DELEN
Catalonië

Er is een scenario denkbaar waarbij een technocratische regering in Catalonië de toestand kan ontmijnen. De echte Catalaanse regering, onderleiding van Carles Puigdemont, kan dan vanuit Brussel de regio effectief leiden.

Bart Maddens is politicoloog aan KULeuven

Met al de heisa over de transitmigranten zouden we haast vergeten dat in Brussel vijf gevaarlijke criminelen voortvluchtig zijn. Ze worden in hun land vervolgd voor zware misdaden en riskeren een gevangenisstraf van dertig jaar. Consequent met zichzelf vaardigde het Spaanse gerecht begin november een internationaal aanhoudingsbevel uit om die misdadigers zo snel mogelijk achter de tralies te krijgen, zodat we ons weer veilig konden voelen.

Maar Spanje viel snel door de mand. Bij nader inzien bleek het vijftal helemaal niet zo crimineel. Hun enige misdaad bestaat erin dat ze een niet-grondwettelijk referendum hebben georganiseerd. In het ergste geval zou dat kunnen leiden tot een boete en een tijdelijk verbod om een publiek mandaat uit te oefenen. Alleen, daar namen de rabiate Spaanse nationalisten geen vrede mee. Hun politieke tegenstanders moesten worden vernederd en voor lange tijd worden opgesloten, op 600 kilometer van huis, samen met ordinaire criminelen. Om dat mogelijk te maken diende het Spaanse gerecht wel wat ‘alternative facts’ uit te vinden. Bijvoorbeeld dat de separatisten, ook al zijn ze principieel pacifistisch, geweld hebben gebruikt tegen de staat.

Eind vorig jaar begon het Madrid echter te dagen dat het Belgische gerecht iets meer sérieux aan de dag legt. Prompt werd het aanhoudingsbevel ingetrokken. Die vijf criminelen bleken toch niet meer zo gevaarlijk. Deze week kreeg het Spaanse gerecht dan een onverhoopte nieuwe kans om een van de vijf uitgeleverd te krijgen, dit keer in Denemarken. Alleen, zouden de Deense rechters wel meegaan in het verhaal dat Carles Puigdemont een gewelddadige crimineel is? Twijfelachtig. Het aanhoudingsbevel werd dus niet gereactiveerd.

Om dat te verantwoorden moest rechter Pablo Llarena een louter politieke en ronduit lachwekkende motivering uit zijn hoed toveren. Volgens hem trok Puigdemont naar Kopenhagen om zich te laten oppakken en daar politiek voordeel uit te halen. En dat gunde de rechter hem niet. Met andere woorden: zich vrijwillig laten aanhouden is voor zware criminelen in Spanje een middel om aan die aanhouding te ontsnappen. Hallo, Wouter Beke ? Mag nog altijd niet worden gezegd dat Spaanse rechters ‘activistisch’ zijn?

Briljant strateeg

Inmiddels heeft Puigdemont zich opnieuw een briljant strateeg getoond. Met zijn gedurfde trip naar Kopenhagen heeft hij het Spaanse gerecht in zijn blootje gezet. En hij heeft het Catalaanse conflict weer op scherp gesteld in de internationale media. Ook zijn poging om vanop afstand aangesteld te worden als eerste minister van Catalonië past in die strategie van spanning en confrontatie. Hij weet zeer goed dat Madrid dat nooit zal aanvaarden. Op die manier zal het conflict verder escaleren en worden nieuwe verkiezingen onvermijdelijk.

Toch is niet iedereen in het separatistische kamp daar zo gelukkig mee. Het links-separatistische ERC neigt veeleer naar een meer gematigde koers. Voor die partij is het een prioriteit dat artikel 155 zo snel mogelijk wordt opgeheven, zodat Catalonië zijn autonomie terugkrijgt. Om dat te bereiken mag de onafhankelijkheid even op een zijspoor worden gezet. Nieuwe verkiezingen beschouwt men daar als een te groot risico. Bovendien, als Puigdemont een stap terugzet, komen de ERC-boegbeelden Oriol Junqueras of – waarschijnlijker – Marta Rovira in beeld als mogelijke regeringsleiders.

(Update vandaag 29 januari is bekend geworden dat ook ERC zich achter Puigdemont geschaard hebben en hebben de drie ERC leden hun zetel opgheven om de weg vrij te maken om de onhafhankelijkheid te versterken.)

ERC beseft echter ook dat Puigdemont op handen wordt gedragen door de separatistische achterban. Daarom zal de partij het spel van de confrontatie volgende week meespelen. Pas als het Grondwettelijk Hof de aanstelling van Puigdemont finaal heeft vernietigd, zullen andere scenario’s worden verkend.

Sommigen pleiten ervoor dat het Catalaanse parlement een regering van technocraten zou aanstellen, onder leiding van een eerste minister met een laag politiek profiel. Die zou helemaal volgens het boekje werken. Op die manier heeft Madrid geen enkele juridische reden meer om artikel 155 te handhaven. Naast die ‘constitutionele’ regering zou ook een ‘legitieme’ regering worden gevormd, onder leiding van Puigdemont, met zetel in Brussel. De politieke beslissingsmacht zou bij die regering liggen. Eerst zou de legitieme regering bijeenkomen, via videoconferentie tussen Barcelona en Brussel. De daar genomen beslissingen zouden dan worden bekrachtigd door de constitutionele regering. Maar dat zou niet meer zijn dan een formaliteit.

Het lijkt me een creatieve en aantrekkelijke oplossing. Catalonië zou stabiel worden bestuurd, onder het feitelijke leiderschap van Puigdemont. De formule van de dubbele regering zou vermijden dat een institutionele normalisering ontstaat waarbij de Catalanen zich neerleggen bij de repressie. Maar tegelijk zou Madrid formeel-juridisch geen been hebben om op te staan. Als Spanje toch zijn staatsgreep in Catalonië zou voortzetten, mag men zich stilaan beginnen af te vragen of zo’n land nog thuishoort in de Europese Unie.

Reacties

Reacties

Een bevolking die de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid niet respecteert en verdedigt, zal niet lang de vrijheid hebben die voortvloeit uit de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid. Deze website respecteert de waarheid en het vereist uw steun denk aan onze sponsors of doe een donatie hier wij zijn blij met elke euro. Zoals u wellicht weet doen de Social Media sites zoals Facebook en Twitter er alles aan om ons bereik tot een minimum te beperken! We zijn daarom meer dan ooit afhankelijk van uw support om het woord bij de mensen te krijgen. Wanneer u bovenstaand artikel nuttig, interessant of leerzaam vond, like het dan en deel het overal waar u maar kunt! Alvast heel hartelijk bedankt voor de support!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.