Driekwart van Libanon had al hulp nodig, toen kwam de verwoestende klap

Driekwart van Libanon had al hulp nodig, toen kwam de verwoestende klap

5 augustus 2020 0 Door Redactie SDB

De explosies in Beiroet raken Libanon op een moment dat het al in een diepe crisis verkeert. Driekwart van de bevolking had voor de ramp al hulp nodig, zo stelt de VN. Er is corruptie, honger, amper werk en ook het coronavirus en de oorlog in Syrië eisen hun tol.

“We zijn ons land verloren”, klinkt het vanuit Libanon op sociale media. Met een verwoeste haven, overvolle ziekenhuizen en grote delen van Beiroet zwaar beschadigd, staat Libanon voor een zeer grote uitdaging. Wanneer en vooral hoe het land weer kan herstellen is de vraag.

Volgens Midden-Oostencorrespondent Olaf Koens is de explosie tekenend voor wat er in Libanon gebeurt. “Het is natuurlijk krankzinnig dat zulk explosief materiaal al jarenlang ligt opgeslagen in de haven. Dat de overheid zo slecht functioneert dat het niet met gevaarlijke stoffen kan omgaan… Dan ben je in een diep dal gezonken.”

Koens spreekt over een gigantische ramp. “Het hele land is van de haven afhankelijk. Denk aan de voedselvoorziening. Libanezen moeten alles importeren en dat gaat allemaal via deze haven. Er wordt nu internationaal hulp toegezegd. Ik ben bang dat ze die ook echt heel hard nodig gaan hebben.”

Dagelijkse boodschappen waren al onbetaalbaar

Libanon wordt al jaren op de proef gesteld. Er is armoede en bewoners lijden honger. Zo is de prijs van voedsel de laatste maanden verdubbeld en het geld is amper nog wat waard. In Libanon zijn sommige bewoners genoodzaakt om dan maar spullen met elkaar te ruilen. Blikken melkpoeder worden ingewisseld voor een paar kinderschoenen.

Het is allemaal het gevolg van slecht economisch beleid en een enorme corruptie. Wie betaalt, bepaalt. Veel geld verdwijnt in de zakken van een steenrijke kleine elite. De rest hoeft voor hulp niet bij de overheid aan te kloppen. Een sociaal vangnet bestaat niet in Libanon.

Massale demonstraties

De problemen namen sinds eind vorig jaar verder toe. De koers van de Libanese pond stortte in als gevolg van een bankencrisis. In korte tijd verdampte van veel Libanezen het laatste beetje spaargeld. Beiroet is sterk afhankelijk van leningen uit het buitenland, en kan zelf weinig inkomsten genereren. In maart was de rek eruit: Libanon kon de betaalafspraken met andere landen voor het eerst niet meer nakomen.

Dat de bevolking wanhopig is, werd vorig jaar goed zichtbaar tijdens massale demonstraties. In Beiroet waren op het hoogtepunt een miljoen mensen op de been. Het leidde tot het aftreden van premier Saad Hariri. Sindsdien is er weinig veranderd. De huidige regering, onder leiding van Hassan Diab, slaagt er nog niet in om de beloofde economische hervormingen door te voeren. Dit voorjaar groeide het protest weer. Onder meer banken werden in brand gestoken.

Ook deze ramp zal ongetwijfeld voor protest zorgen, denkt Olaf Koens. “Het lijkt er echt op dat dit een kwestie van nalatigheid in de haven is geweest. Dat zal allerlei politieke consequenties hebben. Wie is verantwoordelijk? De bevolking zal een politieke afrekening eisen. Ze hebben nu een heel duidelijk punt.”

Oorlog, toen en nu

En dan is er nog oorlog. Zoals in buurland Syrië. Al jarenlang heeft die voor Libanon grote gevolgen. Geen enkel ander land vangt per hoofd van de bevolking zoveel Syrische vluchtelingen op. Grote groepen Syriërs zijn inmiddels – vaak onder druk – naar Syrië teruggekeerd, maar nog altijd wonen in Libanon naar schatting ruim een miljoen vluchtelingen. Het heeft basisvoorzieningen, zoals de zorg, onder een nog grotere druk gezet. En het zijn deze groepen mensen die door de crisis het hardst worden getroffen.

Ook de vijftien jaar durende burgeroorlog in Libanon laat zijn sporen na. Het sektarische geweld van 1975 tot 1990 is een nationaal trauma. Ruim 150.000 mensen kwamen tijdens de oorlog om het leven. Het land ligt nog vol mijnen en altijd is er de vrees voor nieuw geweld. In tijden van crisis profiteert de islamitische terreurgroep Hezbollah, die de laatste weken toenemende confrontaties had met aartsrivaal Israël, waarmee het in 2006 ook een oorlog uitvocht.

Koens hoopt dat deze ramp niet voor nieuwe sektarische spanningen zal zorgen. “Dit is een nationale ramp. En je hoopt dat de eenheid bewaard blijft. Dat is ongeveer het enige dat er nu nog is in Libanon.”

Weinig grip op corona

Tot slot: corona. Ook Libanon ontkomt niet aan het virus. In de officiële cijfers is de laatste weken een forse toename van het aantal infecties te zien. Nog altijd zijn dat er relatief weinig, maar vermoedelijk geven de statistieken niet de daadwerkelijke uitbraak weer. Libanon heeft een groot tekort aan testmogelijkheden. Na een zeer strenge lockdown dit voorjaar ontbreekt nu een duidelijk aanpak tegen het virus. Met alle gevolgen van dien.

Reacties

Reacties