vr. dec 2nd, 2022
Frontex

Frontex EU-instellingen investeren al jaren in de surveillance-infrastructuur van staten in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Mensenrechtenorganisaties bekritiseren dat zij niet vooraf risicobeoordelingen voor mensenrechten en vrijheden hebben uitgevoerd. De Europese Ombudsman stelt nu een onderzoek in naar Frontex en de Europese Buitenlandse Dienst.

De Europese Ombudsman Emily O’Reilly neemt het EU-grensagentschap Frontex en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) ter hand. De autoriteiten moeten informatie verstrekken over de mate waarin zij de risico’s en gevolgen voor de mensenrechten beoordelen bij het exporteren van surveillancetechnologie. Het onderzoek, dat begin oktober werd geopend, werd in gang gezet door klachten van zes mensenrechtenorganisaties , waaronder Privacy International, Access Now, Sea-Watch en de International League for Human Rights.

De organisaties bekritiseren dat in de meeste gevallen van toezicht op overdrachten vanuit de EU dergelijke beoordelingen niet zijn gemaakt. Zij verwijzen naar documenten die zij in september 2019 bij Frontex, de EAD en andere EU-instellingen hebben opgevraagd. De beoordelingen zijn nodig om misbruik door autocratische regimes en ernstige schendingen van mensenrechten en vrijheden te voorkomen.

“Bewakingstechnologieën en draconische cybercriminaliteitswetten vormen de kern van het groeiende digitale autoritarisme in het Midden-Oosten en Noord-Afrika”, zegt Marwa Fatafta, regiomanager van Access Now . “De EU mag deze trend niet financieel ondersteunen.”

Mensenrechtenschendingen in verband met EU-samenwerking

De organisaties geven in hun klacht concrete voorbeelden. Zo ondersteunde Frontex de Libische administratieve autoriteit voor kustveiligheid met trainingsprogramma’s en de zogenaamde Libische kustwacht met luchttoezichtgegevens . De twee organisaties worden al lang bekritiseerd voor het uitvoeren van illegale terugtrekkingsoperaties. De kustwacht is er zelfs van beschuldigd op een migrantenboot te hebben geschoten . Volgens een onderzoek door de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties wordt de behandeling van de “geredde” migranten in Libië ook verdacht van het vallen in de categorie misdaden tegen de menselijkheid.

De EDEO heeft ook nagelaten mensenrechtenbeoordelingen uit te voeren tijdens civiele missies. In Jordanië heeft de EDEO bijvoorbeeld geholpen bij het ontwikkelen van een cybercriminaliteitswet. Dit is sindsdien gebruikt om journalisten en activisten te arresteren en vast te houden. Het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties noemde dit een poging om dissidente stemmen het zwijgen op te leggen.

Volgens de klacht zijn de EU-instellingen verplicht om de beoordelingen uit te voeren. Op de website van de EU-ombudsman staat dat er sprake is van wanbeheer wanneer instellingen EU-recht, de beginselen van behoorlijk bestuur of mensenrechten schenden. Het feit dat ze zich nu tot Frontex en de EDEO wendt met een catalogus van vragen, bewijst in ieder geval dat de aantijgingen van de mensenrechtenorganisaties niet geheel ongegrond zijn.

Frontex en EAD hebben nu tot eind december de tijd om de vragen te beantwoorden. Mochten de aantijgingen van de mensenrechtenorganisaties dan juist blijken te zijn, dan kan O’Reilly voorstellen indienen bij de EU-instellingen om de situatie te verhelpen. In november 2021 had ze naar aanleiding van dezelfde klacht de Europese Commissie al gevraagd naar toezichtexport en de rol van mensenrechten .

Geef een antwoord

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.