eu

Als het aan D66 en GroenLinks ligt mag de Tweede Kamer kandidaat-bewindspersonen straks eerst screenen voor ze worden beëdigd. De partijen hopen daarmee de kabinetsformatie doorzichtiger te maken. Volgens D66-Kamerlid Paul van Meenen is dat proces ‘nu nog omgeven door geheimzinnigheid’. “Er lekken wat namen en opeens is er een kabinet. Dat is niet meer van deze tijd.” Blijkbaar was het wel van de vorige tijd, want D66 heeft van diverse kabinetten deel uitgemaakt (onder meer van het huidige). Het deed toen steeds van harte mee aan alle geheimzinnigdoenerij.

Het voorstel van de twee partijen lijkt op een Kamermeerderheid te kunnen rekenen, althans dat zeggen de initiatiefnemers. Of het ook zal zorgen voor meer transparantie in het formatieproces valt echter te betwijfelen. Ministers en staatssecretarissen worden voorgedragen door de regeringspartijen. Die hebben per definitie een (gedoog)meerderheid in de Kamer. Aangenomen mag worden dat de coalitiepartners elkaars kandidaten door dik en dun zullen steunen. Die kandidaten krijgen dus altijd een meerderheid achter zich, net zoals een regeringsverklaring altijd zal worden geaccepteerd door de Kamer. Met andere woorden: eventuele hoorzittingen met beoogde bewindslieden zullen hooguit een symbolische betekenis hebben.

Vermoedelijk zullen de voorstanders van hoorzittingen wijzen op het Europees Parlement. Daar moeten de kandidaat-Eurocommissarissen zich al sinds jaar en dag onderwerpen aan een intensieve ondervraging voor ze aan de slag kunnen. Af en toen wordt een eurocommissaris in spe afgewezen door het EP. Dat gebeurde bijvoorbeeld vorig jaar nog met de kandidaten van Hongarije en Roemenië. Zij kwamen niet door de ballotage van het parlement heen. Zou zoiets in de Kamer niet ook kunnen?

Er bestaan echter een paar wezenlijke verschillen tussen het Europees Parlement en de Tweede Kamer. Om te beginnen heeft het Europarlement de bevoegdheid kandidaat-commissarissen te weigeren. De Tweede Kamer beschikt volgens de grondwet niet over die mogelijkheid. De grondwet wijzigen zou kunnen, maar dat is een proces dat vele jaren kost.

Maar misschien nog belangrijker: de kandidaat-commissarissen worden voorgedragen door lidstaten, niet door politieke partijen. Een onderscheid tussen coalitie en oppositie bestaat trouwens helemaal niet in het EP. Bovendien: als puntje bij paaltje komt zijn de EU-leiders echt de baas in de unie, niet het Europarlement.

Kortom: een vergelijking tussen Tweede Kamer en Europarlement slaat nergens op. Die twee instituten hebben de naam ‘parlement’ gemeen, maar daarna houdt de overeenkomst al snel op.

Overigens kunnen ministers en staatssecretarissen in Nederland niet aanblijven als ze geen vertrouwen meer genieten van de volksvertegenwoordiging. Er treden dan ook met enige regelmaat bewindslieden af onder druk van de Kamer. Het Europees Parlement kan alleen de hele Europese Commissie naar huis sturen. Het heeft niet het recht afzonderlijke eurocommissarissen tot vertrek te dwingen als die eenmaal in functie zijn.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

doneer