turkije

De afgelopen dagen rolde de economische rampspoed over het land. Nog in de vorm van de scenarios van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Centraal Planbureau (CPB). Maar ze zijn als de bliksem die het noodweer aankondigen. Het CBS was nog zwartgalliger dan het CPB. Een crisis van deze omvang zie je alleen in oorlogstijd, zei hoofdeconoom Piet Hein van Mulligen.

En net als in oorlogstijd was zeker in het begin van de door dat ‘kutvirus’ (premier Mark Rutte) veroorzaakte crisis de oorlogsretoriek niet van de lucht. We vochten tegen een onbekende en levensgevaarlijke vijand, de intensive care was de frontlijn die op instorten stond, het was alle hens aan dek. Helden waren er uiteraard ook, de medewerkers in de zorg. Ze stonden in de vuurlinie. Met soms letterlijk gevaar voor eigen leven. Voor hen werd er avond aan avond luid geapplaudiseerd.

Dit applaus was niet genoeg. Dat vond en vindt vrijwel iedereen. De helden moesten beloond worden. Het kabinet beloofde een bonus van € 1000 netto die vooral de echte frontsoldaten ten goede zou komen. Die bonus is er nog niet. Maar ‘er wordt aan gewerkt’. Misschien zit ze in het kerstpakket.

Die bonus is een mooi, maar eenmalig gebaar. Dat vindt iedereen ook maar velen vinden het, opnieuw, niet genoeg. De waardering moet ‘structureel’ worden uitgedrukt. In hogere salarissen voor met name de ‘handen aan het bed’.

De verhoging van de zorglonen is al jaren een politiek heikel punt. Zelfs in tijden van wat nu een uitbundige welvaart lijkt, was er geen geld voor. Dat is zoals altijd in de politiek een kwestie van prioriteiten. De premier wil nog wel eens doceren dat politiek het maken van keuzes is in schaarste. Plat gezegd: een euro kan je maar een keer uitgeven. Dit was en is zo’n keuze. De mensen in de zorg krijgen volgens de regering voldoende betaald. Dit kabinet had en heeft andere prioriteiten, zoals onder andere het beheersbaar houden van de kosten in diezelfde zorg.

Alleen, probeer die keuze maar eens overeind te houden als de beloning van de coronahelden in het geding is. Ook in de wetenschap dat ze misschien voor die Tweede Golf hard nodig zijn. In de zekerheid dat de helden in de oppositiepartijen de onwrikbare kampioenen van hun zaak hebben. En in het vooruitzicht van de Tweede Kamerverkiezingen van volgend jaar. (Die laatste twee horen natuurlijk samen.)

Daar kom je niet makkelijk uit. Je kan zeggen dat de oppositie mooi weer speelt terwijl de economische donderwolken zich boven ons samenpakken. Dat zoiets onverantwoord is, een windhandel in illusies, demagogie. Dat het miljarden gaat kosten door de doorwerking naar andere sectoren, onderwijs, politie etc. Allemaal waar maar daarmee is het probleem niet van tafel. Dit kabinet laat ‘onze helden’ in de kou staan. Dat is in de beeldvorming lastig, zo niet onmogelijk weg te poetsen.

Misschien kan er in de begroting voor volgend jaar wat ‘ruimte’ bij elkaar gegoocheld worden. Of in het nieuwe steunpakket van minister Wouter Koolmees (sociale zaken) dat op 1 oktober moet ingaan. Het zal het uiterste aan inventiviteit vergen. En dan nog: als het op een fooi lijkt, dwz als de zorgbonden en de oppositie het een ‘fooi’ noemen, schiet het kabinet er weinig tot niets mee op.

Politiek bestaat zeker in de polder uit het smoren van tegenstellingen, het neutraliseren van conflicten om elkaar tegemoet te komen in een compromis. Maar soms lukt dat niet. En dan moet een kabinet zijn verantwoordelijkheid nemen en de oppositie voor het blok zetten: breng ons in deze ongekende crisis maar ten val. We zijn benieuwd wat de kiezers daarvan vinden.

Zover zal het wel niet komen, maar het bijpassende verhaal is niet moeilijk te bedenken. Om nog even de oorlogsmetaforiek uit de clichékast te halen: in zware tijden brengen ook helden offers. Of als dat te melodramatisch is: natuurlijk gunnen we het de mensen in de zorg, maar we kunnen niet.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.