DELEN
brexit

A terrible mess’, het klinkt uiteindelijk nog vriendelijk. De Britse politieke wereld zit hopeloos vast, kan niet vooruit, kan niet achteruit, niet links en niet rechts. Theresa May houdt stand, maar zeggen dat ze wint, staat ver van de realiteit. Jeremy Corbyn houdt stand, maar voelt de grond onder zijn voeten wegzakken.

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan

Je houdt het bijna niet voor mogelijk dat in één van de rijkste en meest ontwikkelde landen ter wereld een referendum werd gehouden over een vraag waar niemand echt over had nagedacht. In of uit de Europese Unie? Uit, zeiden de Britten, en diegenen die dat standpunt met gloed hadden verdedigd trokken prompt al hun beloften in – zoals de honderden miljoen Pond die naar de nationale gezondheidsdient zouden gaan. Ze hadden dat niet echt berekend en wisten langs geen kanten wat het betekende om ‘uit’ de Europese Unie te stappen. (Voor mijn vorige artikelen over Brexit zie hier en hier)

Het duurde negen maanden voor de – nieuwe – Britse regering bij de EU in Brussel artikel 50 van het Verdrag in werking liet treden. De uitstapprocedure kon beginnen, maar nog wist niemand in het Verenigd Koninkrijk hoe er aan te beginnen.

De eerste onderhandelingen in Brussel, waar het meteen alle hens aan dek was, leverden gewoon niets op, men wist niet waarover te praten.

Vandaag, nu er een nieuwe onderhandelingsronde begint op acht maanden voor de dag dat het Verenigd Koninkrijk inderdaad de deur achter zich toe zal trekken, staat men nog steeds nergens. Theresa May wordt een gebrek aan daadkracht en duidelijkheid verweten, maar ze heeft gewoon geen meerderheid, voor geen enkele denkbare oplossing.

Een muizegrijs witboek

Begin juli 2018 hield de Britse regering op het buitenverblijf van de premier, Chequers, een ministerraad om de laatste hand te leggen aan een witboek waarmee de bevoegde minister eindelijk als onderhandelingsmandaat naar Brussel kon.

Het Verenigd Koninkrijk zou de interne markt en de douane-unie verlaten, een eind maken aan het vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen en de bevoegdheid van het Europese Hof van Justitie stop zetten. We stappen uit het landbouw- en visserijbeleid, aldus May. We zullen opnieuw controle hebben over ons geld, onze wetten en onze grenzen. Een harde Brexit dus.

Of toch niet? We willen een vrijhandelszone voor goederen en een geruisloze toegang tot elkaars markten voor goederen, zodat er geen harde grens moet komen tussen Ierland en Noord-Ierland, aldus het witboek. Voor diensten en de digitale sector moet een nieuwe overeenkomst gezocht worden. We willen een gefaseerd  ‘Facilitated Customs Arrangement’, en gemeenschappelijke normen voor goederen met de E.U. Voor goederen die het V.K. binnenkomen van buiten de E.U. zullen we de invoerheffingen innen en als ze door reizen naar de rest van de E.U. doorstorten aan Brussel. We stappen uit het gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid, uit de ruimte voor veiligheid, justitie en binnenlandse zaken, maar we streven naar een nieuw partnerschap voor veiligheid. Het V.K. zou ook lid blijven van enkele Europese agentschappen, zoals dat voor geneesmiddelen en enkele andere. Het witboek bevat verder ‘non regressie’ clausules om de milieu, arbeids- en sociale rechten te vrijwaren.

May noemde het een principieel en praktisch Brexit. Haar harde Brexit ministers, BZ-minister Boris Johnson en onderhandelaar David Davis dachten er anders over en stapten twee dagen later uit de regering. Een paar junior ministers volgden.

Het was een harde Brexit in een softe verpakking. Enkele dagen later bleek bij een stemming in het Lagerhuis dat de ‘rode lijnen’ van May redelijk vloeibaar waren. May overleefde de stemmingen maar het witboek moet op sommige punten meteen bijgewerkt worden.

Links wordt rechts en omgekeerd

Het Witboek is niet meer dan een handleiding voor de onderhandelaars in Brussel. Wat men er bij de Europese Unie over denkt en of de wensen ueberhaupt haalbaar zijn, is verre van zeker. Wat Theresa May voorstelt lijkt erg op het ‘cherry-picken’ dat men in Brussel echt niet wil. Het enige wat vast staat is dat men het May niet moeilijker wil maken dan het al is, want een val van de regering met nieuwe verkiezingen zou de agenda hopeloos doen vastlopen.

Er is in het V.K. wel degelijk een probleem. Voor geen enkele mogelijke oplossing, een softe Brexit, een harde Brexit of ‘no deal at all’ is er een meerderheid in het Parlement. Theoretisch zou een ‘softe’ Brexit wel een meerderheid kunnen halen met stemmen van Labour, de liberaal-democraten en de Schotse Nationale Partij, maar niemand gelooft dat die bereid zullen zijn om May in het zadel te houden.

Elke dag wordt ook duidelijker dat de voorstanders van een ‘harde Brexit’ lang niet dezelfde bedoelingen hebben dan het deel van de arbeidersklasser dat voor hen heeft gestemd. Migratie en sociale rechten speelden daarbij een grote rol, maar wat Rees-Mogg en Boris Johnson willen is iets wat ze ‘global Britain’ noemen, een soort Singapore aan de Thames, niet bepaald een sociaal paradijs.

Hun dromen over handelsakkoorden met India, China of de Verenigde Staten lijken ook elke dag wat onhaalbaarder, aangezien de Europese Unie voor de twee eerste landen veel aantrekkelijker is en Trump niet bepaald een standvastige partner lijkt.

Trouwens ook voor de tegenstanders van migratie loopt niet alles volgens wens. Vooral in de zorgsector is er nu al een groot tekort aan vrouwkracht.

Het allergrootse probleem tenslotte, de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, blijft onoplosbaar. De technologie waarnaar de hard-brexiteers altijd verwijzen, moet nog uitgevonden worden. De grens kan pas echt weg blijven als het V.K. in de interne markt en in de douane-unie blijft.

Een impasse, zo lijkt het er elke dag wat meer op. De kans dat er helemaal geen akkoord uit de bus komt, wordt vandaag niet langer als onrealistisch beschouwd. Het zou betekenen dat het V.K. gewoon een ‘derde land’ wordt voor de E.U., een nachtmerrie voor de City en voor alle grote bedrijven, van Airbus to Jaguar. Maar ‘fuck business’ zei Boris Johnson, en Nigel Farage, de voortrekker van Brexit, heeft de buit binnen door bij het referendum te speculeren op de val van het Britse Pond. Een paar honderd miljoen.

Ondertussen bij Labour

Staat de Conservatieve partij van Theresa May op springen, bij Labour en Jeremy Corbyn is de toestand niet veel beter.

Bij de stemming deze week in het Lagerhuis hebben enkele eurosceptische labourleden Theresa May gesteund, en enkele conservatieven stemden tegen. De scheidingslijn loopt dwars door de partijen, zoals ook elders in Europa het geval is, zeker bij links.

Er is in het V.K. een jongerenbeweging tegen Brexit actief en binnen Labour een stroming ‘Left against Labour’, met notoire vakbondsmensen erin. Op de grote betoging tegen Brexit enkele weken geleden werd enthousiast ‘Where is Jeremy’ gezongen.

Het besef groeit dat Brexit in eerste instantie een project van de rechterzijde is met net zoals elders in Europa een groeiend nationalisme, een beweging tegen de ‘bureaucratie’ en tegen migranten. Corbyn blijft echter tégen de interne markt omdat hij meent enkel dan het spoor en de post te kunnen nationaliseren en de particuliere sector uit de openbare sector te kunnen weren. De grote meerderheid van de Labour leden is voor Corbyn maar ook tegen Brexit, zo wordt gezegd. Drie kwart van de leden en verschillende parlementsleden steunen de campagne die door de Liberaal Democraten wordt gevoerd om een tweede referendum te houden. Nu blijkt dat de pro-Brexit campagne werd gevoerd met geld dat er niet mocht zijn, groeit de kans dat het eerste referendum ongeldig wordt verklaard. Het is echter lang niet zeker dat het resultaat een tweede keer anders zal zijn dan bij het eerste.

Besluit

De Conservatieven kunnen in het Lagerhuis voldoende handtekeningen verzamelen om het tot een vertrouwensstemming tegen May te laten komen, maar niet voldoende stemmen om haar ook af te zetten. Bovendien is het alternatief dan een harde Brexiteer die het leven voor de Britse en zeker voor de niet-Britse burgers niet makkelijk zal maken.

Nieuwe verkiezingen zullen Labour wellicht  niet aan de macht brengen. In de opiniepeilingen blijft Labour achter op de conservatieven, en bij de recente lokale verkiezingen zijn het liberaal-democraten die met de winst zijn gaan lopen.

Ook al kan de onderhandelingsperiode van artikel 50 zonodig worden verlengd, niemand weet welke kant het uit moet of kan. De Britten – én Brussel – zitten in  een dwangbuis die velen nog erg zuur kan opbreken. Met de belangen van gewone mensen, en vooral de migranten en de EU-burgers in het V.K. wordt gewoon geen rekening gehouden. Zij kunnen de grootste slachtoffers worden van dit verhaal dat voorlopig vooral om ego’s en individuele belangen lijkt te gaan. En voor een ernstig geopolitiek beleid is voorlopig gewoon geen tijd.

via:http://www.uitpers.be

Reacties

Reacties

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.