ziekenhuizen

Bijna kwart van ziekenhuizen financieel ongezond

Bijna een kwart van de algemene ziekenhuizen in Nederland staat er financieel niet goed voor. Dit is des te zorgelijker, omdat het aanstaande kabinet-Rutte III de komende jaren structureel €1,9 mrd hoopt te besparen op de uitgaven in de curatieve zorg.

Dat concludeert BDO Accountants en Adviseurs uit diens jaarlijkse financiële stresstest op basis van de jaarverslagen van 66 algemene ziekenhuizen. Volgens de test staat het in Geleen en Heerlen gevestigde Zuyderland Medisch Centrum er het minst rooskleurig voor.

Fusiekosten

Het Limburgse ziekenhuis komt voort uit een fusie en die samenvoeging ging gepaard met hoge kosten. Ook moest er worden afgewaardeerd op het vastgoed, bijvoorbeeld op de oude ziekenhuislocatie in Brunssum. Eerder dit jaar kondigde het Zuyderland al een bezuinigingsoperatie aan, waarbij wordt gekort op personeelskosten en geplande investeringen.

Ook het Maasziekenhuis Pantein in Boxmeer presteert financieel niet goed. Ook dit ziekenhuis verkeert al even in financiële problemen door onder meer nieuwbouw en verhuizing, maar heeft vorig jaar naar eigen zeggen ‘een hersteloperatie’ in gang gezet. Er zijn 170 banen geschrapt in het management en de ondersteunende diensten van de hele zorginstelling Pantein, waartoe naast het ziekenhuis ook tien regionale zorgcentra behoren.

Lagere resultaten

Opvallend genoeg hebben ook de andere ziekenhuizen met weinig financiële armslag last van ofwel dure vastgoedprojecten uit het verleden ofwel een fusie die nog altijd niet de gewenste besparing oplevert. Zo nam Medisch Spectrum Twente recent een nieuw pand in gebruik en weet het Drentse Treant Ziekenhuiszorg de samenvoeging nog altijd niet te verzilveren. Treant en Zuyderland horen bij de zes ziekenhuizen die na een fusie er slechter voorstaan dan daarvoor.

Het resultaat van alle algemene ziekenhuizen tezamen was vorig jaar €217 mln. Dat is €33 mln minder dan een jaar eerder. Deze teruggang is al jaren zichtbaar en baart BDO zorgen. Vooral grotere ziekenhuizen noteren stijgende omzetten en tegelijkertijd lagere resultaten. De dalende marges maken ziekenhuizen kwetsbaarder voor onvoorziene tegenvallers. Daarnaast hebben ze minder ruimte voor investeringen in innovatie en preventie. Tegenover de teruglopende resultaten staan wel een verbeterde liquiditeit en solvabiliteit, aldus BDO.

Zorguitgaven remmen

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben in hun regeerakkoord afgesproken deze kabinetsperiode in totaal €40 mln te steken in e-health. Daarna is er ieder jaar €5 mln beschikbaar. Nog eens €170 mln trekt het aanstaande kabinet deze periode uit voor preventie, en daarna ieder jaar €20 mln. Tegelijk wil Rutte III wel de alsmaar stijgende zorguitgaven afremmen: het wil met wijkverpleging, geestelijke gezondheidszorg en ziekenhuizen afspreken om structureel bijna € 2 mrd te besparen.

Volgens BDO staan deze doelstellingen haaks op elkaar. Ziekenhuizen moeten juist meer geld kunnen steken in nieuwe bedrijfs- en verdienmodellen die op termijn tot goedkopere zorg kunnen leiden.

Opereren

Een voorbeeld is volgens BDO het Brabantse ziekenhuis Bernhoven in Uden, dat kiest voor een krimpstrategie door de zorg radicaal anders te reorganiseren. Zo wordt er onder meer, vertelde het ziekenhuis eerder in het FD, op de afdeling chirurgie veel meer tijd gestoken in voorlichting aan de patiënt dan voorheen. Internationaal onderzoek toont aan dat patiënten die uitgebreid worden geïnformeerd over de voor en tegens van een operatie, vaker afzien van behandeling.

Dat het ziekenhuis, dat nog meer besparingsprojecten heeft gelanceerd, niet failliet is gegaan komt mede doordat zorgverzekeraars als VGZ Bernhoven de ruimte te geven te innoveren. BDO pleit voor meer van zulke financiële prikkels om de zorgkosten onder controle te houden.

Abonneer u nu op onze gratis elektronische nieuwsbrief SDB-nieuws klik hier om te registreren