Coronawet is juweel van een gedrocht

coronawet

Het kabinet werkt aan een coronawet, maar verzuimt helder te formuleren. Het voorstel behelst bovendien grove beperkingen voor alle burgers.

Nood breekt wet. Sinds de uitbraak van het coronavirus leven wij ook in ons land in een nieuwe juridische wereld. Vanaf half maart zijn noodverordeningen uitgevaardigd die burgers moeten dwingen zich te houden aan regels die voor de coronacrisis ondenkbaar waren, zoals de anderhalve meter afstand, geen samenkomsten en beperkte toegankelijkheid van horeca.

Het kabinet heeft nu de Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19, kortweg de coronawet, in voorbereiding. Onze samenleving is niet met deze wet gediend. Ik zal proberen uit te leggen waarom die wet er niet moet komen.

Gemeentewet

Een noodverordening wordt uitgevaardigd door de 25 Veiligheidsregio’s. In feite zijn nu Marco Out en Koen Schuiling als voorzitter van een van de Veiligheidsregio’s de tijdelijke baas over alle Drenten en Groningers. De wettelijke basis voor noodmaatregelen ligt in de Gemeentewet, waarin is geregeld dat deze mogelijk zijn bij ernstige vrees voor wanordelijkheden in het belang van de handhaving van de openbare orde.

Het voordeel van een noodverordening is dat deze kan worden aangepast aan de lokale behoeftes. In Amsterdam zijn de risico’s voor de volksgezondheid soms anders dan in Drenthe en Groningen. Een wet daarentegen geldt voor het hele land.

Grondrechten

De beperkingen grijpen diep in op grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, het recht op privacy en de vrijheid van vergadering. Het is op zichzelf niet gek dat het kabinet deze fundamentele inbreuken een wettelijke basis wil geven. Dan hebben wij als burgers (via het gekozen parlement) immers invloed onder welke condities onze vrijheden worden beknot. Zo werkt een democratie.

Ik heb al eerder kritiek geuit op de tekst van de noodverordening. Deze is vaag, soms tegenstrijdig en – in ieder geval – op meerdere onderdelen onduidelijk. Wat is het verschil tussen groepsvorming en een samenkomst? Valt de woning wel of niet onder de verordening? Wie vallen er onder een gezamenlijke huishouding?

Rechtszekerheid

Het kabinet laat een kans liggen om in de coronawet klare wijn te schenken en helder te formuleren. Zo zijn de in de wet gebruikte termen als ‘samenkomst’ en ‘groepsvorming’ niet gedefinieerd.

Essentieel in een democratische rechtsstaat is de rechtszekerheid. De burger en handhavers moeten weten waar zij aan toe zijn, anders leidt dit tot rechtsongelijkheid.

Ik beperk me tot de hoofdlijnen van het wetsvoorstel. De wet geeft veel bevoegdheden aan de minister die bijvoorbeeld kan bepalen welke publieke plek of welk evenement verboden is, welke afstand burgers tot elkaar in acht moeten nemen, vanaf welk aantal personen sprake is van verboden groepsvorming.

Privé is niet langer privé

Het is duidelijk dat de minister bepaalt. Geen democratische besluitvorming. De ministers wil is wet. De wet geldt weliswaar tijdelijk (een jaar) maar kan worden verlengd. Een verregaande inperking van bewegings- en vergadervrijheid voor een onbepaalde tijd dus.

In de wet wordt geregeld dat ook in besloten plaatsen, zoals een woning, kan worden gehandhaafd als coronamaatregelen niet worden nageleefd. Dus handhavers zien toe of de borrel op de bank met de buren wel op gepaste afstand plaatsvindt. Privé is dus niet langer meer privé.

Hoge straffen

In het ergste geval kan de bewoner worden verboden nog langer mensen over de vloer uit te nodigen. Grondrechten zijn dus niet heilig. Overtreding van de wet is strafbaar, waarbij de straf kan oplopen tot een hechtenis van enkele maanden of een geldboete van 8.700 euro. Niet voor niets heeft de Orde van Advocaten geadviseerd straffen op overtreding te matigen.

Handhaaf de noodverordening

Een noodsituatie vraagt om noodmaatregelen. De huidige noodverordening is het bewijs dat onder druk niet de beste regeling tot stand komt. De coronawet moet ook in sneltreinvaart door de Kamers geloodst worden. Dat is de kat op het spek binden. Als de nood verdwenen is, zie ik geen reden om de grove beperkingen voor alle burgers te formaliseren.

Deze coronawet is geen pareltje, niet voor wat betreft de inhoud en ook niet als we het democratisch gehalte beschouwen. Mijn voorstel is om zolang de nood aan de man is de noodverordening te handhaven. Is de nood gelenigd, zijn de beperkingen voor de burgers niet meer noodzakelijk. Ik hoop dat dat het nieuwe normaal wordt.

Tjalling van der Goot is strafrechtadvocaat bij Anker & Anker Advocaten in Leeuwarden.

Reacties

Reacties

1 thought on “Coronawet is juweel van een gedrocht

  1. Ja , Mevrouw Kaag en dat is GEEN STIJL.
    U,heeft ABSOLUUT GEEN STIJL,maar moddert net als de rest maar wat aan.
    Maar ja,Als het geld maar goed is.
    Regeren is een gave die geen van jullie beheerst,tja dat is dan jammer voor ONS.
    Dit Kabinet kan niet rijden en Slingerd over de weg, Rijd iedereen omver en er kan zelfs geen
    Sorry af naar het Nederlandse Volk,en gaan gewoon slingerend verder inplaats van LES TE NEMEN,endat duurt al RUIM 10 Jaar.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.