20 september 2021

SDB

dagelijks nieuws en blogs

CDA-bestuur stapt op na kritisch rapport over Pieter Omtzigt en mondkapjes-gate Sywert van Lienden

cda

“Het CDA heeft van zichzelf verloren”, concludeert de commissie-Spies over de verkiezingsnederlaag van de partij. In reactie is het landelijk bestuur opgestapt, op interimvoorzitter Marnix van Rij na.

Tijdens de verkiezingscampagne voerde eigenbelang bij het CDA de boventoon ten nadele van het partijbelang. Er was verdeeldheid en er woedde een ‘interne strijd’. Partijleider Wopke Hoekstra en toenmalig partijvoorzitter Rutger Ploum gaven onvoldoende leiding bij het bezweren van de onrust, concludeert de commissie onder leiding van Liesbeth Spies, die de verkiezingsnederlaag van 17 maart onderzocht. Zij rekent het falen Hoekstra iets minder aan, omdat hij nog maar kort partijleider was. De commissie laat ook veel vragen open.

In reactie op het rapport besloot het partijbestuur vanochtend om collectief op te stappen, op interimvoorzitter Marnix van Rij na, die de eerder teruggetreden Ploum vervangt. Fractievoorzitter Wopke Hoekstra laat vanaf de G20-conferentie in Venetië weten dat hij de conclusie deelt dat het CDA ‘vooral van zichzelf verloren’ heeft.

CDA-onwaardige omgangsvormen

Het CDA ging bij die verkiezingen van 19 naar 15 zetels. Vanaf de lijsttrekkersverkiezing in de zomer van 2020, waar Pieter Omtzigt nipt van Hugo de Jonge verloor, stapelde de partijleiding fout op fout. Spies somt op dat “eigenbelang, strijd, gebrek aan onderling vertrouwen” de redenen voor het verlies zijn.

Er waren problemen met het digitale stemmen, waardoor Omtzigt en zijn achterban zich nooit helemaal bij zijn nederlaag hebben neergelegd. Zo bleef er twijfel bestaan over de rechtmatigheid van het lijsttrekkerschap van De Jonge. De commissie schrijft dat ‘in de campagne naar de lijsttrekkersverkiezing een sfeer van onderling wantrouwen is ontstaan die ook na de verkiezing de eenheid binnen de partij heeft geschaad.” Spies noemt dit ‘CDA-onwaardige omgangsvormen’: “Een cultuur van lekken en gesprekken via de media in plaats van met elkaar is debet geweest aan de verdeeldheid.”

Omtzigt dacht de nieuwe nummer-1 te worden

Omtzigt en Hoekstra geven verschillende verklaringen over de afspraken die zijn gemaakt, toen Hoekstra het lijsttrekkerschap van De Jonge overnam. Omtzigt dacht dat hij in aanmerking kwam voor het partijleiderschap, maar de partijtop gaf de voorkeur aan Hoekstra.

Vanaf het moment dat Hoekstra de nummer 1 werd, is het profiel van de campagne aangepast, wat mede heeft geleid tot de nederlaag. De Jonge wilde de verkiezingen ingaan aan de hand van het visiedocument ‘Zij aan Zij’. Hoekstra kwam met een eigen verhaal onder de naam ‘Nu Doorpakken’. Leden herkenden zich niet in die slogan, concludeert Spies. Ondertussen voerde Omtzigt campagne met een persoonlijk boek. “De leden geven aan dat het gevoel ontstond van onderlinge concurrentie in plaats van onderlinge verbondenheid.”

De commissie adviseert om het document Zij aan Zij, opgesteld door het wetenschappelijk bureau, als leidraad te nemen voor een nieuw partijgeluid. Daarnaast constateert Spies dat onderlinge meningsverschillen binnen de partij nu ongewenst zijn. Er moet daarom veel meer en beter intern debat gevoerd worden.

‘Functie elders’ en Sywert

Doordat de commissie slechts de periode tot 18 maart heeft onderzocht, blijven veel vragen op tafel liggen. Na de verkiezingen etterde de onenigheid in de partij verder. Er kwamen documenten naar buiten waaruit bleek dat de formerende partijen het over een ‘functie elders’ voor Omtzigt hadden gehad. Er ontstond onrust over een mondkapjesdeal van mediapersoonlijkheid Sywert van Lienden, die meeschreef aan het verkiezingsprogramma.

En onlangs lekte een memo van Omtzigt uit waarin hij aan Spies schreef dat hij zich vaak onveilig had gevoeld in de partij. Ook suggereerde hij dat partijsponsors verregaande invloed hadden op het programma en op het aanstellen van Hoekstra. Na het uitlekken verliet Omtzigt de partij. Op de vragen over partijfinanciering en de interne conflicten na de verkiezingen, geeft het rapport geen antwoord. Wel zei Spies bij de presentatie van het rapport dat De Jonge ‘vanaf dag één van zijn lijsttrekkersschap is ondermijnd in zijn positie’. Maar dit zou niet gebeurd zijn na druk van partijfinanciers.

Hitlersnorren

Ook andere details uit het memo worden tegengesproken. Zo klopt volgens interimvoorzitter Van Rij niet dat er Omtzigtposters beklad zijn met hitlersnorren. Omtzigt schreef ook over scheldpartijen in appverkeer. Volgens Spies zijn er maatregelen getroffen tegen appverkeer dat niet door de beugel kan.

Veel partijleden hopen dat Omtzigt weer terug zal keren bij de partij. Spies zegt dat zij ‘van harte’ hoopt dat hij zich op enig moment weer zal melden bij de partij. “Maar dat is aan hem.” Op de vraag of het CDA excuses verschuldigd is aan Omtzigt, zegt Spies: “Veel mensen moeten sorry tegen elkaar zeggen. Als er al sorry tegen Pieter moet worden gezegd, dan zeg ik dat ook tegen Pieter.”

SDB is al meer dan 10 jaar vrij, eerlijk en onafhankelijk. Geen miljardair bezit ons, geen adverteerders controleren ons. Wij zijn een door lezers ondersteunde non-profitorganisatie. In tegenstelling tot veel andere publicaties, houden we onze inhoud gratis voor lezers, ongeacht waar ze wonen of het zich kunnen veroorloven om te betalen.

We hebben geen paywalls en alles blijft gratis zonder censuur. In het post-truth-tijdperk van nepnieuws, echokamers en filterbubbels publiceren we meerdere perspectieven van over de hele wereld.

Iedereen kan bij ons publiceren, maar iedereen doorloopt een rigoureus redactioneel proces. U krijgt dus op feiten gecontroleerde, goed gemotiveerde inhoud in plaats van ruis.

Dit is niet goedkoop. Servers, redacteuren fees en web ontwikkelaars kosten geld. Overweeg alstublieft om ons te steunen als donateur of ondersteunend lid, ook wij hebben onze inkomsten zien dalen in deze heftige tijden daarom, KLIK HIER voor IBAN of via PayPal hieronder!, hartelijke dank en veel leesplezier.

Steun SDB via PayPal veilig en simpel.