Dunne Catalaanse lijn

Puigdemont

Voor de federale regering is de Catalaanse onafhankelijkheid een dunne lijn. Premier Charles Michel bewandelt ze. Zowel de Europese Unie als staatssecretaris Theo Francken niet altijd.

Stel nu eens dat het niet de Catalanen waren die zich in een half leeg parlement onafhankelijk van Madrid verklaarden, maar de Franstalige burgemeesters van de Vlaamse rand die op een illegale manier hun gemeenten uitroepen tot Franstalig grondgebied. Stel dat in een lokaal referendum daarover zwaar bewapende Vlaamse politie-agenten bejaarde Franstalige kiezers in de Vlaamse rand matrakkeren. En dat Franstalige politici die het referendum geweldloos maar illegaal organiseren – mensen als Défi-voorzitter Olivier Maingain – dreigen in de cel te belanden.

Stel vervolgens dat België internationale kritiek krijgt voor dat geweld en dat een minister van de Franse regering zegt dat het niet onrealistisch is dat Maingain in Parijs asiel aanvraagt en krijgt, omdat dat nu eenmaal wettelijk is.

Wat zouden we dan denken?

Feitelijk zegt Theo Francken niets verkeerd als hij stelt dat de Catalaanse regeringsleider Carles Puigdemont in België asiel kan krijgen. Maar hij giet zo wel onnodig olie op het vuur.

De gedachte-oefening helpt om de Catalaanse onafhankelijkheidsplannen helder te zien voor wat ze is. Welke Vlaamse politicus zou in het bovenstaande scenario hetzelfde zeggen als wat hij of zij nu over Catalonië vertelt? En wat zou dat dan zijn? Wie zou opnieuw spreken over een volk dat de moed heeft om op te staan? Of over de vrijheid die is veroverd? Of over een deur die onherroepelijk is geopend? Waar zou het verschil liggen?

Wie naar politieke boodschappen zoekt die in beide gevallen overeind blijven, merkt hoe dun de lijn is. Bruut geweld veroordelen is een boodschap die op die lijn past. Oproepen tot dialoog eveneens. Maar vervolgens wordt het moeilijk, zeker omdat de manier waarop Catalonië de onafhankelijkheid uitroep in een half leeg parlement krakkemikkig is. Zelfs het kleinste detail in een grondwet veranderen vergt zwaardere stemprocedures.

Ook oproepen tot internationale bemiddeling is niet eenvoudig. Kijk hoe moeilijk Vlaanderen het heeft als internationale waarnemers van de Raad voor Europa zich uitspreken over de rechten van Franstaligen in de Vlaamse Rand rond Brussel.

Voor binnenlands gebruik

Zei federaal staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) daarom dit weekend iets verkeerds toen hij stelde dat het niet onrealistisch is dat de Catalaanse regeringsleider Carles Puigdemont in België asiel aanvraagt en misschien ook krijgt? Technisch bekeken niet. Het klopt allemaal. Wettelijk kan het.

Maar goot hij door dat expliciet te zeggen onnodig olie op het vuur? Uiteraard. Voor binnenlands gebruik was dit een dankbare uitspraak, voor buitenlands gebruik maakt ze de dingen er alleen maar nog iets complexer op.

Hetzelfde geldt trouwens voor de Europese Unie, die de pro-Europese maar nationalistische Schotse regeringsleider Nicola Sturgeon destijds in volle brexit-tijden maar wat graag een Brussels podium gaf, maar deze maand er met moeite in slaagde het geweld van de Guardia Civil tegen de Catalaanse bevolking te veroordelen. Maar de Commissie sprak dan vervolgens wel weer haar vertrouwen uit in de Spaanse premier Rajoy om na het brutale geweld van zijn politiediensten de dialoog met Catalonië op te starten.

In beide gevallen was degene die wél op de dunne lijn overeind bleef staan premier Charles Michel. Hij veroordeelde terecht het geweld – wat hem door de Spaanse premier Mariano Rajoy nog altijd wordt aangerekend – maar koos er zondag even terecht voor Theo Francken terug te fluiten omdat hij een complexe internationale Europese situatie onnodig nog complexer maakte.

De lijn is dun. En aangezien zowel de Catalaanse regering als de Spaanse regering zich hebben vast gereden in hun eigen gelijk, zal die lijn minstens nog maanden dun blijven.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.