Omtzigt

Het CDA-bestuur laat toch de uitslag van het lijsttrekkersreferendum onderzoeken. Zoals bekend won vicepremier Hugo de Jonge dit met zeer klein verschil, maar bestond er alle reden om te denken dat de verkiezing niet eerlijk was verlopen. Enkele partijleden die op tegenkandidaat Pieter Omtzigt hadden gestemd (onder wie diens vrouw) kregen namelijk een digitaal bedankje voor hun steun aan De Jonge. Al sinds eind vorige week klinkt de dringende roep (onder anderen van Omtzigt zelf) om opheldering hierover.

Het partijbestuur zei eerst dat er niets aan de hand was, en zwaaide met geruststellende verklaringen van een notaris en van ICT-deskundigen. Maar nu mogen externe, onafhankelijke experts alsnog naar de gang van zaken kijken. Alleen: gevolgen zal dat niet hebben, laat partijvoorzitter Rutger Ploum weten. De uitslag staat vast. De Jonge (de favoriet van de partijtop) is de winnaar, en dat blijft hij.

Ploum is kennelijk zo in de war dat hij niet beseft dat iedereen nu zal roepen: wat heeft dat onderzoek dan voor zin? De analyse van buitenstaanders zou ertoe moeten leiden dat de uitkomst van de lijsttrekkersverkiezing ook anders kan worden. Zo niet, dan kun je haar veel beter achterwege laten.

Maar ja, dat krijg je als je zogenaamd democratisch en open wilt doen, maar in feite aan alle touwtjes blijft trekken. Het onderzoek dat de CDA-top laat verrichten zal alleen maar een averechts effect hebben. Niemand gelooft voortaan nog dat de meeste partijleden De Jonge als lijsttrekker wilden, en niet Omtzigt. Je hoeft bepaald geen politieke ziener te zijn om te voorspellen dat de christendemocraten hier gedurende de hele verkiezingscampagne last van zullen houden. En waarschijnlijk zelfs nog daarna.

Intussen zou het mij verbazen als er in de toekomst nog veel lijsttrekkersverkiezingen plaatsvinden. Vermoedelijk keren de meeste partijen maar weer terug naar de oude praktijk, waarin het bestuur een winnaar uitriep en die keuze door het partijcongres met luid applaus liet bevestigen.

Want het gaat bij lijsttrekkersreferenda wel erg vaak gruwelijk mis. Iedereen weet nog hoeveel gedonder er in de VVD ontstond nadat Mark Rutte in 2006 Rita Verdonk nipt had verslagen. Of hoe bij de PvdA Lodewijk Asscher zijn opponent Diederik Samsom in 2017 moest afslachten om aan de macht te komen.

Soms leveren lijsttrekkersverkiezingen geen problemen op. Maar dat is vooral het geval als de zekere winnaar het opneemt tegen een kansloze buitenstaander, zoals op dit moment bij D66. Een enkele keer gaat het bij zo’n referendum ook wel goed (de PvdA in 2002 en 2012, D66 in 2006). Maar het risico op een politieke puinhoop is simpelweg te groot. Daar kunnen ze bij het CDA nu volop van meepraten.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.