DELEN
rusland

De opmerkingen van oud-president van de Sovjet Unie Gorbatsjov en de Russische president Poetin over een belofte van het Westen – gedaan bij de onderhandelingen over de hereniging van de beide Duitslanden – de NAVO niet verder te laten oprukken naar het oosten, werden door zo ongeveer alle westerse machthebbers als een fabeltje, of erger: een leugen, van de hand gewezen. Laten nu documenten boven water komen waarin dat wel degelijk was afgesproken!

Het gebeurde 27 jaar geleden, toen de Sovjet Unie uiteenviel en Michael Gorbatsjov zich na harde onderhandelingen bereid verklaarde beide Duitslanden te herenigen. In de jaren erna leek het of de Russen en de Duitsers goede vrienden zouden worden. Duitsland bleef dan wel bezet door de Amerikanen (om de vrede te bewaken) – economische groei zorgde voor enige rugwind voor beide delen van Duitsland.

Maar toen bleken landen in het oosten van Europa bereid zich aan te sluiten bij het Westen.

rusland
Dat landen ten oosten van Duitsland lid zouden kunnen worden van de NAVO, was niet de bedoeling (van Rusland). Het Westen had immers toch beloofd in geval van een Duitse hereniging, de NAVO geen centimeter naar het oosten uit te breiden?

Toen steeds meer landen in de rij gingen staan om zich bij het Westen aan te sluiten, om deel te nemen aan de Europese Unie en de NAVO, toen wist niemand in Washington, Parijs, Berlijn en Brussel meer van eventueel gedane beloften, laat staan dat Bush senior, zijn minister van buitenlandse zaken Baker en Helmut Kohl aan de Russische president Gorbatsjov hadden toegezegd dat de NAVO-troepen niet over de voormalige Duitse grenzen naar het oosten van Europa zouden optrekken.

Toen Poetin later beweerde dat er wel degelijk zulke toezeggingen waren gedaan, kon zich niemand (buiten hem en Gorbatsjov) dat herinneren.

Er is nooit sprake geweest van het door Poetin beweerde verraad van het Westen, schreef het Duitse “Die Welt“. En de eveneens Duitse “Die Zeit” vond het allemaal onzin. De voormalige NAVO-generaal Klaus Naumann noemde zelfs de bewering dat het Rusland aan het einde van de Koude Oorlog was toegezegd, een regelrechte “leugen”. Naumann beweerde zelfs dat er “toen nooit over een uitbreiding van de NAVO naar het oosten is gesproken”.

rusland
Het was gewoon een tactiek van Poetin, die zijn strategie om de Russische grenzen steeds dichter bij de vredelievende NAVO-bases op te schuiven, daarmee wilde goedpraten.

Maar nu zijn er documenten vrijgekomen uit het National Security Archive van de George-Washington-University, en die laten wel degelijk het gelijk van Gorbatsjov en Poetin zien:

20 gespreksprotocollen, memoranda en telegrammen laten zien dat “een hele reeks van toezeggingen over de zekerheid van de Sovjet” – dus de beloften over het niet verder uitbeiden van de invloedssfeer van de NAVO richting het oosten – wel degelijk gedaan werden door Genscher, Baker, Kohl, Mitterand, Thatcher en Bush senior.

Pagina van Stepanov-Mamaladze’s notities van 12 februari 1990, aangaande Baker’s verzekering aan Shevardnadze tijdens de Ottawa Open Skies conferentie: “And if U[nited] G[ermany] stays in NATO, we should take care about non-expansion of its jurisdiction to the east.”

Meer documenten (in PDF) hier:  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10/1 10/2 10/3 11 12/1 12/2 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 2425 26 27 28 29 30

Een toelichting op deze documenten: hier.Het verraad van het Westen begon tijdens de onderhandelingen al bij het aan Gorbatsjov geboden alternatief: Duitsland als blokvrije reus in het midden van Europa, onafhankelijk en misschien bij de eerstvolgende gelegenheid weer agressief, of een Duitsland dat in de NAVO is opgenomen (en daardoor door de Amerikanen wordt gecontroleerd). Voor die keus stelde de VS de Russische president.

De eerste concrete beloften dat het gunstig voor Gorbatsjov zou zijn de tweede variant te kiezen, deed de westelijke NAVO-top al in januari 1990, toen Hans-Dietrich Genscher in het Beierse Tutzing hier openlijk over sprak en richting Moskou duidelijk maakte dat tegenover het inwilligen van het Duitse herenigingsverzoek de belofte gedaan werd dat een uitbreiding van het territorium van de NAVO richting het oosten uitgesloten zou zijn. Genscher stelde zelfs voor het gebied van de DDR uit de militaire structuren van de NATO te houden, zelfs als Duitsland weer herenigd zou zijn.

rusland
“Geen inch dichter bij de Sovjet-grens zou de NAVO oprukken“, beloofde James Baker.

Bij een beslissende bijeenkomst tussen Kohl en Gorbatsjov (op 10 februari 1990 in Moskou) ging Gorbatsjov akkoord: de Sovjet Unie accepteerde de Duitse hereniging, zolang de NAVO niet naar het oosten zou uitbreiden. Genscher verklaarde het aan de Britse minister van buitenlandse zaken heel helder: “De Russen moeten ervan op aan kunnen dat als de Poolse regering op een dag het Warschau Pact verlaat, het niet de volgende dag aansluiting krijgt bij de NAVO.”.

Het voorstel van Genscher om het gebied van de DDR uit de NAVO-structuren te halen werd in een overeenkomst op 12 september 1990 door de twee-plus-vier ministers van buitenlandse zaken getekend.

De rest raakte in de vergetelheid, omdat de westelijke machthebbers er daadwerkelijk in geslaagd waren Gorbatsjov voor te spiegelen dat alles zo goed van beide zijden was geregeld, zodat de later met de Nobelprijs voor de Vrede toegekende staatsman vergat de afspraak over het niet-uitbreiden van de NAVO naar het oosten op schrift (in een verdrag) vast te leggen.
De Russen verkeerden in kennelijke staat door wat George Bush sr. hen had toegezegd. De Sovjet Unie zou, als “deel van een nieuw Europa” een stem in het kapittel krijgen aangaande de sterkte van de Duitse strijdkrachten, er zou een sterkere conferentie komen over veiligheid en samenwerking in Europa, en tenslotte zou het er van komen dat het land door de NAVO zou worden uitgenodigd zich bij het bondgenootschap aan te sluiten.

Een vrijbrief die later door de toenmalige directeur van de CIA, Robert Gates, zwaar werd bekritiseerd. Het leidde tot een “verdergaande expansie van de NAVO naar het oosten” (aldus Gates). De Sovjet Unie werd geen lid, en Rusland ook niet. Daarentegen is de NAVO uiteindelijk dáár gekomen, waar zij volgens de beloften van o.a. Genscher, waar zij nooit geacht werd te komen.

Op de stoep van het Krimlin.

Zoals verwacht schrijven de Amerikaanse media over dit verhaal als een teken van wantrouwen van Poetin jegens het Westen.
De media in Europa melden helemaal niet het verhaal over de vrijgekomen documenten.

Daarentegen wordt er elke dag gesproken over de “Russische agressie”.

Reacties

Reacties

Geef een reactie