van haar eigen familie naar die van haar man. Als een meisje nog maar een kind is bij haar huwelijk, wordt met de gauna meestal gewacht tot na de puberteit, dus Rajani blijft nog wel een paar jaar bij haar opa en oma wonen. Ondertussen wordt ze beschermd door haar huwelijkse staat, zeggen de dorpelingen, die vinden dat M. verstandig heeft gehandeld.

We zijn in het dorp ten tijde van het Akha Teej-feest, dat in de warmste tijd van het jaar wordt gevierd, vlak voor het begin van de moesson. In Rajasthan geldt deze dag als een gunstig moment om te trouwen. Maar afschuw maakt zich van ons meester als het tot ons doordringt dat ook de 5-jarige Rajani, die zo vrolijk ronddrentelt met haar nieuwe roze plastic zonnebril, vannacht gaat trouwen. De man met wie we hier naartoe zijn gekomen, een neef van M., had alleen verteld over het huwelijk van de twee tienerzusjes. En dat was al riskant, want in India mogen meisjes pas vanaf hun 18de trouwen. Maar bij tienerbruidjes is het niet zo moeilijk om de bruiloft stil te houden, want dan willen buren en familie wel meedoen in het complot. Bij kindbruidjes daarentegen wordt de grootst mogelijke geheimhouding betracht: ze trouwen meestal tegelijk met een paar andere bruiden, zonder dat hun naam op de uitnodiging staat. Rajani ligt al te slapen als de bruiloft begint. Ze wordt door een oom uit bed gehaald, die haar over zijn schouder in het maanlicht naar buiten draagt. Naar de hindoepriester die al klaar zit in de rook van het heilige vuur; naar de gasten op hun plastic stoelen; en naar haar aanstaande echtgenoot, een jongetje van 10 met gouden tulband.

Als buitenstaander krijg je de aanvechting om zo’n kind te redden: oppakken, de volwassenen een mep verkopen en maken dat je wegkomt.

De redding van een meisje

Als buitenstaander krijg je al snel de aanvechting om zo’n arm kind te redden: gewoon oppakken, de volwassenen een mep verkopen en maken dat je wegkomt. Alles om dit huwelijk te verijdelen. Boven mijn bureau heb ik een foto van Rajani aan de muur gehangen. Hij is gemaakt in de avondschemering, zes uur voor haar bruiloft, en ze staart met grote, zorgeloze ogen in de camera. Telkens als ik ernaar kijk, krijg ik weer reddingsfantasieën: niet alleen het redden van Rajani, die ik nog wel in mijn eentje had kunnen dragen, maar ook van de zusjes van 13 en 15, die voor de rest van hun leven als koopwaar van de ene familie naar de andere gaan, omdat een paar volwassen mannen dat zo hebben besloten.

Maar het arrogante idee dat je dit wel even oplost, raak je snel kwijt als je met mensen praat die zich beroepshalve bezighouden met de strijd tegen kinderhuwelijken en de verbetering van de positie van vrouwen in traditionele gemeenschappen. Op veel plaatsen in de wereld worden kinderen gedwongen om te trouwen, meestal door hun eigen ouders, die desnoods de wet ervoor overtreden, omdat ze het voor een meisje nu eenmaal beter vinden dat ze wordt uitgehuwelijkt dan dat ze het risico loopt haar maagdelijkheid te verliezen aan een man met wie ze niet getrouwd is.

Rajani en haar jonge bruidegom kijken elkaar amper aan als ze voor het heilige vuur in de echt worden verbonden. De traditie schrijft voor dat de bruid tot de puberteit thuis woont. Als ze bij haar man intrekt, volgt een tweede ceremonie.

Kinderhuwelijken in verschillende culturen

Kinderhuwelijken komen in zeer uiteenlopende culturen voor, en in alle rangen en standen. In India trouwen de meisjes meestal met jongens die een jaar of vijf ouder zijn. In Jemen, Afghanistan en andere landen waar meisjes vroeg trouwen, is de echtgenoot vaak al volwassen of zelfs weduwnaar. Ook gebeurt het, bijvoorbeeld in Ethiopië, dat meisjes worden geschaakt en verkracht door mannen die hen vervolgens als bruid opeisen. Soms zijn zulke huwelijken puur zakelijke transacties: een schuld wordt kwijtgescholden in ruil voor een bruidje van 8, een familievete wordt bijgelegd als er nichtje van 12 wordt weggegeven. Als zulke incidenten bekend worden, leidt dat vaak tot internationale verontwaardiging. Het drama van Nojoud Ali, het 10-jarige meisje uit Jemen dat naar de rechter stapte omdat ze wilde scheiden van de twintig jaar oudere man aan wie ze door haar vader was uitgehuwelijkt, was wereldnieuws, en het boek over haar leven verscheen in dertig talen (in het Nederlands: Ik was negen toen ik moest trouwen.)

Maar kom je in zo’n gemeenschap waar ouders hun kinderen uithuwelijken – bijvoorbeeld bij de vrouwen in het dorp van Rajani, die zulke treurige liederen zongen terwijl de bruidjes zich wasten –, dan is het een stuk lastiger om dit onrecht los te zien van de omstandigheden. Het onderwijssysteem op het platteland is zo ingericht dat meisjes zelden verder komen dan vijf jaar basisschool, ook als ze niet jong trouwen. Want willen ze naar de middelbare school, dan moeten ze elke dag naar de stad in een overvolle bus, waar ze een makkelijke prooi zijn voor grijpgrage mannen. De meeste scholen hebben geen inpandig toilet waar menstruerende meisjes zichzelf hygiënisch kunnen verschonen. Bovendien kost onderwijs geld, en dat investeren families liever in jongens, want dan profiteren ze tenminste zelf van de opbrengst. Niet voor niets worden thuiswonende dochters in India, waar vrouwen na hun huwelijk bij hun schoonfamilie intrekken, paraya dhan genoemd, ‘andermans rijkdom’.

Partnerkeuze

Hele volksstammen vinden het idee alleen al dat meisjes zelf hun partner kiezen – dat ze zelf uitmaken met wie ze trouwen en waar ze gaan wonen, louter uit liefde of persoonlijke voorkeur – ronduit idioot. Zo worden in grote delen van India de meeste huwelijken door de ouders gearrangeerd. Want een huwelijk geldt niet zozeer als een verbintenis tussen twee mensen, maar tussen twee families, en dat is veel te belangrijk om aan verliefde jongelui over te laten. Zeker in arme gebieden, waar vrouwen nooit meer aan de man komen als ze geen maagd meer zijn en waar meisjes al sinds mensenheugenis worden uitgehuwelijkt, lijkt de strijd tegen kinderhuwelijken onbegonnen werk, zelfs voor de meest gedreven campagnevoerder. “Een van onze mensen kreeg een weerwoord van een wanhopige vader,” zegt gezondheidswerker Sreela Das Gupta uit New Delhi, lange tijd verbonden aan het International Center for Research on Women (ICRW), een internationale organisatie die actievoert tegen kinderhuwelijken. “Die vader zei: ‘Als ik het huwelijk van mijn dochter uitstel, zorgt u dan dat haar niets overkomt?’ En toen vroeg onze medewerker aan ons: ‘Wat moet ik tegen die man zeggen als ze op haar 14de wordt verkracht?’ Op zulke vragen hebben we geen antwoord.”

Aïsja moest van haar vader hoge hakken aantrekken om groter te lijken. En als hij naar de gevangenis moest, dreigde hij, zou hij Aïsja vermoorden zodra hij vrijkwam.

Het verhaal van de rat en de olifant. Ik hoor het ergens in een uithoek in het westen van Jemen, waar ene Mohammed aanbiedt om ons naar een bepaald dorp te brengen. “Ik kan me enorm opwinden over wat er in dat dorp gebeurt,” zegt hij. “Er was daar een meisje, Aïsja. Ze was pas 10. En heel klein. Ze moest trouwen met een man van 50, met zo’n buik.” Mohammed beschrijft een wijde cirkel om zijn middel. “Alsof een rat met een olifant trouwde.”

Het huwelijk was tot stand gekomen door shighar, vertelt Mohammed: een gebruik waarbij twee mannen elkaar een meisje uit hun familie geven. “Deze kerels trouwden met elkaars dochters. Als ze oud genoeg waren geweest, had niemand er melding van gemaakt. Maar 9 of 10 is echt veel te jong; meisjes moeten toch zeker 15 of 16 zijn.”

meer

Durga Bahadur Balami, 17 jaar, strooit vermiljoen op het hoofd van de negenmaanden-zwangere Niruta Bahadur Balami, 14 jaar. Hierdoor zijn ze op 23 januari 2007 officieel man en vrouw in het dorp Kagati in de Kathmandu Valley in Nepal. Niruta trok in bij Durga’s familie toen ze verloofd waren en werd zwanger. In sommige meer sociaal georiënteerde kringen van de Newar bevolking is dit toegestaan.

minder

En dan zijn we in het dorp van onze bestemming. Er wonen zo’n vijftig families in huizen van rotsblokken en beton tussen dorre veldjes en groepjes cactussen. De plaatselijke sjeik is een kleine man met een rode baard en een mobieltje onder zijn riem gestoken, naast de traditionele Jemenitische dolk. We gaan met hem mee naar een huis vol vrouwen, meisjes en kleine kinderen. Ze zitten op tapijten op de grond en op bedden. Wanneer de sjeik zich met bedenkelijke frons op z’n voorhoofd tussen hen in nestelt, komen door de lage deuropening nog meer vrouwen binnen die een plekje proberen te vinden. Hij kijkt me twijfelachtig aan en vraagt: “Heeft u kinderen?”

Twee, zeg ik. De sjeik trekt een misprijzend gezicht: “Maar twee!” Hij knikt naar een jonge vrouw met een baby op de arm, die zich twee peutertjes van het lijf probeert te houden. “Die jongedame daar is 26, en ze heeft er al tien.”
De jongedame in kwestie heet Suad en is de dochter van de sjeik. Ze is op haar 14de getrouwd met een neef die hij voor haar heeft uitgekozen. “Ik vond hem leuk,” zegt Suad zacht, terwijl de sjeik zijn ogen op haar gericht houdt. “Ik was heel blij met hem.”

Gedwongen om te trouwen

De sjeik doet diverse uitspraken over het huwelijk. Hij zegt dat dochters nooit door hun vader worden gedwongen om te trouwen als ze dat niet willen. Hij zegt dat het lang niet zo ongezond is om jong kinderen te krijgen als soms wordt beweerd. Hij zegt dat de huwelijksnacht niet altijd makkelijk is voor een bruid, maar dat ze er geen drama van moet maken. “Natuurlijk is zo’n meisje de eerste nacht bang. Maar het went vanzelf. Het leven gaat door.”

meer

In haar dorp in Nepal trouwen alle meisjes jong, maar de 16-jarige Surita huilt als ze haar ouderlijk huis moet verlaten en onder een traditionele bruidsparaplu in een karretje naar het dorp van haar man wordt gebracht.

minder

Dan gaat zijn telefoon. Hij haalt het toestel onder zijn riem vandaan en loopt naar buiten. Ik doe mijn sluier af, zoals ik mijn tolk ook heb zien doen als er geen mannen bij zijn en de vrouwen vertrouwelijk kunnen praten. Snel vragen we: wat hebben jullie van tevoren gehoord over de huwelijksnacht, wisten jullie wat er ging gebeuren?

De vrouwen werpen een snelle blik naar buiten, waar de sjeik druk staat te praten, en buigen zich naar ons toe. “Als meisje heb je geen flauw idee,” zegt een van hen. “De man wel, en hij dwingt je gewoon.”

Wat weten ze over de kleine Aïsja die met een olifant van 50 moest trouwen? De vrouwen beginnen allemaal tegelijk te praten: het was afschuwelijk, het had nooit mogen gebeuren, maar ze konden het niet tegenhouden. Aïsja begon te gillen toen ze haar aanstaande man zag, vertelt Fatima, een jonge vrouw die een zus van Aïsja blijkt te zijn. Iemand had de politie gewaarschuwd, maar Aïsja moest van haar vader hoge hakken aantrekken om groter te lijken en een sluier dragen om haar gezicht te verbergen. En als hij naar de gevangenis moest, dreigde hij, zou hij Aïsja vermoorden zodra hij vrijkwam. De politie ging onverrichter zake weg, en intussen – de vrouwen praten nu heel zacht en haastig omdat de sjeik zijn gesprek lijkt af te ronden – woont Aïsja met die man in een ander dorp, op twee uur rijden hiervandaan. “Ze heeft een mobieltje,” zegt Fatima. “Ze belt me elke dag huilend op.”

“Als jong trouwen gevaarlijk was, had Allah het wel verboden,” zegt parlementslid Mohammed Al-Hamzi in Sanaa, de hoofdstad van Jemen. “En wat Allah toestaat, kunnen wij moeilijk verbieden.” Al-Hamzi is als conservatieve moslim fel gekant tegen de wetsvoorstellen om een minimumleeftijd in te voeren voor het huwelijk (17 jaar, volgens een recent voorstel), die het tot nu toe niet hebben gehaald. Geslachtsverkeer is volgens de islam verboden zolang een meisje er lichamelijk niet aan toe is, zegt Al-Hamzi, maar omdat de Koran geen minimumleeftijd bepaalt, is dat in zijn ogen een zaak voor de familie en de imam, en niet voor de wetgever. Bovendien was de lievelingsvrouw van de profeet Mohammed, Aïsja, volgens de overlevering ook pas 9 toen het huwelijk werd geconsumeerd.

Maar andere Jemenitische moslims weten me te vertellen dat Aïsja veel ouder moet zijn geweest toen ze voor het eerst het bed deelde met haar man: toch minstens 10 of zelfs al 20. Maar eigenlijk doet het er niet toe hoe oud zij destijds precies was; tegenwoordig maakt een man die met een kind wil trouwen het geloof te schande. “Het lichaam is een kostbaar goed in de islam,” zegt Najeeb Saeed Ghanem, voorzitter van de parlementaire commissie voor volksgezondheid en bevolkingszaken in Jemen. Hij somt allerlei gezondheidsproblemen op die zich kunnen voordoen als meisjes te jong gemeenschap hebben en kinderen krijgen. Een gescheurde vaginawand. Fistels, inwendige zweren die tot permanente incontinentie kunnen leiden. Meisjes die tijdens de bevalling nog moeten worden voorgelicht over de voortplanting. “Dan vraagt zo’n zuster: weet je wel wat er aan de hand is?” vertelt een kinderarts in Sanaa. “Begrijp je dat er een kindje in je buik is gegroeid?”

kindbruidenOp haar 10de vroeg de Jeminitische Nujood Ali echtscheiding aan. Nu gaat ze weer naar school.

10-jarige Nojoud Ali komt in opstand

Seks is geen onderwerp waarover in Jemen openlijk wordt gepraat, zelfs niet door moeders en dochters met een behoorlijke opleiding. Natuurlijk weet iedereen dat er ouders zijn die hun dochtertjes aan volwassen mannen uithuwelijken, maar over wat dat precies voor hen betekent, werd zelden gesproken – totdat de 10-jarige Nojoud Ali drie jaar geleden wereldberoemd werd omdat ze zich niet in haar lot schikte. Wat in Jemen de meeste verbazing wekte, was niet dat Nojoud van haar vader moest trouwen met een man die drie keer zo oud was als zij, of dat die man ondanks zijn belofte om te wachten zich meteen aan haar vergreep, zodat Nojouds nieuwe schoonzus en -moeder na de huwelijksnacht goedkeurend het bebloede laken konden bekijken voordat ze haar uit bed haalden om haar in bad te doen. Want dat was allemaal niets bijzonders. Wat de meeste verbazing wekte, was dat Nojoud in opstand kwam.

“Haar verhaal was de steen die het water in beweging bracht,” zegt een Jemenitische jour­nalist die over Nojoud heeft geschreven sinds ze zelf naar de rechter stapte. Ze was bij haar man weggelopen en terug naar huis gegaan. Haar vader had geroepen dat ze de familie te schande zou maken als ze haar man niet gehoorzaamde, en haar moeder durfde het niet voor haar op te nemen. Maar ze vond steun bij de tweede vrouw van haar vader, die haar vertelde dat ze naar de rechter kon gaan. Ze gaf het meisje geld voor een taxi. Toen de rechter stomverbaasd vroeg wat ze moederziel alleen in de rechtszaal kwam doen, zei Nojoud dat ze een echtscheiding wilde. Een bekende vrouwelijke advocaat ontfermde zich over haar, en de kranten begonnen over haar te schrijven, eerst in Jemen en daarna ook in het buitenland. Nojouds verhaal én haar verschijning maakten diepe indruk, en toen de rechter haar scheidingsverzoek inwilligde, ging er in de volgepakte rechtszaal van Sanaa een daverend applaus op. Ze reisde op uitnodiging naar de Verenigde Staten en  trok overal waar ze kwam enthousiaste zalen.

Thuiswonende dochters worden in India, waar vrouwen na hun huwelijk bij hun schoonfamilie intrekken, wel ‘andermans rijkdom’ genoemd.

Nojoud neemt iedereen voor zich in met haar ontwapenende ernst en zelfverzekerdheid. Als ik haar ontmoet in het gebouw van een krant in Sanaa, is ze van top tot teen gehuld in een zwarte abaya, het gewaad dat Jemenitische vrouwen traditiegetrouw buitenshuis dragen. En ook al heeft ze nog zo veel mensen te woord gestaan, tot aan de andere kant van de wereld toe, ze beantwoordt mijn vragen zo aardig en onbevangen alsof ze ze voor het eerst hoort. Onder het eten kruipt ze dicht tegen me aan en doet ze voor hoe ik mijn pitabrood in de gezamenlijke stoofpot moet dopen. Ze vertelt dat ze op school zit en bij haar ouders woont (al was haar vader, die publiekelijk aan de schandpaal is genageld, daar aanvankelijk niet blij mee) en dat ze een open brief aan het schrijven is aan alle Jemenitische ouders: “Huwelijk uw kinderen niet uit. Want ze hebben geen kans meer om kind te zijn en om door te leren als ze zo jong moeten trouwen.”

De sociologie kent een mooie term voor iemand als Nojoud Ali. Ze is een ‘positieve deviant’: een enkeling binnen een groep die door een combinatie van persoonlijke moed en toevallige omstandigheden radicaal tegen de traditie ingaat. In de internationale strijd tegen kinderhuwelijken komt het felste verzet vaak van de meisjes zelf, die vaak navolging krijgen van lotgenootjes. Zo spreek ik in Jemen de 12-jarige Reem, die een paar maanden na Nojoud ook haar huwelijk liet ontbinden, hoewel de rechter aanvankelijk bepaald niet op haar hand was en het zelfs bestond om te zeggen dat ze te jong was om over een scheiding te kunnen beslissen. En in India praat ik met de 13-jarige Sunil, die als 11-jarige haar ouders duidelijk had gemaakt dat ze haar aanstaande echtgenoot niet wilde. Ze had gedreigd naar de politie te gaan en haar vaders schedel in te slaan als hij haar tot een huwelijk zou dwingen.

kindbruidenToen haar ouders Sunil op haar 11de wilden uithuwelijken, dreigde ze hen aan te geven bij de politie in Rajasthan, India. Inmiddels is ze 13 en zit ze nog op school. Haar moeder nu: “Haar opleiding geeft haar straks een voorsprong.”

Campagnes tegen kinderhuwelijken

De campagne tegen kinderhuwelijken, die vooral wordt gevoerd via particuliere voorlichtingsprogramma’s met doorgaans summiere overheidssteun, beperkt zich niet tot de allerjongste bruidjes, de gevallen waarover de meeste ophef ontstaat. “De verhalen waarin goed en kwaad overduidelijk zijn, gaan er altijd wel in,” zegt jeugdwelzijnswerker Saranga Jain. “Maar de meeste minderjarige meisjes die trouwen zijn tussen de 13 en 17, en ook voor die groep vragen we aandacht.”

Volgens het ICRW is elk huwelijk waarbij een van de partners onder de 18 is een kinderhuwelijk. In ontwikkelingslanden worden jaarlijks naar schatting tien tot twaalf miljoen van zulke huwelijken gesloten. Die aantallen kunnen alleen worden teruggedrongen als er rekening wordt gehouden met de omstandigheden waaronder meisjes worden gedwongen om jong te trouwen en kinderen te krijgen, waardoor ze hun kans op een zelfstandige toekomst verspelen. Meisjes trouwen niet altijd onder druk van hun ouders, maar kiezen soms zelf voor een huwelijk omdat dat van hen wordt verwacht of bij gebrek aan alternatieven. Bij campagnes tegen kinderhuwelijken blijken positieve prikkels beter te werken dan het opgeheven vingertje: ouders belonen als ze hun dochters laten doorleren, zorgen dat de school bereikbaar is. Op het Indiase platteland worden speciale maatschappelijk werkers opgeleid, sathins, voor gemeenschapswerk in de dorpen. Een van de taken van een sathin is de ouders erop wijzen dat een kinderhuwelijk niet alleen verboden is, maar ook funest is voor hun dochter. Dankzij de bemiddeling van een sathin en haar vooruitstrevende schoonfamilie hoefde de 11-jarige Sunil uit Rajasthan uiteindelijk niet te trouwen en mocht ze van haar ouders weer naar school.

Het huwelijk van Reem (12) is ontbonden, hoewel de rechter eerst zei dat ze te jong was om over een echtscheiding te kunnen beslissen.

Want met het verijdelen van een huwelijk alleen is een kind nog niet geholpen. “Als zo’n meisje wordt verstoten door haar gemeenschap, heeft ze ook geen leven,” zegt Molly Melching, de oprichtster van de Senegalese ontwikkelingsorganisatie Tostan. Melching oogstte inter­nationaal lof met haar campagnes tegen kinderhuwelijken en vrouwenbesnijdenis. Tostan sluit contracten met dorpen die beloven dat meisjes die pas later trouwen, niet zullen worden buitengesloten.

“Je kunt meisjes moeilijk opstoken om thuis weg te lopen,” zegt Melching. “Een manier van denken kun je niet veranderen door tegen mensen te zeggen dat ze achterlijk zijn, want dan trap je ze op hun ziel. Maar als je het goed aanpakt, kan zo’n mentaliteitsverandering heel snel gaan. Dat is heel inspirerend.”

kindbruiden

Na het feest voor de vrouwen worden de bruidjes Sidaba en Galiyaah naar hun echtgenoten gebracht, bij wie ze intrekken. “Plattelandsmeisjes willen soms met een huwelijk uit de greep van hun eigen familie raken,” vertelt een man in Sanaa die tegen kinderhuwelijken ijvert.

Hoe moeilijk het is om je eigen weg te gaan in een cultuur waarin kinderhuwelijken normaal worden gevonden, begrijp ik pas echt als ik Shobha Choudhary leer kennen, een welbespraakt 17-jarig meisje uit Rajasthan. Als ik haar voor het eerst zie, heeft Shobha haar schooluniform aan, een donkere plooirok met een keurig ingestopte witte blouse. Ze heeft zware wenkbrauwen, een kaarsrechte houding en glanzend zwart haar in een paardenstaart. Ze zit in de hoogste klas van de middelbare school en ze doet het uitstekend. Een paar jaar geleden werd ze opgemerkt door medewerkers van het Veerni Project, een organisatie die dorpen in het noorden van India afspeurt naar talentvolle meisjes die, als hun ouders het goedvinden, gratis naar een meisjeskostschool kunnen in de stad Jodhpur.

Groepsbruiloft

Shobha is getrouwd, al sinds haar 8ste. Een groepsbruiloft met een stuk of tien bruidjes, het was een uitbundig feest in een straatarm dorp. “Ik kreeg mooie nieuwe kleren,” vertelt Shobha met een wrange glimlach. “Ik was heel blij. Wist ik veel.”

Ze heeft haar man nog wel gezien na de bruiloft, zegt ze, maar niet lang. Hij is een paar jaar ouder dan zij. Tot dusver heeft ze haar gauna, de feestelijke verhuizing naar de familie van haar echtgenoot, weten uit te stellen. Als ik vraag wat ze van hem vindt, wendt ze haar blik af en zegt ze dat hij ongeschoold is. Dan kijkt ze me hoofdschuddend aan om duidelijk te maken dat ze de gauna niet eeuwig kan uitstellen, want dan zou ze haar ouders te schande maken. “Ik moet bij hem gaan wonen. Dan zorg ik wel dat hij ook gaat studeren en anders gaat denken. Maar ik kan hem niet laten zitten.”

Ze wil zelf ook doorstuderen, zegt ze. Haar grootste wens is om bij de politie te gaan en het verbod op kinderhuwelijken te handhaven. In het dagboek dat ze op de kostschool begon, heeft ze in keurige Hindi-letters geschreven: “Ik zal nooit onder mijn ogen kinderen laten trouwen. Ik zal elk meisje redden dat ik redden kan.”

Steeds als ik bij Shobha thuis in het dorp op bezoek ben, krijg ik chai, gekruide thee, uit de mooiste kopjes. Haar ouders vertellen trotse verhalen over hun dochter, maar worden ontwijkend als ze de bedoelingen van hun buitenlandse gast niet meer vertrouwen. Het was geen bruiloft, het was een verlovingsfeest! Goed, het was wel een bruiloft, maar dat was voordat Shobha dat mooie aanbod kreeg van die mensen van Veerni omdat ze zo goed kon leren. Shobha had uitgezocht hoe ze stroom konden krijgen, zodat zij en haar jongere broertjes en zusjes ’s avonds huiswerk konden maken. “Ik kan mijn handtekening zetten,” zegt Shobha’s moeder. “Ze heeft me mijn naam leren schrijven.” Maar nu wordt het langzamerhand tijd dat Shobha naar haar man gaat, geven haar ouders te kennen. Haar man belt haar voortdurend op om een datum af te spreken. En haar oma wil ook haar gauna nog meemaken. Voor Shobha is de kostschool in Jodhpur niet alleen haar lust en haar leven, maar ook haar vertragingstactiek. Maar na de middelbare school houdt de hulp van Veerni op. Verder studeren kan Shobha alleen als ze een andere geldschieter weet te vinden. Als ik terug ben in Amerika krijg ik een e-mail van haar: “Hoe gaat het mevrouw, ik mis u wel hoor. Mevrouw, ik wil graag letteren studeren. In het eerste jaar wil ik Engelse conversatie- en computerles doen. Schrijft u gauw terug? Want ik moet me snel inschrijven.”

Ik vroeg waarom vrouwen zich moesten opofferen. Shobha keek alsof ik geen idee had in wat voor wereld zij leefde: ‘Alles draait om mannen.’

Dus maken mijn man en ik geld over. “We zien wel,” zei Shobha toen ik haar voor het laatst zag in India. “Ik zal me hoe dan ook in mijn lot moeten schikken. Vrouwen moeten nu zich nu eenmaal opofferen.” We zaten die middag bij haar thuis in de keuken, en ik verhief ongewild mijn stem toen ik vroeg waarom vrouwen zich moesten opofferen. Haar blik maakte duidelijk dat ik geen idee had in wat voor wereld zij leefde. “In ons land draait alles om mannen,” zei ze ten slotte.

kindbruidenAgente Malalai Kakar arresteert een man die zijn vrouw (15) met een mes heeft toegetakeld: ze was ongehoorzaam. “Niets,” antwoordt Kakar op de vraag wat er met de man gebeurt. “De man is koning.” Kakar is later zelf vermoord door de Taliban.

Inmiddels is Shobha al ruim een jaar met haar vervolgopleiding bezig: een computercursus en de voorbereiding op het toelatingsexamen van de politieschool. Af en toe stuurt ze me een e-mail: haar Engels is niet vlekkeloos, maar ze gaat vooruit. Onlangs heeft mijn tolk uit Jodhpurop mijn verzoek met een geleende camera een filmpje van Shobha gemaakt in een eethuisje in de stad. Shobha vertelde dat ze vlak voor een examen zat en dat ze in een meisjespension woonde waar haar niets kon gebeuren. Ze werd nog steeds vaak door haar man gebeld, maar de gauna was nog niet geweest. Toen keek ze recht in de camera en zei ze met een stralend gezicht in het Engels: “Niets is onmogelijk, mevrouw Cynthia. Alles kan.”

Twee dagen nadat ik het filmpje heb gekregen, krijg ik slecht nieuws uit Jemen. Volgens krantenberichten is een meisje vier dagen na haar bruiloft naar een ziekenhuis in Sanaa gebracht. Tijdens de geslachtsdaad waren haar inwendige organen gescheurd. Ze was doodgebloed. Ze was pas 13.

Cynthia Gorney schrijft geregeld voor het Magazine. Stephanie Sinclair fotografeert al meer dan tien jaar het thema kinderhuwelijken.

Fotografe Stephanie Sinclair laat op de website Too you to wed deze wereldwijde schending van de rechten van deze kinderen zien.

Abonneer u nu op onze gratis elektronische nieuwsbrief SDB-nieuws klik hier om te registreren