wilders

Waarom hebben pro-abortus kiezers op Trump gestemd? Die vraag wilde Planned Parenthood – een organisatie die consultatiebureaus voor anticonceptie en abortus runt, graag beantwoord zien. Planned Parenthood is in Amerika een controversiële organisatie: ze krijgen subsidie van de federale overheid en voeren abortussen uit, en hoewel ze dat geld niet voor de abortussen gebruiken, staat het intrekken van de subsidie aan Planned Parenthood al jaren hoog op de Republikeinse prioriteitenlijst.

Waarom hebben dan zelfs mensen die zelf van Planned Parenthood gebuikt gemaakt hebben in godsnaam op Trump gestemd? Om dat antwoord te krijgen, interviewde de organisatie door het hele land Trump-stemmers.

De uitkomst was schokkend: Trump-stemmers wisten zeker dat hij niet aan de beschikbaarheid van abortus zou morrelen, omdat hij immers geen gewone Republikein was. Van wie hadden ze dat gehoord? Van Hilary Clinton natuurlijk! Die heeft immers haar hele campagne opgebouwd rondom de stelling dat Trump een speciaal geval was, een uitzondering die zo ver buiten de normale normen stond en zo ontzettend gevaarlijk was, dat alle redelijke mensen wel samen moesten komen om hem te verslaan. Die strategie was dus een enorme blunder.

Als je er even over na denkt is dit ook wel logisch. De Republikeinse plannen zijn zwaar impopulair. Zo impopulair, dat de partij een paar jaar terug zelf een rapport schreef dat waar in stond dat ze nooit meer een verkiezing zouden winnen als ze hun programma niet zouden aanpassen. Ze moesten – was het plan – hun imago van met bijbels zwaaiende conservatieve Christenen afgooien en zich een diverser imago aangemeten.

Die taak heeft Clinton voor ze uitgevoerd. Door Trump buiten de politieke orde te plaatsen bevrijdde ze hem van de last van een onpopulaire partij. Die fout heeft ze duur moeten bekopen.

Wat betekent dit voor Nederland? In Nederland wordt de rol van Trump ingenomen door Wilders. Wat in Amerika gebeurt, gebeurt bij ons nog veel sterker: het hele politieke establishment spant zich in om Wilders buiten de orde te plaatsen.

Zijn aanhangers vinden dat natuurlijk fantastisch. Dat hij buiten de politieke orde staat maakt hem aantrekkelijk voor ontevredenen van ieder soort. Die projecteren allemaal hun eigen wensen op hem. Als je het z’n aanhangers vraagt, dan zegt een flink deel daarvan dat hij het allemaal niet zo zwaar meent, dat hij tenminste de enige is die anders is, en dat het zo’n vaart wel niet zal lopen. Net zoals Trump is Wilders een ongeschreven blad waar iedereen z’n eigen hopes and dreams op kan projecteren. Wilders blijft aantrekkelijk, omdat hij nooit aangesproken wordt op z’n beleidskeuzes. Hoe vager het is, hoe diverser de groep ontevredenen die hij kan aantrekken. Onze taak moet dus zijn: Wilders’ doen en laten concretiseren.

Dit gaat in tegen het instinct van iedere linkse stukjesschrijver. Wij zouden in onszelf niets liever zien dan de laatste verdedigingslinie van mensenrechten en van minderheden. Maar het punt is: dat weet Wilders ook! Ik denk dat hij bewust af en toe iets roept dat net over het randje is, zodat hij zeker weet dat als het dan over hem gaat, het ook over z’n meest recente controversiële uitspraak gaat en niet – zeg – over z’n vodje van een verkiezingsprogramma. We moeten ons over onze eigen fantasieën heen zetten en doen wat blijkt te werken.

En natuurlijk: er zal altijd een kern van diehard racisten overblijven. Of dat vijf, tien of twintig zetels zijn weet ik niet, maar zeker niet de dertig-plus waar de PVV nu op staat.

Wie kan tegen Wilders op?

Nederland is een bruine voorpost geworden – zoveel is duidelijk als je de Republikeinse conventie gevolgd hebt. Daar werden het Nederlandse en het Amerikaanse politieke spectrum over elkaar heen gelegd, en wij kwamen er niet goed vanaf. De manier waarop de Trump des Willens in Cleveland door de NOS de hemel in geprezen wordt is een fast-forward versie van een decennium aan propaganda over ‘de boze burger’. Ze schreven dat hij “er meer dan in geslaagd [is] om de angsten en de zorgen van de normale Amerikaan thuis op de bank te verwoorden”. Dat er meer dan genoeg Amerikanen zijn die doodsbang zijn van Trump omdat zij weten dat zij het onderwerp van die ‘angsten’ zijn, komt er bij de NOS niet in.

Het Nederlandse zelfbeeld is zo verziekt. Wij denken dat we een verlichte, moderne, post-ideologische Europese staat zijn, maar in werkelijkheid zijn we zo enorm achterlijk. Kijk naar de NRC, die het gewoon opnieuw gepresteerd hebben om met hun domme hoofden een racistische cartoon naast een paginagroot opiniestuk van een zwarte Amerikaan te zetten.

In Amerika wordt er tenminste nog iets van weerstand geboden tegen Trump. De media daar zijn in Trumps verleden gaan graven, en hebben daar een berg stront opgedoken waar je niet goed van wordt: van zijn opmerking dat hij alleen Joden zijn geld wil laten tellen tot systematische discriminatie in zijn woningbouwprojecten. Zelfs binnen de Republikeinse partij zijn er mensen met genoeg principes om nee tegen hem te zeggen. Als je als land minder moreel gevoel hebt dan Ted Cruz, dan is er echt iets mis. Bij ons staan de zelfbenoemde ‘volgende premier’ en de zelfbenoemde ‘belangrijkste intellectueel’ vooraan om op de conventie een derderangs bijrolletje te spelen, en vindt iedereen dat fantastisch.

Het lijkt wel alsof wij het al opgegeven hebben. Iedereen denkt dat Wilders de volgende verkiezingen gaat winnen, dus iedereen is vast aan het voorsorteren om bij hem in de gratie te komen. Dat ene hoekje van het internet waar nog een beetje tegenstand geboden wordt aan de bruine horden is voelt soms als het dorpje van Asterix: wij blijven moedig weerstand bieden. Waarom is dat? Ik denk dat het is omdat er gewoon geen enkele politicus is die tegen Wilders op kan. Het allemaal managers: de een wil er een half procentje koopkracht hier bij en de ander een half procentje daar, maar ze zitten allemaal nog gevangen in de illusie dat dat de marges zijn waarin politiek opereert.

De oogkleppen van de Nederlandse elite worden mooi geïllustreerd door dit opiniestuk uit de NRC, over een mogelijke Nederlandse uittreding uit de EU. Wilders wordt verweten dat hij de werkelijke kosten van een Nexit kent, maar dat hij die verbergt. Daarmee heeft de schrijver het hele punt gemist: ik denk dat voor Wilders de Nexit best een paar puntjes BBP mag kosten. Zijn prioriteiten liggen simpelweg anders.

En daar kunnen we iets leren van Amerika: politiek gaat over fundamentele waardeverschillen, niet om wie het beste groeivoorspellingen kan produceren. In Amerika is in de afgelopen jaren een enorme linkse golf gaande geweest, die bijvoorbeeld resulteerde in het homohuwelijk en op sommige plaatsen in een minimumloon van 15 dollar. Links heeft daar langzamerhand de les geleerd dat als je politieke macht wil hebben, je jouw waarden voorop moet zetten. Dat is de reden waarom Trump daar wel op tegenstand kan rekenen, en Wilders bij ons niet.

Onze strategie in de komende maanden moet dus zijn: maak van Wilders weer een gewone VVD-politicus. Hou op te doen alsof hij van een andere planeet komt, en spreek hem aan op zijn specifieke plannen, hoe giftig die ook zijn. Hoe concreter we het maken, hoe minder groots hij wordt.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.