DELEN
rutte

Als een partij lang in de regering zit gaat de fut eruit. Ideeën drogen op, elan vervliegt, bestuurders raken vermoeid, verkiezingen worden verloren. En de achterban begint te morren. Meestal gebeurt dit na zo’n 10 jaar op het pluche, maar dat was in het stenen media-tijdperk. De houdbaarheid is nu door de opkomst van de sociale media een stuk korter.

Wanneer die slijtageverschijnselen optreden, wordt het tijd voor bezinning, herbronnen, herijken of hoe het verder nog mag heten. Doorgaans vindt dat plaats in de oppositie. Er wordt verlof genomen van de regeringsverantwoordelijkheid. De partijleider maakt vaak gedwongen plaats voor een opvolger die de partij weer moet zien op te stoten in de gunst van de kiezers. Hij/zij gaat het misschien niet helemaal anders doen, maar toch genoeg om de weggelopen kiezers weer aan te trekken. Hoopt men.

De VVD zit nu midden in zo’n algehele dip. De verkiezingen voor de Provinciale Staten werden een afrekening met het beleid van premier Mark Rutte en zijn voortmodderende kabinet. De VVD is niet langer de grootste partij. Ze werd overvleugeld door een club van een rechtse intellectuele luchtfietser met nogal wat bizarre ideeën. Dat was een klap waarvan de liberalen nog steeds groggy in de touwen hangen.

De liberalen willen anders dan de meeste partijen de vernieuwing beginnen terwijl ze nog regeren. Rutte kan het om uiteenlopende redenen niet doen. Hij is regeringsleider, moet een vier partijencoalitie bij elkaar zien te houden en kan dus niet ook als partijman optreden. Maar vooral, hij is voor grote groepen kiezers de belichaming geworden van dat futloze gekrabbel op het Binnenhof. Ten onrechte misschien, maar dat is wel het beeld. En probeer dat maar eens weg te poetsen.

Rutte heeft natuurlijk grote fouten gemaakt. Met de poging tot afschaffing van de dividendbelasting als de onbegrijpelijke superblunder die hem tot het einde van zijn loopbaan zal blijven achtervolgen. Maar de belangrijkste oorzaak van de beginnende afbladdering ligt in het feit dat hij premier is van de polder. Om die te kunnen besturen moeten partijleiders voortdurend compromissen sluiten. En een vier partijencoalitie zoals Rutte III hangt helemaal aan elkaar van de wederzijdse concessies. Omwille van de bestuurbaarheid, of voor de liefhebbers van wat meer pathos, het landsbelang.

Daarmee lopen ze wel het risico dat de achterban zich niet meer in het beleid herkent. En als het tegen zit kan dit leiden tot vervreemding tussen een partij en haar natuurlijke achterban. Als dat eenmaal gebeurt, begint het vlak wel erg te hellen. Het meest recente schrikbeeld is natuurlijk de PvdA, die gekrompen is tot een kleine partij, maar geen enkele partij is er van gevrijwaard.

Bij de VVD-aanhang zit de meeste pijn bij het klimaatbeleid. Dat Rutte leiding geeft aan het ‘meest groene kabinet ooit’, is voor veel liberale kiezers niet te verteren. In hoeverre je dat Rutte mag aanrekenen is een punt van discussie. Klimaatverandering is een reeël probleem en twee van de vier partners, D66 en ChristenUnie, eisten een voortvarend klimaatbeleid. Hij moest wel. Hij had geen keus. Alleen, die stap hebben de liberalen niet goed weten te verkopen. Er ontbrak een overtuigend verhaal om die overgang van vroemvroem naar zonnepaneel te begeleiden. En dat hebben de kiezers vorige maand keihard afgestraft.

Het is nu aan Klaas Dijkhoff om de kar uit de zuigende modder te trekken. De fractievoorzitter had begin dit jaar in de Telegraaf al een paar salvo’s afgevuurd. Die gingen vooral richting de ‘klimaatdrammers’ en met name D66-collega Rob Jetten. Het was te kort voor de verkiezingen om effect te hebben maar het was wel de lichtspoormunitie die de toekomstige richting aangaf.

En nu heeft Dijkhoff nog meer helderheid verschaft. Met een ‘discussiestuk’ dat hij, niet toevallig natuurlijk, toelichtte in de gezond-verstand-krant. Kern van het stuk, ‘Liberalisme dat werkt voor mensen’ is dat de VVD een rechtse liberale partij is die zich vooral op de middenklasse moet richten. Die doelgroep strekt zich uit van de ‘hardwerkende doeners’ uit de VVD-folklore tot het midden- en kleinbedrijf. De multinationals, tot voor kort Ruttes troeteldieren, hebben afgedaan en de overheid is niet langer een noodzakelijk kwaad maar een partner. Hoe dit en nog veel meer voornemens in de praktijk uitpakken valt af te wachten maar de wegwijzers staan er in elk geval.

De bedoeling van stuk en interview zijn duidelijk, om niet te zeggen doorzichtig. De kiezers die naar Forum zijn overgelopen moeten terugkomen. Dijkhoff legt het er soms wel erg dik op. Je mag blijven vroemen, de bal met mayo is niet taboe en bij het douchen mag de kraan best op warm. En als je naar de zon wil, pak je gewoon het vliegtuig. Kortom, van het klimaatbeleid heb je niet of nauwelijks last. Hoe geloofwaardig dat is, is kennelijk vers twee.

De VVD moet met andere woorden de gezond-verstand-partij worden. Met Dijkhoff als voortrekker. Wat dat betekent voor de positie van Rutte zal binnen niet al te lange tijd duidelijk worden. Hij is nog nodig om die wankele coalitie overeind te houden, op een kabinetscrisis en verkiezingen zit de partij niet te wachten. Maar daarna? Als het kabinet de rit uitzit, heeft Rutte ruim 10 jaar de polder beheerst. En een Rutte IV zit er echt niet meer in. Klaas Dijkhoff moet aan de bak.

Reacties

Reacties

Een bevolking die de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid niet respecteert en verdedigt, zal niet lang de vrijheid hebben die voortvloeit uit de vrijheid van meningsuiting, het debat en de waarheid. Deze website respecteert de waarheid en het vereist uw steun denk aan onze sponsors of doe een donatie hier wij zijn blij met elke euro. Zoals u wellicht weet doen de Social Media sites zoals Facebook en Twitter er alles aan om ons bereik tot een minimum te beperken! We zijn daarom meer dan ooit afhankelijk van uw support om het woord bij de mensen te krijgen. Wanneer u bovenstaand artikel nuttig, interessant of leerzaam vond, like het dan en deel het overal waar u maar kunt! Alvast heel hartelijk bedankt voor de support!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.