turkije

Uit een nieuwe poll uitgevoerd door het Turkse bedrijf NET bij 5000 personen blijkt dat 50-55% van de stemgerechtigden een ‘nee’ zou uitbrengen in het Turkse referendum dat gepland staat voor 16 april. In dat referendum beslissen de Turken over een uitbreiding van de macht van de president. Dat schrijft Rudaw.

De grootste groep nee-stemmers komen vanuit de Republikeinse Volkspartij (CHP) en de Democratische Volkspartij (HDP). Hier stemmen respectievelijk 97% en 89% tegen het voorstel. De grootste steun voor het referendum komt van de kiezers van de huidige president Erdogan en zijn partij de AKP, hier stemt zowat 85% vóór het referendum. Ook vanuit de nationalistische MHP (gelieerd aan de Grijze Wolven) is er steun, zo’n 55% van de kiezers is volgens de poll akkoord met het voorstel. Wat vooral opvalt is dat het aantal onzekere kiezers gezakt is van 17% naar 2%.

Rudaw English on Twitter

Turkey: More than half of Turkish voters against constitutional referendum, poll shows https://t.co/xgkiOpdnio

Vanuit Europa wordt er ondertussen met argusogen gekeken naar Turkije. De meeste analisten zijn er van overtuigd dat een goedkeuring van het referendum zal leiden tot een (meer) autoritair bestuur van Erdogan en zijn partij. Het referendum houdt een afschaffing van het ambt van eerste minister in en een uitbreiding van het aantal zetels in het parlement. Bovendien zouden de wettelijke regels met betrekking tot het hoogste gerechtshof van het land aangepast worden. Turkije zou zo de facto overstappen van een parlementair presidentieel systeem naar een uitvoerend. Wie meer wil weten over de geplande grondwet kan dit hieronder lezen.

Wat weten over het referendum?

Het is op dit moment nog niet duidelijk om te weten wat alle geplande hervormingen zijn maar dit ligt al op tafel:

  • het parlement wordt uitgebreid van 550 naar 600 personen;
  • de post van Eerste Minister wordt afgeschaft en vervangen door een of meerdere vice-presidenten;
  • de president zal met decreet kunnen regeren;
  • de president zal zelf een aantal topbenoemingen kunnen doorvoeren;
  • een regering wordt aangesteld door de president en niet door de afgeschafte eerste minister;
  • de presidents-en parlementsverkiezing wordt om de vijf jaar op dezelfde dag gehouden;
  • de president zal niet meer zijn politieke partij moeten verlaten (art. 101 verplicht nu de president om met geen enkele politieke kracht verbonden te zijn);
  • een gewone meerderheid in het parlement zal volstaan om een afzettingsprocedure in werking te laten treden;
  • een presidentstermijn is in principe beperkt tot tweemaal vijf jaar maar het zou nu verlengd kunnen worden.

Alles moet goedgekeurd worden in een volksraadpleging in april 2017.

De plannen laten nog een aantal zaken onduidelijk: hoe zal het parlement zich verhouden tot de president? Zijn er voldoende checks and balances om als democratische rechtsstaat gekwalificeerd te kunnen worden? Zullen de president of leden van zijn aangeduide regering zich moeten verantwoorden voor de volksvertegenwoordigers? Een andere bedenking is dat grondwettelijke veranderingen er steeds lijken te komen wanneer er een einde komt aan een mandaat van Erdogan. Een gelijkaardige hervorming was er ook toen Erdogans termijn van eerste minister er op zat, plots president werd en allerhande extra bevoegdheden kreeg. Dit terwijl het presidentschap voordien eerder een ceremoniële functie was.

De grondwetherziening komt er zes maanden nadat Erdogan andermaal problemen had met de Turkse grondwet. Artikel 101 van de Turkse grondwet vereist ook dat de Turkse president een hoger diploma heeft. Critici beweerden dat Erdogan in het bezit is van een vals diploma. Zijn diploma is immers ondertekend in 1981 door een universiteit die pas bestond in 1982.

Sinds de mislukte coup in Turkije vorige zomer en de recente aanslagen in onder meer Istanboel, Ankara en Izmir is Erdogans interne steun en macht gegroeid. Het is alvast uitkijken naar het oordeel van de Venetië-comité van de Raad van Europa dat de grondwetten van de lidstaten controleert.

 

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.