DELEN
islam
Seyran Ates (foto in Berlijn) krijgt al twaalf jaar politiebescherming. ‘Ik word met de dood bedreigd omdat ik pleit voor een progressieve, pluralistische islam die verenigbaar is met de democratie.’afp

‘In het debat rond de hoofddoek gaat het nooit om de echte reden: seks’, zegt de Berlijnse moslima Seyran Ates. ‘Zelfs heel jonge meisjes worden gedwongen hun hoofd te bedekken omdat mannen hun driften niet kunnen bedwingen.’

‘De islam is een prachtige religie, maar we moeten haar loswrikken uit de handen van de fundamentalisten’, zegt de Duits-Turks-Koerdische Seyran Ates (55) ons in het Amsterdamse debathuis De Balie, waar ze deelnam aan het Forum on European Culture. Met dat doel richtte ze samen met enkele gelijkgezinden in Berlijn een moskee op waar ook vrouwen kunnen voorgaan in het gebed, waar holebi’s welkom zijn en waar de Koran niet letterlijk wordt genomen, maar vertaald naar de 21ste eeuw.

Tijdens het hele gesprek staan voor de deur twee van de vijf Duitse politiemensen die haar al twaalf jaar beschermen – de andere drie kregen van de Nederlandse overheid geen wapenvergunning. ‘Ik word bedreigd omdat ik tegen gedwongen huwelijken en eremoorden strijd. En omdat ik pleit voor een progressieve, pluralistische islam die verenigbaar is met de democratie.’

‘Geloof me’, herhaalt ze, als om extra te onderstrepen hoe banaal de ‘zonden’ zijn waarvoor de extremisten haar de doodstraf gaven. ‘Meer is het niet: gelijke rechten voor mannen en vrouwen.’

‘Door sharia- rechtbanken toe te laten, zoals Groot-Brittannië doet, zeg je eigenlijk tegen de man: ‘‘Neem de vrouw en doe wat je wil’’’

Toen ze 21 was, werd Ates neergeschoten in een adviescentrum voor Turkse vrouwen, waar ze werkte om haar rechtenstudies te bekostigen. In 2006 was het gevaar zo groot geworden dat ze haar advocatenkantoor moest sluiten (in 2012 heeft ze het weer geopend).

Het gaat de verkeerde kant op met de moslimgemeenschappen in Europa, vreest ze. Al geruime tijd. ‘Sinds de jaren tachtig pogen ondemocratische islamitische regimes een wig te drijven tussen hun uitgeweken onderdanen en het Westen. De migranten worden aangespoord om hun religie als hun thuis te beschouwen omdat, zo wordt hen verteld, het racistische Europa hen toch altijd als vreemdelingen zal blijven beschouwen.’

Europese islam

Een belangrijk moment in die evolutie was de publicatie van de Caïro Verklaring van de Mensenrechten in de Islam in 1990. Voor de 45 islamitische landen die het document ondertekenden, zijn mensenrechten niet universeel, zoals de Verenigde Naties in 1948 verkondigden.‘Het definitieve keerpunt kwam met de terreuraanslagen van 2001. Voordien waren we Koerd, Marokkaan of Turk…. Maar sinds zoveel mensen werden gedood in naam van de islam, kunnen we niet langer ontkennen dat geloof een vorm van identiteit is. En nu zijn we op een punt beland dat moslim zijn voor de migrantengemeenschappen het allerbelangrijkste is.’

‘Als lid van de Duitse Islamconferentie (2006-2009) begon ik te beseffen dat conservatieve moslimorganisaties in Europa de democratie en de rechtsstaat niet aanvaarden. Na elke terreuraanslag werd gezegd dat dit niets te maken heeft met de islam. Maar dat klopt niet. Het heeft wel degelijk met mijn godsdienst te maken. Dus moeten we iets van binnenuit veranderen.’

Zo ontstond de idee van een liberale moskee. Dat was in 2009. ‘Ik heb acht jaar nodig gehad om het project te realiseren. Sympathisanten noemden me roekeloos omdat ik al onder politiebescherming stond en al de schietschijf van de terroristen was. Maar ik antwoordde dat als de ‘‘stille meerderheid’’ zijn stem niet laat horen, er nooit iets zal veranderen.’

‘We mogen dit fantastische project, de Europese Unie, niet laten kapotmaken’

De moskee werd genoemd naar de 12de-eeuwse islamitische geleerde Ibn Rushd, beter bekend als Averroes, een groot kenner van de Griekse filosoof Aristoteles. En naar de Duitse schrijver Johann von Goethe, een bewonderaar van de islam en van de Arabische poëzie. ‘Het waren bruggenbouwers tussen Oost en West. Daarom heb ik hen gekozen.’

De Ibn Rushd-Goethemoskee is gegrondvest op de idee dat godsdienst ondergeschikt is aan de grondwet en dat moslims de Europese waarden moeten aanvaarden, want ‘natuurlijk kan je moslim en democraat zijn, moslim en feminist’.

Vanuit Mekka en Medina verspreidde de islam zich over grote delen van de wereld en in al die landen is hij anders, aangepast aan lokale omstandigheden. Dus moet er volgens Ates binnen de islam ook plaats zijn voor een ‘Europese islam’.

De kansen voor de ontwikkeling van zo’n ‘Europese islam’ hangen volgens haar voor een deel af van de hulp van Europese politici. Maar ze geeft wel toe dat de verandering op de eerste plaats van binnenuit moet komen.

‘Vuil werk’

Haar moskee heeft nog steeds geen eigen gebouw maar is te gast in een zaaltje van een protestantse kerk. Ze telt slechts een dertigtal vaste bezoekers. ‘Veel mensen zijn bang om te komen, al hebben we sympathisanten in heel Duitsland.’

Maar ook duizenden haters over heel de wereld. Er rusten twee Egyptische fatwa’s op de moskee en in de Turkse media werd ze gekoppeld aan prediker Gülen, de aartsvijand van president Erdogan.

Ates vindt dat aartsconservatieve   rijken   uit  Saudi-Arabië, Qatar, Turkije en de Moslim Broederschap ‘vuil werk verrichten’ door de verspreiding van het fundamentalisme te financieren. Ze smeekt Europa veel krachtiger op te treden tegen de export van ondemocratisch gedachtegoed, want daar zijn progressieve moslims het voornaamste slachtoffer van. ‘Ook hún rechten moet Europa beschermen.’

Met haar kersverse, in Brussel gevestigde, organisatie Stop Extremism haalde Ates 1,8 miljoen handtekeningen op ter ondersteuning van een voorstel om de EU meer instrumenten te geven in de strijd tegen alle vormen van extremisme, vanuit rechtse én vanuit islamitische hoek. ‘Als iemand, bijvoorbeeld, zijn vrouw verbiedt om te gaan werken, zou zij het recht moeten hebben om hem voor de rechtbank te brengen.’

Dat landen als het Verenigd Koninkrijk shariarechtbanken voor familiezaken toelaten, vindt ze onaanvaardbaar en ronduit gevaarlijk. ‘Eigenlijk zeg je tegen de man: ‘‘Neem de vrouw en doe wat je wil’’. Vrouwen worden volledig aan hun lot overgelaten, want in de conservatieve lezing van de islam zijn vrouwen ondergeschikt aan mannen.’

Ook het debat over de hoofddoek wordt volgens haar verkeerd gevoerd in Europa. ‘Het is geen religieus symbool’, zegt ze. ‘We hebben geen symbolen in de islam. Het is een politiek symbool voor gender-apartheid.’

Als advocate verdedigde ze de Berlijnse overheid tegen een onderwijzeres die met een hoofddoek voor de klas wilde staan, omdat ze vindt dat de staat neutraal moet zijn. ‘Een leerkracht, rechter, politie-agente… kortom een rolmodel mag zijn religie niet tonen, zeker niet in de lagere school, waar de kinderen zo beïnvloedbaar zijn.’

‘Met een hoofddoek zijn woorden overbodig. Hem dragen is tonen dat je gender-apartheid aanvaardt.’

Multikulti

Ates vindt dat naar de hoofddoek niet mag gekeken worden door de ogen van een progressieve Europeaan die so wie so van het recht op zelfbeschikking geniet. ‘Plaats je eens in de situatie van een jong meisje dat gedwongen wordt de hoofddoek te dragen. En vraag je eens af waarom ze zich moet bedekken. Het antwoord is seksualiteit. Ze moet zich bedekken omdat mannen hun driften niet kunnen bedwingen.’

‘We moeten durven te praten over de echte reden voor de hoofddoek’, zegt ze. Ze verwijt de progressieven dat ze toelieten dat meisjes op school een hoofddoek dragen. De hele multiculturele samenleving is trouwens een verkeerd concept, betoogt ze in haar boek, Der Multikulti-Irrtum (2007). ‘De verdedigers van de multiculturele samenleving vinden dat verschillende groepen naast elkaar moeten kunnen leven. Voor hen heeft niemand het recht het gedachtegoed van de migrantengroepen te bekritiseren, ook al treden ze de mensenrechten met voeten. Maar dat is geen houdbare basis voor een goede samenleving.’

‘Mijn vader is Koerd, mijn moeder Turkse. Mijn cultuur is Turks én Duits. Voor de islamisten ben ik enkel Turks en moslim. Maar dat klopt niet. De samenleving is meer en meer transcultureel. En zo’n samenleving moet onderstut worden door wetten die iedereen moet naleven.’

‘Leven in een vrije samenleving kan nooit betekenen dat iemand het recht heeft enkel zijn eigen vrijheden te verdedigen. Vrijheid van godsdienst is nooit het recht van één godsdienst. Als moslims om vrijheid van godsdienst roepen, vraag hen dan of ze ook aanvaarden dat sommigen niet geloven in god of in een andere god.’

Dat ze haar pijlen vooral op de islamisten richt, betekent niet dat Ates niet beducht is voor het groeiende rechtse extremisme en nationalisme. ‘Als progressief ben ik ook heel kwaad omdat de linksen maar niet accepteren dat zij met hun Multikulti een van de redenen van de rechtse opmars zijn. Alle partijen, ook sociaal- en christendemocraten, moeten eens diep in eigen hart kijken en zich afvragen hoeveel schuld zij zelf aan de opkomst van rechts hebben. Maar neen, er is een greintje zelfkritiek te bespeuren. Ze roepen alleen maar dat extreemrechts slecht is. Ik ben heel boos. We mogen dit fantastische project, de Europese Unie, niet laten kapotmaken.’

Reacties

Reacties

Een bevolking die de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid niet respecteert en verdedigt, zal niet lang de vrijheid hebben die voortvloeit uit de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid. Deze website respecteert de waarheid en het vereist uw steun denk aan onze sponsors of doe een donatie hier wij zijn blij met elke euro. Zoals u wellicht weet doen de Social Media sites zoals Facebook en Twitter er alles aan om ons bereik tot een minimum te beperken! We zijn daarom meer dan ooit afhankelijk van uw support om het woord bij de mensen te krijgen. Wanneer u bovenstaand artikel nuttig, interessant of leerzaam vond, like het dan en deel het overal waar u maar kunt! Alvast heel hartelijk bedankt voor de support!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.