democratie

Over de beschrijvingen van westerse democratieën en media die momenteel in omloop zijn

De democratie staat momenteel wereldwijd onder druk. Er is een tendens tot de-democratisering op internationaal en nationaal niveau. Maar is het echt zoals de psycholoog Rainer Mausfeld suggereert, dat het westerse democratische systeem in de loop van de triomfantelijke opmars van neoliberalisatie is verworden tot een manipulatief en gecamoufleerd systeem van niet-gelegitimeerde heerschappij? Wordt de “mouw van de representatieve democratie eigenlijk alleen gebruikt om de feitelijke centra van politieke macht onzichtbaar te maken voor het publiek”? Worden de burgers gemanipuleerd met behulp van gerichte valse informatie (‘nepnieuws’) in het belang van de machthebbers?

De erosie van de Verenigde Naties

Grote hoop werd gevestigd op de oprichting van de Verenigde Naties in 1945, die dit jaar hun 75-jarig bestaan ​​vieren. Sommige hoop op vredeswerk gebaseerd op mensenrechten, op klimaatbescherming en op het uitroeien van honger in de wereld is gedeeltelijk ingelost. Zonder multilaterale samenwerking via de Verenigde Naties zou de wereld zeker nog problematischer zijn dan nu.

Veel projecten zijn echter mislukt vanwege de onvoldoende democratisering van de VN. De democratisering van de internationale unie van volkeren, die toen aanvankelijk zeer voorzichtig was, is niet verder ontwikkeld, maar wordt momenteel ondermijnd en stap voor stap ontwikkeld.

Toen de Verenigde Naties werden opgericht, waren ze zo ontworpen dat verdere democratisering het moeilijk zou krijgen. De Algemene Vergadering van de VN bestaat alleen uit vertegenwoordigers van regeringen en wordt niet gekozen. Er zijn daar zelfs vertegenwoordigers van dictaturen en autocratische regimes. Verder kan het alleen aanbevelingen doen. De VN-Veiligheidsraad domineert dus de multilaterale samenwerking. De vijf machtige vaste leden met vetorecht werden niet gekozen maar benoemd.

De machtigste naties in de VN-Veiligheidsraad in de vorm van de vijf permanente leden vertegenwoordigen doorgaans hun eigen nationale en geostrategische belangen en vertonen een duidelijk tekort wat betreft hun oriëntatie op de gemeenschappelijke belangen van de wereldbevolking, zoals het bestrijden van honger in de wereld, gezamenlijk gecoördineerde inspanningen tegen pandemieën of productie. voorwaarden voor effectieve vredeshandhaving en oorlogspreventie.

De toespraak van de Amerikaanse president Donald Trump in september 2019 tijdens de 74e Algemene Vergadering van de VN maakte de opzettelijke devaluatie van de VN duidelijk. Trump durft de vertegenwoordigers van de Verenigde Naties hun legitimiteit in de zin van een multilateraal wederzijds begrip te ontzeggen door te formuleren :

Als je vrijheid wilt, wees dan trots op je land. Als u democratie wilt, houd dan vast aan uw soevereiniteit. Als je vrede wilt, heb dan je land lief. Wijze leiders stellen altijd het welzijn van hun eigen volk en hun eigen land op de eerste plaats.

De toekomst is niet van globalisten. De toekomst is van patriotten.

Hier herhaalt hij zijn provocerende verklaring, die hij al voor de VN had afgelegd, dat de toekomst niet behoort tot het wereldburgerschap, maar tot de patriotten van de natiestaten. Democratie kan alleen worden gehandhaafd binnen het kader van een natiestaat. Alleen mensen die van hun land hielden, dragen automatisch bij aan vrede in de wereld. Je kunt niets meer zeggen over de geschiedenis. Nationaal-patriottische attitudes en nationalistisch gevoede emoties zijn altijd een begeleiding en massapsychologische motivatie geweest van interstatelijke oorlogen.

Hij is slim in politiek leiderschap met het nationale chauvinisme van hun politieke leiders vergelijkbaar met “Amerika eerst”. Het feit dat Trump zich dit kan permitteren in zijn functie als Amerikaanse president voor de Verenigde Naties is een uitdrukking van de momenteel waarneembare verzwakking van de Verenigde Naties, die zich niet effectief kan verdedigen tegen een dergelijke bespotting van haar eigen claims met betrekking tot multilateralisme en internationaal begrip.

Trumps pogingen om de Verenigde Naties, zoals UNESCO of de WHO, onder financiële druk te zetten via Twitter-berichten vol met valse informatie, moeten hier ook worden vermeld. Kennelijk gebruikt hij ‘nepnieuws’ enerzijds om zijn politieke agenda van ‘America First’ uit te voeren en anderzijds om vervelende problemen als Corona te onderdrukken of uit de publieke aandacht te halen.

De crisis van democratieën tussen natiestaten

Democratische tekorten kunnen echter niet alleen op het niveau van de Verenigde Naties worden vastgesteld; ook tal van natiestaten met vroegere democratische zelfclaims verkeren in een crisis. Enkele decennia geleden bekritiseerde de Duitse sociaal wetenschapper Tilman Evers terecht het democratisch tekort van veel representatief georganiseerde democratieën :

Deze omvatten ontgoocheling met de politiek en een verlies van vertrouwen in de bevolking, het voorbereiden van politieke inhoud voor verkiezingsdata en het mediapubliek, het verbergen van langetermijn- en programmatisch ‘laterale’ onderwerpen, partijdiscipline in plaats van openheid voor discussie en leren, hiërarchische interne structuren en patronage van ambten, erosie van het parlement ten gunste van de uitvoerende macht en het opeisen van competenties in plaats van problemen op te lossen.

Natuurlijk zouden de verschillende westerse democratieën op een gedifferentieerde manier moeten worden onderzocht, aangezien er aanzienlijke verschillen zijn tussen de politieke structuren van Duitsland in vergelijking met bijvoorbeeld de VS, Zwitserland of het VK.

In dit verband moet worden gediscussieerd over de noodzaak om vormen van representatieve democratie in evenwicht te brengen met elementen van directe democratie, zoals referenda, referenda en referenda. Als vormen van directe democratie echter te machtig worden, devalueren ze de democratische verkiezingen, de gekozen parlementen en hun vertegenwoordigers. De vraag rijst ook of referenda altijd betere politieke oplossingen opleveren of dat ze ook leiden tot twijfelachtige beslissingen in het geval van manipulatie, agitatie en demagogie. Vindt directe democratie daarentegen alleen plaats met hoge hindernissen of alibi, dan voelen burgers zich tussen de verkiezingen vaak buitengesloten en achtergelaten. De kans op democratische activering en participatie wordt verspild.

Door de gebrekkige medezeggenschap, de afstandelijkheid van veel parlementariërs en de ontevredenheid over veel parlementaire besluiten, is in veel overwegend representatieve democratieën, zoals Duitsland of Frankrijk, de afgelopen decennia een sluipende ontevredenheid ontstaan. Het wordt in ernstige mate geassocieerd met duidelijke tendensen tot groepsgerelateerde vijandschap en een neiging om te stemmen op rechts-populistische partijen en politici. 

Er hebben ook drastische veranderingen plaatsgevonden in een aantal voormalige representatieve democratieën die zich duidelijk ontwikkelen in de richting van een autocratische regeringsvorm, zoals Turkije, momenteel de VS, de Filippijnen, Hongarije, Rusland en Brazilië. Andere staten die nooit zijn omschreven als democratische staten in westerse zin, zoals China, breiden steeds meer de digitale controle over hun burgers uit en gaan de staatsontwikkelingsfase van een digitale autocratie in. Een essentieel kenmerk van de autocratisch ontwikkelende staten is dat ze werken met systematisch ‘nepnieuws’ dat ofwel in eigen huis wordt geproduceerd of manipulatief van buitenaf wordt gebruikt. Zo werden de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016, die leidden tot de benoeming van Trump, de Brexit-stemming in Engeland in hetzelfde jaar en de Poolse verkiezingen van 2015 aantoonbaar beïnvloed door ‘nepnieuws’, dat systematisch werd verspreid via sociale media, onder meer met behulp van ‘sociale bots’.

De transformatie-index van de Bertelsmann Foundation (BTI), die sinds 2006 is verzameld voor 129 ontwikkelingslanden en opkomende landen, toont een afname van democratische structuren en een toename van nationale autocratieën :

Steeds meer mensen leven niet alleen in ongelijkheid, maar ook in repressieve regimes. Momenteel worden 3,3 miljard mensen autocratisch geregeerd, meer dan ooit sinds de start van het onderzoek. Er zijn 4,2 miljard mensen die in democratieën leven. Van de 129 onderzochte ontwikkelings- en transitielanden classificeert de BTI 58 als autocratieën en 71 als democratieën. In 2016 was de verhouding nog 55 op 74. Maar het is niet zozeer het licht toenemend aantal autocratieën dat zorgwekkend is. Het probleem is dat steeds meer democratieën de burgerrechten beknotten en de rechtsstaat ondermijnen. Voormalige bakens van democratisering zoals Brazilië, Polen en Turkije behoren tot de grootste verliezers in de BTI.

Het toekomstige politieke perspectief van een reorganisatie ligt in het versterken van het idee van democratie

Ondanks deze momenteel merkbare terugtrekking van democratieën in een mondiale context, moet het idee van democratie als een geschikte sociale, staats- en supranationale vorm van heerschappij en leven behouden blijven. Alleen in democratieën kunnen mensenrechten, zoals de onschendbaarheid van de menselijke waardigheid, het recht op fysieke integriteit en vrijheid van organisatie en meningsuiting, in de toekomst worden gerealiseerd. Alleen in democratieën hoeven democratisch geëngageerde mensen niet bang te zijn om de volgende ochtend opgepakt te worden. Alleen in democratieën kan adequaat rekening worden gehouden met de wil en behoeften van verschillende bevolkingsgroepen binnen het kader van participatieprocedures en politieke compromissen.Alleen democratie garandeert dat de doelen van een verlichting gebaseerd op de volwassenheid van de mensen kunnen worden bereikt, waarvan de conceptie kan worden gezien als de belangrijkste culturele prestatie tot nu toe.

Natuurlijk zijn er ook hoofden van bedrijven en belangengroepen achter de schermen die heimelijk macht proberen uit te oefenen. Maar ze vertegenwoordigen slechts één van de vele en worden herhaaldelijk vertraagd door burgerbewegingen, rechtbanken, partijen, verenigingen en ngo’s en hun invloed wordt gerelativeerd. De claim op een door conflicten geteisterde democratie die gelijke rechten verleent maar ook diversiteit toestaat, is grotendeels aanwezig in Duitsland en leeft nog steeds. De sociale wetenschapper Sibylle Reinhardt beschrijft deze democratische claim en de implementatie ervan, die keer op keer moet worden afgedwongen, als volgt:

Democratie, opgevat als de regel van het volk voor het volk en door het volk, is een onmiddellijk overtuigend principe voor een staat. Het garandeert erkenning voor en door iedereen, en iedereen heeft gelijk respect voor iedereen. Deze gelijkheid moet echter worden geplaatst in relatie tot de ongelijkheid die voortvloeit uit het recht op individualiteit en resulteert in verschillen en diversiteit. Deze spanning moet worden doorstaan ​​en in evenwicht gehouden.

Noch rechts-populistische en autocratische vormen van heerschappij, noch traditioneel linkse ideeën van een autoritaire socialistische staat in de overgang naar het communisme (‘dictatuur van het proletariaat’) zijn geschikt om het hoofd te bieden aan de huidige en toekomstige problemen van menselijke ontwikkeling en sociale ontwikkeling. Alleen door verdere democratisering in een nationale, regionale en mondiale context kan een sociale verandering in de richting van meer vrede en minder oorlogen, een eerlijkere verdeling van rijkdom en de strijd tegen de reeds opkomende klimaatcrisis worden bereikt.Een dergelijke democratisering mag de economische ruimte echter niet buiten beschouwing laten. De benaderingen van medezeggenschap en winstdeling door bedrijven moeten worden uitgebreid. Coöperaties en bedrijven met een solidaire economie of bedrijven die zich hebben gecommitteerd aan de eisen van de economie voor het algemeen belang, moeten met name worden bevorderd door middel van overheidsmaatregelen.

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.