CETA

Brussel krijgt instructies van lobbyisten voor TTIP 2.0

Twee jaar na de opschorting van de besprekingen over een handelsovereenkomst tussen de VS en de EU bereiden de lidstaten en de Europese Commissie zich voor op nieuwe onderhandelingen met de Amerikanen. Vorige week bespraken de EU-leiders de hernieuwde opening van de onderhandelingen met de VS. Alle signalen gaan in de richting van een TTIP 2.0. De burgers worden zoveel mogelijk in het ongewis gelaten.

In juli 2018 lanceerden de Amerikaanse president Donald Trump (Blauwe Knoop) en EU-Commissievoorzitter Jean-Claude Junker (niet-anonieme alcoholist) “een nieuwe fase van de betrekkingen tussen de VS en de Europese Unie”. Sindsdien zijn EU- en VS-ambtenaren bezig met het voorbereiden van nieuwe onderhandelingen voor een nieuw TTIP, versie 2.0: de transatlantische handelsovereenkomst.
Beide partijen hebben in januari dit jaar conceptversies van onderhandelingsmandaten gepubliceerd. De EU-Raad zou eind maart groen licht kunnen geven.

ttip
2015-10-09 00:00:00 Activists of the organisation “Foodwatch” work on a float featuring the Reichstag building housing the Bundestag (lower house of parliament) and German Chancellor Angela Merkel lighting a TTIP-bomb during a press event on October 9, 2015 in front of the Reichstag in Berlin. Foodwatch, along with other organisations, calls on to take part in a demonstration against planned trade agreements TTIP and CETA. Thousands of protesters are expected for the demonstration to take place on October 10, 2015 in the German capital. AFP PHOTO / DPA / MICHAEL KAPPELER +++ GERMANY OUT +++

Hoewel de Europese Commissie volhoudt dat “dit een nieuw proces is dat geen verband houdt met TTIP”, zouden onderhandelingen de meest controversiële kenmerken van TTIP via de achterdeur kunnen inbrengen.

Sinds de ontmoeting tussen Trump en Juncker heeft de Europese Commissie al enkele stappen gezet in de richting van uitbreiding van de invoer van Amerikaanse producten, waaronder het milieu-onvriendelijke schaliegas en mens-onvriendelijke genetisch gemodificeerde sojaproducten. Dit herinnert aan de periode voorafgaand aan de eerdere TTIP-onderhandelingen, waarin de Europese Commissie vóór de onderhandelingen de Europese normen versoepelde om de VS tevreden te stellen en aan de onderhandelingstafel te brengen.

Kijken we bijvoorbeeld naar de fors gesubsidieerde constructie van nieuwe pijpleidingen, terminals en andere gasinfrastructuur, dan is Europa een van de grootste afnemers van Amerikaans vloeibaar aardgas (LNG). Grotendeels wordt dit gas geproduceerd door fracking, een methode van gaswinning die schadelijk is voor het milieuen bijzonder vervuilend is. De invoer van Amerikaanse GMO-soja voor Europese mestbedrijven is ook sterk toegenomen. De Commissie heeft ook de weg vrijgemaakt voor biodiesel uit Amerikaanse sojabonen. De club van Juncker vindt dit prima, hoewel zelfs uit eigen gelederen werd bekendgemaakt (PDF) dat het voor het klimaat en het milieu erger is dan fossiele diesel. Kennelijk is Juncker niet de enige alcoholist in die club.

Nog verontrustender is het feit dat de EU de onderhandelingen over de controversiële samenwerking op het gebied van regelgeving wil hervatten. Dit wordt duidelijk in het mandaat voor zogenaamde “Conformity Assessment” (conformiteitsbeoordeling), dat momenteel in de Raad van de EU wordt besproken. Volgens een gelekt document (PDF) van oktober 2018 kunnen deze discussies op veel gebieden van invloed zijn – van farmaceutische producten tot voedingsnormen (inclusief het controversiële Frankensteinvoer en met hormonen behandeld rundvlees).

CETA
Actie foodwatch: Minister Ploumen, zeg NEE tegen CETA voor het te laat is!

Samenwerking op het gebied van regelgeving was één van de meest controversiële onderwerpen bij het TTIP, naast de scheidsgerechten. Het risico bestaat dat de invloed van multinationale ondernemingen in de EU en de VS op de wetgeving aanzienlijk wordt versterkt, ten koste van het milieu, de gezondheid en de belastingbetalers. De Amerikaanse Kamer van Koophandel beschreef regelgevingssamenwerking ooit als “a gift that keeps on giving” (een geschenk dat blijft geven – PDF hier).

Net als bij de eerste lancering van TTIP domineren bedrijfslobbyisten achter de schermen de voorbereidingen voor onderhandelingen met de VS – vakbonden, milieuorganisaties en consumentengroepen zijn grotendeels buitenspel gezet. Dit blijkt uit interne documenten van de Europese Commissie, die de organisatie Corporate Europe Observatory van de Europese Commissie ontving als reactie op een verzoek uit hoofde van de Freedom of Information Act (een soort WOB-verzoek, dus).

In de vier maanden na de bijeenkomst van Juncker en Trump in juli 2018 kwamen medewerkers van het directoraat Handel 49 keer met lobbyisten bijeen voor transatlantische handel (zie PDF hier). Slechts vijf keer (10%) hadden ze overleg met vakbonden, milieuorganisaties en consumentengroepen. De resterende 90% van de vergaderingen vond plaats met vertegenwoordigers van concerns, waaronder lobbyisten van VW, de Amerikaanse farmaceutische groep Eli Lily en de Amerikaanse landbouwvereniging Bunge. De Europese Commissie ontmoette ook anderssoortige lobbyisten, zoals de grootste Europese werkgeversvereniging BusinessEurope en de Amerikaanse Kamer van Koophandel.

Deze nauwe contacten tussen EU-onderhandelaars en bedrijfslobbyisten doet denken aan de eerdere TTIP-onderhandelingen, die vooral werden beïnvloed door grote bedrijven.

Tot eind februari ging de onevenwichtige relatie ten gunste van lobbyisten van bedrijven door bij de voorbereidingen voor onderhandelingen met de VS. Dit blijkt uit onze aanvullende evaluaties van december tot februari: 92% van de gepubliceerde lobbyvergaderingen werd uitgevoerd door het directoraat Handel met lobbyisten van concerns.

Op 19 maart hield het directoraat Handel een dialoog met het maatschappelijk middenveld. De term “dialoog met het maatschappelijk middenveld” is slechts een leeg omhulsel, een etiket. 82% van de deelnemers aan het evenement vertegenwoordigde de belangen van bedrijven.

De regelmatige ontmoetingen van de Europese Commissie met lobbyisten van bedrijven zijn bijzonder verontrustend, vooral wanneer wordt gekeken naar het verlanglijstje van de industrie bij een transatlantische handelsovereenkomst.
Neem bijvoorbeeld de Amerikaanse farmaceutische lobbygroep PhRMA (Pharmaceutical Research and Manufacturers of America, lobbyisten voor Eli Lily, Pfizer, Sanofi en anderen): die zou bijvoorbeeld graag gebruik maken van de komende onderhandelingen om Europese regels aan te vechten voor het veiligstellen van de betaalbaarheid van medicijnen.
Een lid van het kabinet van handelscommissaris Cecilia Malmström ontmoette PhRMA-lid Eli Lilly in september 2018.

Ondertussen wil de Amerikaanse Graanraad (“US Grains Council“), die voor landbouwreuzen zoals Bunge en Bayer-Monsanto lobbyt, gebruikmaken van gesprekken over regulatorische samenwerking om de export van genetisch gemodificeerde producten naar Europa te bevorderen, om de regels voor residuen van bestrijdingsmiddelen in Europa te versoepelen en om de Europese inspanningen om hormoonveranderende chemicaliën te reguleren te ondermijnen.
Ambtenaren van het Trade Department ontmoetten lobbyisten van Bunge, een lid van de Grain Council, in november 2018.

Hoewel de Europese Commissie al twee mandaten heeft gepresenteerd voor nieuwe onderhandelingen over tariefverlagingen en samenwerking op regelgevingsgebied, eisen ondernemingslobbyisten een nog bréder handelsakkoord – in de geest van de eerdere TTIP-onderhandelingen. De Amerikaanse regering stelt iets soortgelijks voor.

De EU-Commissie probeert haar contacten met industriële lobbygroepen voor het publiek te verbergen om de toekomstige transatlantische handelsovereenkomst te beïnvloeden. Hoewel de Europese Commissie een lijst met haar lobbyvergaderingen over toekomstige handelsovereenkomsten publiceerde (als gevolg van het bovengenoemde WOB-verzoek – dus niet vrijwillig), weigerde zij de toegang tot gerelateerde correspondentie met lobbyisten (bewerend dat het te veel werk was). De overige 55 documenten – inclusief verslagen van vergaderingen met verenigingen zoals BusinessEurope of de Amerikaanse Kamer van Koophandel – zijn nog niet gepubliceerd, hoewel het verzoek enkele maanden geleden werd ingediend.

Staatshoofden en/of regeringsleiders van de EU zijn nog niet akkoord gegaan met onderhandelingsmandaten met de Verenigde Staten. Dus hebben de regeringen van de lidstaten het nog in eigen hand. Ook onze regering zou een open en democratisch onderhandelingsproces afhankelijk kunnen maken van de goedkeuring van het mandaat en aan commissaris Malmström de opdracht geven om de oproep voor lobby-transparantie van EU-ombudsman O’Reilly serieus te nemen. O’Reilly eiste tijdens de eerste TTIP-onderhandelingen: “De EU-instellingen moeten … zorgen voor proactieve transparantie van lobbyinvloed om een degelijke publieke controle mogelijk te maken.”

De voortekenen van het onderhandelingsmandaat voor samenwerking op het gebied van regelgeving toont helaas nu al aan dat de eenzijdige invloed van ondernemingen merkbaar is in de aanloop naar de onderhandelingen. Het omgaan met lobbyinvloed van de EU-Commissie speelt hierin een beslissende rol. Handelscommissaris Malmström is niet veel transparanter dan met de eerste TTIP-nachtmerrie en neemt ook de uitnodiging van Commissievoorzitter Juncker (uit 2014 aan alle commissarissen) niet serieus om alle belangen in overweging te nemen bij het openen van onderhandelingen. Nogmaals, de regeringen van de lidstaten kunnen druk uitoefenen op een evenwichtige lobbyinvloed en verwijzen naar het eerdere verzoek van Juncker.

Wie af wil van de oproep om een eenzijdig handelsbeleid te voeren in het belang van bedrijven, die moet oppassen niet dezelfde fouten te maken als in TTIP 1.0. Onder deze omstandigheden zou de onze regering niet – zoals dat momenteel het geval is – druk moeten uitoefenen op het onderhandelingsmandaat met de VS, maar haar instemming moeten onthouden om te onderhandelen totdat transparantie en evenwicht met betrekking tot omkoperij lobbying zijn vastgesteld. De lidstaten hebben het lot in eigen handen: ook zij zijn verantwoordelijk voor het waarborgen van een democratisch handelsbeleid dat die naam waardig is.

Voor meer informatie: lees ons artikel van 3 maart jl.: Brussel laat zich door lobbyisten de wet voorschrijven.

Abonneer u nu op onze gratis elektronische nieuwsbrief SDB-nieuws klik hier om te registreren

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.