elite

De VVD is al acht jaar op rij de politieke partij met de meeste affaires, schrijft de Volkskrant in de jaarlijkse Politieke Integriteitsindex. Al zo lang als de index bestaat, voeren de liberalen de lijst aan.

Volgens de index gingen lokale en landelijke politici vorig jaar 42 keer over de schreef. De VVD was daar tien keer bij betrokken, politici uit de categorie ‘lokaal/overig’ 9 keer en D66 en de PVV beide vijf keer.

Kamerlid Wybren van Haga was de meest in het oog springende VVD’er. Hij lag onder een vergrootglas omdat hij met zijn vastgoedbedrijf in eerdere jaren regels zou hebben overtreden. Vorig jaar werd Van Haga uit de fractie gezet. De VVD beschuldigde hem ervan dat hij zich tegen afspraken in met zijn zakelijke activiteiten had bemoeid, wat het Kamerlid zelf ontkende. Van Haga werd vorig jaar ook betrapt op rijden onder invloed. Nadat hij uit de fractie was gezet, ging hij als eenmansfractie verder.

De VVD wijt de oververtegenwoordiging in de lijst aan het feit dat de partij de grootste is, schrijft de Volkskrant. Volgens de krant klopt die redenering maar deels, omdat het CDA – lang de grootste en lokaal nog steeds fors vertegenwoordigd – relatief weinig in opspraak is geraakt.

Meeste misstappen in privésfeer

Politici begingen de meeste misstappen in de privésfeer. Dat gebeurde dertien keer. Het gaat daarbij niet alleen over bijvoorbeeld openbare dronkenschap en vechtpartijen, maar ook over fraude in een nevenfunctie.

Banden met bedrijfsleven

“VVD-ers hebben vaak portefeuilles als financiën en vastgoed,” legt de onderzoeker uit. Naast de banden met het bedrijfsleven zijn dat volgens de emeritus-hoogleraar de elementen waarom VVD’ers hoger scoren als het gaat om affaires.

De grote meerderheid gaat niet de fout in, benadrukt Huberts. “Maar bij diegenen waar het wel fout gaat, zie je dingen terug die mij als onderzoeker ook verrassen.”

Andere categorieën waren ‘misbruik van informatie’ (8 keer), fraude (6), ‘onverenigbare functies en bindingen’ (5), corruptie (4), ‘verspilling en wanprestatie’ (3), ‘ongewenste omgangsvormen en bejegening in functie’ (2) en ‘dubieuze giften en beloften’ (1 keer).

Moreel besef

Afgelopen najaar kwam VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff in opspraak over wachtgeld en reiskostenvergoeding. “Bij wachtgeld was de redenering: ik heb er recht op. Daar zit een grond van waarheid in”, zegt Huberts. “Maar waar je recht op hebt, dat betekent niet dat het altijd moreel te verdedigen valt.”

Hoewel we het volgens hem niet moeten overdrijven, gaat het wel over moreel besef, stelt Huberts. “Als je politicus bent: en je ziet een vergoeding van 4900 euro voorbij komen en denkt niet na: heb ik daar wel recht op? Dan mis je wel iets van de thematiek.”

Affaire De Mos

De grootste affaire kwam niet van de VVD, maar uit Den Haag: het onderzoek naar Richard de Mos. “Een geliefde wethouder met veel contacten in de samenleving. Hij stond klaar voor iedereen”, zegt Huberts. De Mos wordt nu onder andere beschuldigd van corruptie van omkoping.

Hij zou tegen betaling vergunningen hebben geregeld voor horecaondernemers. “Als politicus moet je je realiseren dat je ook de schijn van belangenverstrengeling moet vermijden. Je doet het voor het publieke belang, niet voor je vrienden en je partijgenoten”, zegt Huberts. De Mos ontkent de beschuldigingen.

In het oog sprongen affaires rond de Haagse wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui van Groep-De Mos / Hart voor Den Haag, die worden beschuldigd van corruptie, en Eerste Kamerlid Henk Otten, die uit Forum voor Democratie werd gezet omdat hij zichzelf zou hebben verrijkt. Alle drie spreken de beschuldigingen tegen.

De integriteitsindex bestaat nu acht jaar en stond voor het eerst in Vrij Nederland. Hij wordt gemaakt door een emeritus hoogleraar bestuurskunde, hoogleraar bedrijfsethiek en een journalist.

De index telt ‘morele overtredingen’ die in de media zijn verschenen. Ook als discussie over bijvoorbeeld wachtgeld of vriendjespolitiek leidt tot het aftreden van een politicus, wordt de kwestie meegeteld.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.