rutte

Kabinet onder Mark Rutte heeft niets geleerd

Mark Rutte raakte vrijdag licht geagiteerd toen hij door journalisten werd bevraagd over corona. Of het wel zo handig was om de datum van 28 april te noemen waarop maatregelen versoepeld zouden kunnen worden. Ook al werd die aankondiging afgelopen dinsdag omgeven door veel mitsen en maren, er werd toch een verwachting gewekt. Dat was een week eerder ook al gebeurd, toen 21 april als mogelijke openingsdatum werd genoemd.

Je zou denken dat het kabinet leert van zijn eigen onhandigheid, zoals Rutte in de afgelopen tien jaar heeft geleerd om geen loze beloftes meer te doen (1000 euro erbij voor elke werkende, geen cent meer naar de Grieken). Maar in de coronacrisis blijft het kabinet knullig opereren. Geen wonder dat mensen na de zoveelste gewekte verwachting denken ‘het zal wel’ en de boodschap met het badwater weggooien. Geen wonder dat grote groepen niet meer naar de persconferenties kijken. Vier miljoen kijkers is nog altijd heel veel, maar bijna de helft minder dan de zeven miljoen die Rutte vorig jaar trok.

“Als lid van het kabinet moet je met tegenslagen kunnen omgaan. En oplossingen bedenken.”

Van Hugo de Jonge, de uitvoerend coronaminister, raken de mensen nog meer in de war dan van Rutte. Die heeft zoveel woorden nodig om iets uit te leggen, dat de toehoorder al is afgehaakt voordat De Jonge aan de kern van zijn betoog komt. Als hij op werkbezoek is bij een opslagplaats waar vaccins zouden moeten liggen, schrikt hij zienderogen van de lege schappen. Vraagt om zijn telefoon en gaat bellen. Om even later opgelucht te verklaren dat het heel goed is dat de schappen aan het eind van de week leeg zijn, dat dat betekent dat alles conform de afspraak is weggeprikt. Dat er nog een miljoen vaccins op de plank liggen, past op dat moment niet in de reactie van de minister.

Het is ook niet eenvoudig om het goed te doen als bestaande maatregelen weinig resultaat lijken te boeken, mensen gaan twijfelen aan het nut ervan en je telkens te maken krijgt met onverwachte tegenslagen, zoals minder vaccinleveringen en bijwerkingen die nopen tot het tijdelijk stoppen met vaccineren. Maar als lid van het kabinet moet je daarmee kunnen omgaan. En oplossingen bedenken.

“Van ministers mag je verwachten dat zij hun boodschap volstrekt helder en zonder ruimte voor misvatting overbrengen.”

Waar het kabinet al weken mee bezig is, is het zaaien van verwarring door het doen van beloftes die niet kunnen worden nagekomen. De avondklok zou heel snel worden afgeschaft. Maar omdat het verzet ertegen reuze meevalt, blijft de klok gehandhaafd, ook al hebben we geen idee wat het effect ervan is. Half maart suggereerde het kabinet dat het hoger onderwijs, de horeca en de detailhandel waarschijnlijk weer open kunnen. Begin deze maand circuleerde 21 april als versoepelingsdatum, enkele dagen later gewijzigd in 28 april. Nu zegt Rutte dat het wel tot half mei kan duren voordat er iets verandert.

Communiceren is een vak dat niet door iedereen wordt beheerst. Maar van ministers mag je verwachten dat zij hun boodschap volstrekt helder en zonder ruimte voor misvatting overbrengen. Dat is in de afgelopen weken mislukt. Als je het niet kunt uitleggen, moet je niet verbaasd zijn dat mensen jouw regels aan hun laars lappen. Waarom mogen artsen eerst niet, en dan weer wél ongebruikte vaccins aan anderen geven? Waarom wordt er wel een miljard euro gepompt in evenementen van Fieldlab, maar is er geen geld voor een extraatje voor zorgpersoneel?

“Hou ook eens op over laatste loodjes en dat ‘we nog even moeten volhouden’. Dat weten we nu wel.”

Als zelfs de directe adviseurs, zoals virologen, epidemiologen, politie en burgemeesters, openlijk twijfelen aan de juistheid van kabinetsmaatregelen, dan wordt het toch tijd dat je je achter de oren gaat krabben en je niet halsstarrig blijft verschuilen achter besmettings- en ziekenhuiscijfers. Misschien zijn er wel andere oplossingen om die cijfers omlaag te krijgen.

Bij gebrek aan ideeën verlaten Rutte en De Jonge zich volledig op het vaccineren. Dat maakt uiteindelijk inderdaad een einde aan de pandemie. Maar dat ontslaat het kabinet niet van de verplichting om burgers niet in verwarring te brengen met halfbakken statements of het wekken van verwachtingen. En hou ook eens op over laatste loodjes en dat ‘we nog even moeten volhouden’. Dat weten we nu wel.

Probeer zo helder mogelijk te communiceren. Stop met het noemen van data, als je niet zeker bent. Dat neemt al heel wat irritatie en verwarring weg.

Abonneer u nu op onze gratis elektronische nieuwsbrief SDB-nieuws klik hier om te registreren

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.