DELEN
Quim Torra

De vier parlementsleden van de extreemlinkse separatistische CUP gaan zich maandag onthouden tijdens de tweede stemronde over het lot van Quim Torra. Daarmee maken ze de facto de weg vrij voor de benoeming van de 55-jarige Torra tot minister-president.

‘De CUP zal de formatie van een nieuwe regering niet blokkeren, en zal zich onthouden’, zegt de communistische partij in een communiqué. Even daarvoor had de beweging haar militanten geconsulteerd.

Meerderheid

Bij een eerste poging om Quim Torra te benoemen als minister-president, hadden ze zich ook onthouden. De politicus kreeg daarom net niet genoeg stemmen achter zijn naam: 66 parlementsleden stemden voor en 65 stemden tegen, en vier onthoudingen. Bij de tweede stemronde maandag is een eenvoudige meerderheid voldoende, en tellen de onthoudingen niet mee.

Torra maakt net als de afgezette minister-president Carles Puigdemont deel uit van JuntsXCat. Hij is door die laatste naar voren geschoven als zijn mogelijke opvolger. De 55-jarige politicus is een nieuwkomer in de politiek en verblijft – in tegenstelling tot de vorige kandidaten – niet in ballingschap of in de cel.

Zaterdag beloofde Torra dat hij ‘onvermoeibaar zou werken’ voor de Catalaanse onafhankelijkheid en dat hij de terugkeer van Carles Puigdemont, volgens hem de ‘legitieme leider’ zal bespoedigen.

Catalonië moet in principe tegen 22 mei een nieuwe regering op de been hebben. Gebeurt dat niet, dan komen er nieuwe verkiezingen.

In de schaduw van Carles Puigdemont

In Catalonië weet je nooit. Er kunnen nog juridische problemen opduiken. Maar normaal gezien verkiest het Catalaanse parlement eerstdaags Quim Torra tot nieuwe minister-president. Het lijkt een belangrijke toegeving van de separatisten. De meest voor de hand liggende kandidaten voor het presidentschap verdwenen een na een achter de tralies, of moesten het land ontvluchten. Madrid eiste van meet af aan dat het parlement iemand zou aanstellen die niet door het gerecht wordt vervolgd. Uiteindelijk hebben de separatisten, en dan vooral Carles Puigdemont, zich daarbij neergelegd.

Misschien zal Madrid zich dat nog beklagen. Want Torra is nog minder buigzaam dan sommige andere politici die nu opgesloten zitten. Ik ontmoette hem in september 2015, toen hij voorzitter was van de machtige onafhankelijkheidsbeweging Òmnium. Eerlijk gezegd, het was niet iemand van wie ik me kon voorstellen dat hij ooit het hoogste politieke ambt in Catalonië zou bekleden. Torra is niet de meest extraverte of charismatische persoon, eerder het type van de schuchtere intellectueel achter de schermen. Maar hij is allesbehalve wankelmoedig in zijn separatistische opvattingen.

Het is dan ook niet dom van Puigdemont om uitgerekend hem aan te duiden als zijn opvolger. Het past in de strategie van de ‘dubbele regering’. De bedoeling is dat de werkelijke politieke macht bij Puigdemont blijft liggen, als legitieme minister-president. De aanstelling van Torra als ‘technisch’ regeringsleider moet ertoe leiden dat Madrid geen alibi meer heeft om artikel 155 te handhaven en Catalonië nog langer onder curatele te plaatsen.

Loyale regent

De werkelijke politieke macht blijft bij Puigdemont liggen, als legitieme minister-president

Dat scenario kan alleen werken als de officiële minister-president bereid is om een laag profiel aan te houden en Puigdemont niet naar de kroon te steken. Zo is er blijkbaar afgesproken dat Torra geen gebruik zal maken van het officiële kantoor van de minister-president. Dat zou leeg blijven staan, in afwachting van de terugkeer van de legitieme minister-president. Voor een normale politicus met ambitie zou het moeilijk zijn om zich aan die ongewone afspraak te houden. Maar die rol van loyale regent in de schaduw lijkt Torra op het lijf geschreven.

Mariano Rajoy moet er niet op hopen dat hij een wig zal kunnen drijven tussen Torra en Puigdemont. Torra is er de man niet naar om zich door Rajoy te laten bepraten in het pluche van Madrid. Als hij ooit naar Madrid trekt, zal het zijn om de vrijlating van de politieke gevangenen te eisen, niet voor vernederende onderhandelingen over een aanpassing van de autonomieregeling.

Maar hoe zit het dan met de ‘Brusselse’ poot van die dubbele regering? Aanvankelijk was het de bedoeling om heuse republikeinse instellingen te creëren in wat de Espai lliure de Brusselles werd genoemd, de ‘vrije ruimte van Brussel’. Maar het nieuwe internationale aanhoudingsbevel heeft roet in het eten gestrooid. De overlevering aan Madrid hangt als een zwaard van Damocles boven de hoofden van de vijf ministers in ballingschap. Zij zijn nu verspreid over drie landen. En ze zijn er niet allemaal tuk op om een prominente politieke rol te blijven spelen. Een volwaardige republikeinse regering kun je dit bezwaarlijk noemen.

Het wordt de komende maanden vooral uitkijken hoe Puigdemont de rol van legitieme president zal invullen. Vast staat wel dat er, ook na de aanstelling van een nieuwe regering en de opheffing van artikel 155, geen sprake zal zijn van een normalisering in Catalonië. Hoe zou het ook kunnen? De belangrijkste separatistische politici zitten gevangen of moesten vluchten. De blinde repressie tegen de Catalaansgezinden neemt steeds grotere proporties aan. De Europese Unie blijft de andere kant uitkijken. Daardoor zal het conflict onvermijdelijk blijven etteren.

Het komt het er voor de Catalanen vooral op aan om te redden wat er te redden valt, en hun beperkte autonomie te heroveren. Maar daarmee is de onafhankelijkheid niet van de baan, verre van. Het is een kwestie van ‘reculer pour mieux sauter’. Want Catalonië zal een onafhankelijke republiek zijn, of zal niet zijn. Daar is alvast de nieuwe minister-president rotsvast van overtuigd.

Reacties

Reacties

Steun echt vrije en onafhankelijke journalistiek via onze sponsors, niet de soort met zakelijke steun die onafhankelijkheid als een slogan gebruikt, maar schrijvers en denkers die niet verplicht zijn om veel geld te verdienen en een passie hebben om de waarheid aan de macht te vertellen. 100% van de opbrengst van de fooienpot gaat naar de individuele schrijvers van de artikelen die u leest. 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.