DELEN
Syriëstrijders
Ilyas Zarhoni: ‘Jonge gedetineerden vochten met elkaar om uit te maken wie de cel mocht delen met Fouad Belkacem, de radicale ideoloog van Sharia4Belgium.’ ©Wim Kempenaers

Na de vorige jihadistroom richting Syrië groeit een nieuwe golf van radicalisering bij moslimtieners. Ze vereren Syriëstrijders en jihadi’s als helden’, zegt Ilyas Zarhoni van het Antwerpse deradicaliseringscentrum Ceapire.

‘Onze gevangenissen zijn als Camp Bucca in Irak, het detentiekamp waar de Amerikanen na de invasie in 2003 leden van de terreurgroep Al Qaeda en het ontbonden Iraakse leger samen met gewone criminelen opsloten. Daar is Islamitische Staat geboren, een beweging die slimmer, gewelddadiger en efficiënter is dan de meest radicale groepen ooit waren. De vergelijking klinkt misschien overdreven, maar vergis u niet, wat in onze gevangenissen gebeurt, is levensgevaarlijk’, zegt Ilyas Zarhoni, medeoprichter van Ceapire.

Dat Antwerpse deradicaliseringscentrum begeleidde al 17.000 leraren, agenten en jeugdwerkers bij de detectie van jongeren die in handen dreigen te vallen van de radicale islam. Ceapire werkte ook aan het deradicaliseringsproces van een honderdtal mensen.

Benjamin Herman, de dader van de schietpartij in Luik die ondertussen werd opgeëist door terreurorganisatie Islamitische Staat, frequenteerde als draaideurcrimineel in de gevangenis extremistische moslims. Hoe en waar hij precies radicaliseerde, is onduidelijk. Maar het is een oud zeer dat onze gevangenissen broeihaarden van de radicale islam zijn

Vlaanderen heeft twee deradicaliseringsambtenaren voor honderden gedetineerden die gevoelig zijn voor radicalisme, Wallonië geen.
ilyas zarhoni
medeoprichter Ceapire.

‘De situatie is explosiever dan ooit’, stelt Zarhoni. ‘Ex-Syriëstrijders met ervaring in wapens en bommenproductie en gruwel op het slagveld en mensen die verijdelde aanslagen beraamden, delen de cel met criminelen van klein tot groot. Gevangenisdirecteurs, strafpleiters, cipiers en families van gedetineerden kloppen wekelijks radeloos bij ons aan. Er is amper begeleiding, waardoor de extremistische islam vrij spel heeft om jonge gedetineerden in zijn fuik te strikken. Er moet dringend iets gebeuren, want het loopt helemaal mis.’

237 Radicalen

Advocaat Abderrahim Lahlali maakt bij de VRT gewag van 4.000 moslims op een totaal van ruim 10.000 gedetineerden. De cel extremisme, opgericht na de aanslagen in Parijs van 2015, houdt 237 gedetineerden in het oog. Lahlali spreekt, op basis van cijfers van antiterreurwaakhond OCAD, over 450 gevangenen die vatbaar zijn voor extremisme. Een 20-tal zit in aparte gevangenisvleugels in Hasselt en Ittre. De kritiek op de aanpak van minister van Justitie Koen Geens (CD&V) en de regio’s is dat er te weinig geld, mensen en strategische visie worden ingezet. In het Verenigd Koninkrijk zijn er volgens Lahlali 350 consulenten voor 700 extremisten in de gevangenis. In Frankrijk is een aparte vleugel voor 500 radicale gedetineerden weer afgevoerd omdat dat niet zou werken.

Jihadexpert Pieter Van Ostaeyen gaf ruim tien jaar geleden Arabisch aan gedetineerden in de gevangenis van Mechelen. ‘Ik heb er gezien hoe op een dag een nieuwe gevangene met lange baard en zwart gewaad binnenwandelde. Na twee weken had hij een twintigtal kleine drugsdealers, kruimeldieven en zwaardere gevallen veranderd in diepvrome moslims. Slechts een klein deel herviel nadien in zijn oude gewoontes. Je kunt er niets tegen doen omdat de ronselaars je in discussies naar huis argumenteren en bombarderen met quotes uit de Koran.’

Het is opvallend hoe succesvol het salafisme – een zeer radicale interpretatie van de islam – bij gedetineerden en mensen in de penarie is. In de Amerikaanse gevangenissen is het de snelst groeiende godsdienst onder zwarte gedetineerden. Hetzelfde fenomeen doet zich voor bij Europese gevangenen, zowel blanke autochtonen als mensen met migratieroots.

‘Het salafisme biedt een alternatieve werkelijkheid’, zegt Zarhoni. ‘Al je zonden worden vergeven en je wordt een nieuw mens, terwijl alle schuld gelegd wordt bij de samenleving, de ongelovigen die door hun discriminatie verantwoordelijk zijn voor een mislukt leven. Het fundamentalisme biedt het gemak van de slachtofferrol, waardoor mensen niet kritisch naar hun eigen falen hoeven te kijken.’

Is er sinds de eerste golf van Syriëgangers, ruim vijf jaar geleden, vooruitgang geboekt in de strijd tegen het extremisme?

Ilyas Zarhoni: ‘Weinig. De geschiedenis herhaalt zich. In Antwerpen groeit een nieuwe radicaliseringsgolf van een vrij omvangrijke groep jongeren die vaak zelfs maar een jaar of 14 zijn. Het is een groep die dezelfde plekken frequenteert, veel broertjes en familie van Syriëstrijders, mensen die door familiebanden dicht bij bekende extremisten staan en nieuwkomers die zich laten vangen. Ze vertonen veel gelijkenissen met de vorige generatie, omdat de nieuwe groep net als veel Syriëstrijders uit slechte familiesituaties komt of tout court op het slechte pad is. Het zijn vaak jonge schoolverlaters op de dool, van wie een deel ook geregeld in aanraking komt met justitie. Het enige verschil is dat velen nog extremer zijn dan de vorige generatie.’

N-VA wil betere screening

De N-VA wil een betere screening en controle bij penitentiair verlof. Dat zegt Kamerlid Sophie De Wit in een reactie op het drama in Luik. Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) wil het debat liever niet openen.

‘De feiten zijn verschrikkelijk. Ik wil dit dossier niet politiek recupereren. Alvorens we naar verantwoordelijkheden kijken, moet eerst elke steen worden omgedraaid. Want er zijn nog heel veel vragen onbeantwoord’, zegt De Wit. ‘Wie heeft wat niet gezien? Waar in de keten is het misgelopen?’

Een eerste uitdaging houdt volgens De Wit in hoe in de toekomst informatie die in de gevangenis aan het licht komt, kan doorsijpelen naar de instanties die een beslissing moeten nemen. Dat moet voor haar kunnen voor alle delinquenten. ‘Als men informatie vindt, moet die goed terechtkomen.’

Daarvoor brak ook de voorzitster van de Hoge Raad voor Justitie, Magali Clavie, gisteren een lans. ‘Het is belangrijk dat bepaalde informatie, bijvoorbeeld over radicalisering, terechtkomt bij de persoon die uiteindelijk moet beslissen. Hetzij de strafuitvoeringsrechtbank, de minister of de gevangenisdirectie. Dat is echt primordiaal’, zei ze.

Clavie zou het ook ‘logischer’ vinden als de strafuitvoeringsrechtbank zou beslissen over penitentiair verlof. Dat is nu nog de bevoegdheid van de minister van Justitie. Zijn administratie beslist in principe over de aanvragen, na advies van de gevangenisdirectie.

Het principe van penitentiair verlof, als een middel om gevangenen terug te laten keren naar de maatschappij, stelt De Wit niet in vraag. ‘Je moet gevangenen nog kunnen laten proeven van de buitenwereld, maar dat geldt niet voor iedereen’, benadrukt ze. Ze wil een betere screening en een betere opvolging.

Geens liet weten het debat daarover liever niet te heropenen. De vrees is dat het kind met het badwater wordt weggegooid. Het systeem van penitentiair verlof en uitgaansvergunningen heeft al tientallen jaren zijn nut bewezen, zei ook Marc Dizier, de voorzitter van de Franstalige vereniging voor gevangenisdirecteurs. Het drama in Luik mag een goed functionerend systeem niet ter discussie stellen, meent hij.

Nog extremer?

Zarhoni: ‘Dat is de schuld van Islamistische Staat. Diens waanzinnige narratief heeft zich vermengd met dat van het klassieke salafisme, dat al behoorlijk extreem is. Maar door de toestand in Syrië geloven jongeren echt dat de islam stelt dat je homo’s van het hoogst mogelijke dak moet gooien. Wat totale onzin is. Islamitische Staat paste dat in de praktijk toe en legde daar een bombardement over van online propaganda over wat de ‘echte’ islam is. Heel effectief. Bovendien is het salafisme online en in de literatuur sowieso de dominante islamitische stroming, omdat onder meer de Saoedi’s veel geld pompen in de verspreiding van het wahhabisme, hun radicale versie van het salafisme. Ook in de gevangenissen verspreiden islamconsulenten salafistische boeken, simpelweg omdat ze die gratis krijgen en omdat vertaalde literatuur met een gematigder boodschap minder voorradig is.’

Worden die jongeren niet afgeschrikt door het trieste lot van veel Syriëstrijders? Ze zijn dood, verminkt, zitten in de cel of zijn alles kwijt.
Zarhoni: ‘Integendeel. Syriëstrijders worden vereerd als helden. Er werd zwaar gevochten in de gevangenis om een cel te mogen delen met Fouad Belkacem, de ideoloog van Sharia4Belgium die een pak Syriëstrijders voortbracht. Een groep Antwerpse jongeren nam speciaal de trein of stuurde wekelijks fanmail naar Younes Delefortrie na diens terugkeer uit Syrië. Hij zit in de cel voor geweld tegen zijn vrouw, maar hij komt straks weer vrij. Jihadi’s zijn niet alleen cool, de islam is ook de enige klare en heldere identiteit voor veel jongeren die zich niet helemaal Belg en evenmin helemaal Marokkaan voelen. Op die worsteling vegeteren extremisten.’

Pakt België het probleem in de gevangenissen juist aan?

Zarhoni: ‘De aparte vleugels voor de gevaarlijkste mensen zijn te kort geleden opgestart om al conclusies te kunnen trekken. Het is ook niet evident om de honderden extremisten te isoleren van de rest van de gevangenispopulatie en apart op te sluiten. Maar het beleid faalt compleet inzake begeleiding en deradicalisering. Er zijn 27 islamconsulenten, de moslimversie van de katholieke aalmoezenier. Maar die mensen zijn helemaal niet opgeleid om met radicale gevangenen om te gaan. Die slaan hen met zoveel radicale interpretaties van de geschriften om de oren dat ze geen repliek meer hebben. Vlaanderen heeft twee deradicaliseringsambtenaren voor de gevangenissen, Wallonië geen enkele. Het is een totale en volstrekte ramp. De politiek speelt met vuur als ze niet dringend meer geld en mensen inzet.’

Reacties

Reacties

Een bevolking die de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid niet respecteert en verdedigt, zal niet lang de vrijheid hebben die voortvloeit uit de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid. Deze website respecteert de waarheid en het vereist uw steun denk aan onze sponsors of doe een donatie hier wij zijn blij met elke euro. Zoals u wellicht weet doen de Social Media sites zoals Facebook en Twitter er alles aan om ons bereik tot een minimum te beperken! We zijn daarom meer dan ooit afhankelijk van uw support om het woord bij de mensen te krijgen. Wanneer u bovenstaand artikel nuttig, interessant of leerzaam vond, like het dan en deel het overal waar u maar kunt! Alvast heel hartelijk bedankt voor de support!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.