brexit

UPDATE Niet een beetje Brexit, maar de volle mep. Bye bye EU. Als het aan de Britse premier Theresa May ligt, blijven Groot-Brittannië en de rest van de Europese Unie nog heel lang de beste vrienden, maar gaat het EU-lidmaatschap in zijn geheel door de versnipperaar. Zo vertelde May gisteren tijdens haar ‘Brexit-speech’, waar wisselend op wordt gereageerd.

Londen wil af van alle afspraken over vrij verkeer van EU-burgers en goederen en gaat honderd procent voor zichzelf. Niet het economische belang van het eiland maar de wil van de bewoners krijgt voorrang, zo was de teneur van haar historische Brexit-speech. Of, zoals May het zei: ,,Geen gedeeltelijk lidmaatschap van de Europese Unie, geen associatielidmaatschap of een vorm die ons half binnen en half buiten de EU houdt. We streven niet naar een model dat al door andere landen gebruikt wordt. We willen ook niet delen van ons lidmaatschap houden, als we vertrekken.” Groot-Brittannië wordt weer van de Britten, zo was de boodschap.

Met haar verklaring over een harde Brexit heeft May niet echt voor paniek gezorgd op het Europese vasteland. Dat er zoiets zou komen hing al een paar dagen in de lucht en in veel Europese hoofdsteden wordt de eerste Britse zet gezien als het begin van een lang spel.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier prees May halfhartig omdat ze ‘eindelijk iets meer duidelijkheid heeft gegeven’. Tegelijk benadrukte ook Steinmeier dat de onderhandelingen pas beginnen als de Britse regering officieel laat weten uit de EU te stappen. Dat zou eind maart kunnen gebeuren. De voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk, liet op Twitter weten dat de plannen ‘tenminste getuigen van meer realisme’.

Critici in de Londense City trekken de realiteitszin van Mays plannen juist in twijfel. Enigszins bitter noteerde de commentator van de Economist de ‘interpretatie’ van de premier van de referendumuitslag: namelijk dat het politieke gewin van het terugdringen van immigratie wel ten koste mocht gaan van wat economische groei. Volgens het gezaghebbende economische blad weten buitenlandse bedrijven in Groot-Brittannië en in de Londense City nu ook waar ze aan toe zijn. ‘Degenen die echt afhankelijk zijn van Europese bevoorrading of van een EU-paspoort voor financiële dienstverlening hebben nu groen licht om deels of geheel te verhuizen (naar het continent)’.

Schaakspel

Geen gedeeltelijk lidmaatschap van de Europese Unie, geen as­so­ci­a­tie­lid­maat­schap of een vorm die ons half binnen en half buiten de EU houdt
Premier Theresa May

Na zes maanden aarzelen en puzzelen – en het verwijt dat de Conservatieven zelf ook niet goed wisten wat te doen omdat ook zij werden verrast door het stemgedrag van hun eigen achterban – is er nu dus een openingszet in een gecompliceerd schaakspel. Daarbij moet May uiteindelijk zien te winnen van de EU (lees: Duitsland, Frankrijk, Nederland en de andere sterkhouders) zonder dat die overwinning al te duur wordt betaald. Want de macht van de Londense City moet wel overeind blijven.

May nam veel tijd om aan Europa uit te leggen hoe het zover kon komen. Groot-Brittannië had het lidmaatschap altijd al gevoeld als een beknotting van de globale ambities die nu eenmaal verankerd liggen in de Britse geschiedenis. Supranationale instituten lagen nooit lekker met de Britse traditie van het ter verantwoording roepen van bestuurders. Groot-Brittannië gaat weer voor een ouderwetse positie als mondiale speler, aldus May, die voorspelde dat haar land een ‘magneet voor internationaal talent’ zou worden. Er werd gekeken naar ‘oude vrienden en nieuwe bondgenoten’ buiten de EU.

Twaalf principes

Twaalf principes heeft May voor ogen in de onderhandelingen met Europa over Brexit. Bovenaan staat dat haar regering zoveel mogelijk zekerheid wil geven aan alle Britten die de gevolgen van een Brexit aan de lijven zullen voelen. De Conservatieve regering garandeert daarom het voortbestaan van de subsidies voor de landbouw. De Britse boeren, die overwegend Conservatief stemmen, kunnen dus gerust zijn.

De kracht van de Brexit kan alleen bestaan als het Verenigd Koninkrijk verenigd blijft en niet uiteenvalt, aldus May. Londen treedt in overleg met de regeringen van Schotland en Wales (die een Brexit niet zien zitten) en belooft ook ‘praktische oplossingen’ te vinden voor de problemen die kunnen ontstaan tussen Noord-Ierland (straks buiten de EU) en Ierland (lid van de EU).

Er komt een strikte controle op Europeanen die in Groot-Brittannië willen werken. Door de aanwezigheid van met name Oost-Europeanen zijn de lonen van veel gewone Britten omlaag gegaan, aldus May. Met Brexit krijgt Groot-Brittannië een betere controle op het aantal mensen dat wordt toegelaten.

Groot-Brittannië wil zaken doen met Europa zonder dat Britse ondernemers opbotsen tegen de tariefmuren die gelden voor landen buiten de EU. Op de een of andere manier zal er een overeenkomst moeten komen. May wil zo snel mogelijk garanties geven aan de EU-burgers die nu in Groot-Brittannië wonen over hun rechten. Hetzelfde geldt voor Britten die in EU-landen wonen.

Dat niet al die doelen zullen worden gehaald, is duidelijk. Uiteraard zullen de Europese partners zich niet de les laten lezen door Londen. Het gaat ook om een eerste zet. Beetje bluf ook hoort daarbij. De gouverneur van de Bank of Engeland beweerde deze week bijvoorbeeld dat als de EU de positie van de Londense City ondermijnt door grote financiële instellingen naar Frankfurt, Parijs of Amsterdam te halen dat tot meer financiële wanorde zal leiden op het Europese vasteland dan in Europa.

Het onuitgesproken, grote, dreigement van Londen is een belastingparadijs te scheppen voor de poorten van Europa. Een economische vrijstaat waar bedrijven nauwelijks belasting betalen en ook ‘vrij’ zijn van de sociale verplichtingen die de EU-staten wel houden.

Reacties

Reacties

One thought on “Britse premier doet EU-lidmaatschap in de versnipperaar”

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.