corona

De Rutte-regels voor de coronacrisis zijn zeer duidelijk. Anderhalve meter afstand houden; handen wassen, in de elleboog niezen, niet naar buiten gaan bij opkomende klachten, etc. Dat wordt ook om de haverklap én tot vervelens toe ‘gecommuniceerd’. Alsof de kracht van de boodschap in de herhaling ligt. Op zijn laatste persconferentie zette de premier het gezicht op strengvaderlijk en bond de kijkers op het hart die regels te blijven volgen. ‘We zijn geen kleuterland’.

Maar als we dat nu wel zijn? Als we het niet langer kunnen opbrengen om die even simpele als bewezen effectieve regels op te volgen? Wat dan?

In een democratie draait het bij elke zelfs maar licht omstreden maatregel om draagvlak. Als het draagvlak er niet is, of nu zoals bij corona in rap tempo afbrokkelt, wordt het een moeizame affaire om die maatregel af te dwingen. Boetes, – hoe hoog? – opleggen? Huisbezoek bij verdachte virusdragers? Bij regelmatige overtreding oppakken en opsluiten op een speciale quarantainelocatie?

Ziet u het gebeuren?

Dat is een ander punt in een rechtsstaat: de strafmaat moet in verhouding staan tot de overtreding. Als grote groepen dat niet zo ervaren, verliest de sanctie subiet draagvlak. En maak dan je borst maar nat. De eerdere demonstraties tegen het coronabeleid waren dan niet meer dan oefenpartijtjes, de warming-up voor het echte werk. Begeleid door de ketelmuziek van de complotmaffo’s op de sociale media.

Bij wijze van noodoplossing kun je overgaan tot een bekende reflex, de symboolpolitiek. In dit geval de invoering van een algehele mondkapjesplicht. Over de zin en nut van een niet-medisch kapje worden de deskundigen het maar niet eens. Het zou ‘schijnveiligheid’ zijn, een snotlap vol bacteriën waarvan je zeker bij een hittegolf ook doodziek kan worden, en je mag je afvragen of men het ding wel op tijd vervangt of wast.

Er wordt nu ingezet op het ‘psychologische effect’, de mensen zouden door het dragen ‘aangeven hoe ernstig de situatie’ is en afstand houden. Dat is zelden een sterk nummer en als een meerderheid daar niet in gelooft, is dat effect zo weer weg. Ga het dan maar afdwingen.

Het is soms instructief om te kijken hoe onze directe buurlanden met de crisis omgaan. Dan zie je dat ze in meer of mindere mate dezelfde problemen als bij ons in de polder. De Belgen voerden een vrij strikt mondkapjesregime in en hebben het alweer versoepeld. In Duitsland varieert het per deelstaat en woedt er net als hier een discussie over zin en nut. En overal loert het protest en wordt er geklaagd over warrigheid van beleid en communicatie.

We moeten daar geen overhaaste conclusies uit trekken maar kunnen in elk geval een ding vaststellen: een democratie heeft grote moeite om geruime tijd adequaat om te gaan met een noodtoestand als een pandemie.

In theorie kun je de problemen ondervangen door weer een algehele lockdown, variërend in intelligentie, in te stellen. Dat is uitvoerbaar en afdwingbaar. Je mag alleen de straat op om boodschappen te doen en naar de apotheek te gaan. Niet meer op bezoek bij opa en oma, niet naar de sportschool, geen voetbal, wielrennen, café- en restaurantbezoek, scholen blijven dicht. Als je de economie en het maatschappelijk leven de genadeklap wil toebrengen moet je dit doen. Over het draagvlak zullen we het maar niet eens hebben.

Er zit niets anders op dan doormodderen tot het vaccin er is. Met het rituele beroep op het gezonde verstand, het zo snel mogelijk doven van lokale brandjes, het verbeteren van testen en opsporen en eventueel soms wat symboolpolitiek. En dan maar bidden, hopen en duimen.

PS. Niet ter relativering, maar er waart nu een andere killer rond. De aanhoudende hittegolf zou momenteel zeker onder de ouderen wel eens meer slachtoffers kunnen eisen dan het virus.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.