DELEN
Basisinkomen

Wel gezondere en gelukkige inwoners, maar voor de werkgelegenheid doet het niet veel, zo bleek vrijdag uit de voorlopige resultaten van Fins onderzoek naar het basisinkomen. Ook in Nederland wordt hier en daar geëxperimenteerd met zo’n onvoorwaardelijk inkomen. Sterker nog: al sinds de jaren zeventig wordt erover gepraat. Waarom is die knoop nog steeds niet doorgehakt?

Tijdens het Finse experiment kregen tweeduizend werkloze Finnen gedurende twee jaar een basisinkomen van 560 euro per maand. Daarvoor hoefden ze niet te werken of naar werk te zoeken.

De deelnemers aan het experiment lieten zich niet verleiden substantieel meer te gaan werken. Het bleef bij gemiddeld een halve dag meer dan de mensen in de controlegroep zonder basisinkomen. Wel voelden ze zich duidelijk gelukkiger en gezonder.

Volgens econoom en filosoof Loek Groot van de Universiteit Utrecht zouden de resultaten over het tweede jaar van het Finse experiment weleens beter kunnen uitpakken op het gebied van werkgelegenheid.

“Zoals de onderzoeker ook al aanhaalde: de effecten op het gebied van welbevinden lopen wellicht voor op de werkgelegenheidseffecten. Het gaat vaak om mensen die al langdurig in een werkloosheidssituatie zitten. Als zij eerst minder stress ervaren en zich beter voelen, gaan ze vervolgens misschien ook meer werken”, aldus Groot.

Experimenten in Nederlandse gemeenten
In Nederland lopen experimenten in Groningen, Wageningen, Tilburg, Deventer, Utrecht, Nijmegen, Amsterdam en Apeldoorn. Die zijn begonnen in 2017 en eindigen op 1 oktober 2019. Het gaat hier eigenlijk om bijstandsexperimenten; bijstandsgerechtigden mogen bijvoorbeeld meer bijverdienen naast hun uitkering, of de re-integratieverplichtingen vervallen.

Econometrist Sjir Hoeijmakers was betrokken bij het opzetten van gemeentelijke experimenten met het basisinkomen én sprokkelde via crowdfunding genoeg geld bij elkaar om zelf twee jaar van zo’n inkomen te kunnen leven. Zijn basisinkomen kwam neer op 1.000 euro per maand, met het geven van lezingen en adviezen kwam daar nog een paar honderd euro bij.

Hij noemt de uitkomsten van het Finse experiment “positiever dan verwacht”. “Het heeft in ieder geval geen negatief effect op werkgelegenheid en vanuit maatschappelijk oogpunt levert het echt wat op. ”

Ondanks zijn persoonlijke betrokkenheid vindt Hoeijmakers niet dat er onmiddellijk een basisinkomen moet worden ingevoerd in Nederland. “Ik ben wel voor meer en betere experimenten, die op gemeenschapsniveau worden uitgevoerd en over een langere periode. Er zijn heel veel mogelijkheden rond het basisinkomen en we weten nog niet genoeg. Sommige varianten zullen goed uitpakken, andere niet.”

‘Bijstandsniveau laat zien wat we kunnen betalen’
Over hoe hoog dat basisinkomen dan moet zijn, zijn de meningen ook verdeeld. Volgens Hoeijmakers worden bedragen genoemd die uiteenlopen van 400 euro tot 2.500 euro. “Bijstandsniveau is geen gek idee. Dat laat zien wat we kunnen betalen. Het bedrag zou bestaanszekerheid moeten geven, maar moet ook weer niet te hoog zijn, zodat werken wel lonend is.”

Al sinds de jaren zeventig wordt er regelmatig gediscussieerd over het basisinkomen. Volgens Groot van de Universiteit Utrecht is er vooral aandacht voor als de mate van bestaansonzekerheid groot is. Dus als de werkloosheid hoog is, of als er veel flexwerkers en zzp’ers zijn.

Dat er nog altijd geen knoop doorgehakt is, is ook volgens Groot niet vreemd. “Er zouden zoveel dingen gaan veranderen. We moeten voldoende experimenteren om te weten te komen wat er zou kunnen gebeuren.”

Een belangrijk voordeel van het basisinkomen is de wetenschap dat iedereen die werkt, dat vrijwillig doet. “Je kunt ook meer aan de markt overlaten en hoeft minder te doen aan zaken als het minimuminkomen”, zegt Groot.

Daarnaast kun je de armoedeval uitroeien; het effect dat iemand met een uitkering inkomen inlevert als die persoon een betaalde baan krijgt. “En er is heel veel stigma. Als je een uitkering hebt, moet er wel iets met je aan de hand zijn, is het beeld. Dan ligt het aan jou”, beschrijft Groot. “Met een basisinkomen neem je dat weg.”

‘Met een basisinkomen kun je mensen die niets doen niet aanpakken’
Nadelen zijn er ook. Om het basisinkomen fatsoenlijk te financieren, op bijstandsniveau, zouden de belastingtarieven flink omhoog moeten, vertelt Groot. “Het is heel duur, maar dan heb je ook een goed systeem met heel veel vrijheid waarin mensen goed beloond worden.”

Daarnaast wijst hij op het zogenoemde parasitismebezwaar: “Als er een basisinkomen is, kun je mensen die niets doen niet aanpakken, zoals in het huidige systeem wel het geval is.”

Het Centraal Planbureau (CPB) kwam op basis van een simulatie tot de conclusie dat het basisinkomen mogelijk ook effect heeft op het arbeidsaanbod van vrouwen. Dit zou omlaag gaan door de hoge vlaktaks. Het basisinkomen maakt het namelijk aantrekkelijker om parttime te werken.

Reacties

Reacties

Een bevolking die de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid niet respecteert en verdedigt, zal niet lang de vrijheid hebben die voortvloeit uit de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid. Deze website respecteert de waarheid en het vereist uw steun denk aan onze sponsors of doe een donatie hier wij zijn blij met elke euro. Zoals u wellicht weet doen de Social Media sites zoals Facebook en Twitter er alles aan om ons bereik tot een minimum te beperken! We zijn daarom meer dan ooit afhankelijk van uw support om het woord bij de mensen te krijgen. Wanneer u bovenstaand artikel nuttig, interessant of leerzaam vond, like het dan en deel het overal waar u maar kunt! Alvast heel hartelijk bedankt voor de support!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.