DELEN
geld

Gaat het ervan komen, de afschaffing van contant geld? In het gemak schuilt ook het gevaar.

Gaat het ervan komen? Wordt contant geld in de nabije toekomst afgeschaft? De discussie steekt telkens weer de kop op: in overheidskringen, bij (centrale) banken, het bedrijfsleven, creditcardmaatschappijen en technologiebedrijven.

Afschaffen dat dure, onhandige contante geld. Compleet overbodig in het huidige technologietijdperk. Toch?

Vooropgesteld: overheden kunnen niet wachten tot het zo ver is, een cashless society. Dat geldt ook voor centrale banken en gewone banken. De voordelen zijn natuurlijk ook evident. De overheid heeft volmaakt zicht op elke cent die uitgegeven wordt, de banken zijn af van het relatief dure contante geld: geen pinautomaten meer, geld tellen et cetera.

Ramkraken en cryptomunten

Voor het bedrijfsleven is het ook prettig: de betaling is nagenoeg real time binnen. Centrale banken krijgen (nog) meer grip op de economie. De technologie is inmiddels zo ver dat het ook kan: (elektronisch) betalen is mogelijk op allerlei manieren. Met een bankpas of creditcard, maar even zo gemakkelijk ook met de smartphone. Super efficiënt en snel.

De criminaliteit wordt bovendien een slag toegebracht; ramkraken en gewapende overvallen hebben geen zin meer; alleen cybercriminaliteit loont nog. Ook het zwartgeldcircuit krijgt het lastiger, al is het een illusie te denken dat criminaliteit er effectief mee bestreden zal worden. Die beroepsgroep zal ongetwijfeld naar alternatieven grijpen als goud en cryptomunten.

Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn: allemaal voordelen, gemak dient de mens. De voorstanders van het afschaffen van contant geld zijn dan ook niet de minsten, zoals vooraanstaande economen als Kenneth Rogoff en Larry Summers, maar ook de Duitse econoom Peter Bofinger.

Maar nu de nadelen

Landen als Zweden, waar contant geld nog maar 1,5% van het betalingsverkeer voor zijn rekening neemt en Noorwegen dat ernaar streeft om contant geld af te schaffen, zijn hiermee het verst. Maar dan nu de nadelen, want die zijn er ook: iets waar de voorstanders vaak aan voorbij wensen te gaan.

Allereerst de technologie: er moet geen stroomstoring zijn, u dient wel uw smartphone bij u te hebben en het betalingsverkeer moet wel werken. Reden voor De Nederlandsche Bank om te pleiten voor een systeem waarbij betalen met contant geld in principe mogelijk moet zijn.

Belangrijker: u verliest elke vorm van privacy als contant geld wordt afgeschaft. De overheid, banken, technologiebedrijven weten tot op de cent nauwkeurig waar u wat aan uitgeeft. Nu heeft de gemiddelde (brave) burger niets te verbergen, maar daar heeft u wél recht op, en de mogelijkheid.

Kaltgestellt

Als contant geld wordt afgeschaft, vervalt dit automatisch. Nog een niet te onderschatten nadeel: u kunt zomaar een conflict met de overheid krijgen. Diezelfde overheid kan u dan met een druk op de knop kaltstellen. Dat klinkt onaangenaam en is dat natuurlijk ook.

Toch iets om u bewust van te zijn. En hier blijft het niet bij, qua nadelen. Banken masseren het publiek langzaam om te wennen aan negatieve rentes. Rente betalen over uw spaargeld: het valt niet uit te sluiten.

Sterker nog, geen rente ontvangen en al wel wat kosten in rekening gebracht krijgen op de spaarrekening komt effectief op hetzelfde neer. En dan wordt het toch lastig het spaargeld onder het matras te bewaren als dit eenmaal is afgeschaft.

Zweden verbiedt cashloze maatschappij

Zweden wil banken door middel van wetgeving verplichten om cash geld toegankelijk te houden. Doel hiervan is om vooral kwetsbare groepen als ouderen, die moeite hebben met de omslag naar een cashloze maatschappij, te helpen.

Bovendien kan een te grote afhankelijk van elektronisch betalen een catastrofe veroorzaken als het systeem plat komt te liggen. Dat kan per ongeluk gebeuren, maar in deze tijden van cyber-oorlogsvoering is een gerichte aanval een reëel scenario, zo meldt Banken.nl naar aanleiding van een artikel in de Zweedse krant Dagens Nyheter.

Zweden is al jaren één van de koplopers als het gaat om elektronisch betalen. Veel winkels en restaurants weigeren bijvoorbeeld nog om contant geld te accepteren. De Zweedse overheid trapt nu op de rem: „We denken dat de beschikbaarheid van contant geld in een maatschappij op een gecontroleerde manier in stand moet worden gehouden, zodat aan de publieke en maatschappelijke vraag naar cash voldaan wordt”, schrijft een overheidscomité in een opiniestuk.

Duitsers en Engelsen

Naast ouderen zijn het toeristen die problemen ondervinden van de Zweedse voorliefde voor elektronisch betalen. Een vertegenwoordiger van Visit Sweden noemt twee groepen toeristen als voorbeeld. „Duitsers willen kosten voorkomen die banken hen rekenen voor gebruik van de betaalpas in het buitenland. Daarnaast zorgen diepgewortelde privacy-sentimenten voor de wens om cash te kunnen betalen. Britse toeristen zijn gewoon geïrriteerd over de kosten die banken rekenen voor transacties in het buitenland.”

Visit Sweden krijgt bijval van de Swedish Trade Federation, die Zweden aantrekkelijk wil houden voor een belangrijke groep met veel koopkracht.

Concurrentie

Grote Zweedse banken staan niet te springen om de invoering van nieuwe regels. In de eerste plaats kost het de banken geld. De cash-regels zouden van toepassing worden op consumentenbanken met meer dan €8 miljard aan spaardeposito’s, in Zweden komt dat neer op zes banken. Het zou de banken €800.000 tot €1,5 miljoen kosten, wat kan oplopen tot €10 miljoen.

Daarnaast druist het volgens de banken in tegen Europese regels en belast het de grote banken met een concurrentienadeel. De Zweedse minister van Financiële Markten Per Bolund twijfelt ook aan de juridische houdbaarheid van de maatregelen. Hij wijst er echter ook dat er in het parlement brede steun is voor de geplande maatregelen.

De Nederlandsche Bank

Eerder meldde toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) dat winkels de optie om cash te betalen aan moet blijven bieden. Anders gaat dat ten koste van sommige bevolkingsgroepen.

Betaalmethodes in winkels zijn zo hard aan het digitaliseren dat ouderen en andere kwetsbare groepen buitengesloten kunnen raken. DNB waarschuwt voor dit risico in zijn nieuwe Visie op Betalen 2018-2021. De toezichthouder wil zich er komende jaren extra voor inzetten dat contant geld algemeen geaccepteerd blijft.

Reacties

Reacties

Steun echt vrije en onafhankelijke journalistiek via onze sponsors, niet de soort met zakelijke steun die onafhankelijkheid als een slogan gebruikt, maar schrijvers en denkers die niet verplicht zijn om veel geld te verdienen en een passie hebben om de waarheid aan de macht te vertellen. 100% van de opbrengst van de fooienpot gaat naar de individuele schrijvers van de artikelen die u leest. 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.