DELEN
trump
Donald Trump tijdens het tweede presidentiële debat. ©AFP

Het tweede presidentiële debat was er een met weinig hoogtes en veel laagtes, met als absolute dieptepunt het dreigement van Donald Trump om zijn rivale Hillary Clinton in de cel te gooien.

Christopher Wlezien, professor Politiek en Regering aan de universiteit van Texas, relativeert. “Woorden hebben voor iedereen een andere betekenis. Trump preekt in de eerste plaats voor zijn eigen parochie.”

Het zijn twee bewogen weken geweest voor Donald Trump, met als orgelpunt de seksistische video die vrijdag werd gelekt. Sindsdien hebben verscheidene prominente Republikeinen hun steun aan Trump opgezegd, maar of hem dat ook finaal zal nekken, is nog niet duidelijk. “Het zal hem niet vooruithelpen, maar hoe groot de schade precies zal zijn, is moeilijk te zeggen. Ik denk dat we daarvoor moeten wachten op nieuwe polls”, zegt professor Wlezien. “In Europa zijn veel verkiezingscampagnes nog niet begonnen tegen de tijd dat wij met het eerste presidentiële debat starten. De campagne loopt al heel erg lang, en sinds de partijconventies (die afgelopen zomer werden gehouden en waar de Republikeinen en Democraten hun definitieve kandidaat kiezen, red.) ligt bij de meeste kiezers hun voorkeur vast. De debatten zullen dus voor geen grote verschuivingen zorgen.”

Dat het voor waarnemers moeilijk is om voorspellingen te doen, heeft veel te maken met het politieke unicum dat Trump is. “We hebben geen goed historisch perspectief wat Trump betreft. We kunnen niet terugblikken en vergelijken met een gelijkaardige situatie in pakweg de jaren 80.”

Problemen

Sinds de start van de verkiezingscampagne heeft Trump zowat iedereen beledigd: vrouwen, mensen met een beperking, moslims, Mexicanen, … Maar er blijkt een video met vulgair taalgebruik nodig te zijn om prominente Republikeinen te motiveren hun steun aan Trump in te trekken. De kans dat Trump zich echter terugtrekt, is onbestaande, zei hij zelf al. Hoeveel mensen moeten hun steun nog opzeggen voor Trump echt in de problemen komt?

“Hij zit al in de problemen”, stelt Wlezien. “Hij loopt achter op Hillary Clinton, zelfs nogal veel gezien de polarisatie tussen Republikeinen en Democraten. Toen het nieuws van de video bekendraakte, lag Clinton met vier procentpunten voor op Trump. Het is nu afwachten op nieuwe polls om te zien of ze haar voorsprong nog vergroot. Wellicht weten we woensdag of donderdag meer. Hou in gedachten dat president Obama in 2008 won van een ervaren Republikeinse kandidaat met 53 tegenover 46 procent. Dat is voor een kandidaat misschien wel as good as it gets.”

“Na acht jaar Obama ligt zijn populariteit rond de 51 procent. De economie verkeert in redelijke staat, maar doet het niet geweldig. Dat is voor veel mensen niet meteen een overweldigend argument om met Hillary Clinton te kiezen voor nog eens vier of acht jaar van hetzelfde Democratische beleid. Er is veel polarisatie. Hoewel Trump geen traditionele kandidaat is, steunen de Republikeinen hem. Omdat ze hem goed vinden, maar vooral ook omdat ze de andere kandidaat niet goed vinden.”

Identiteitspolitiek

Trump heeft al meermaals gezegd dat de komende presidentsverkiezingen doorgestoken kaart zijn, een beschuldiging die zijn aanhangers slikken als zoete koek. Verscheidene experts hebben al gewaarschuwd voor de gevaren van die retoriek, omdat ze het vertrouwen in de democratie ondermijnen. Maar volgens Wlezien hoeft het zo’n vaart niet te lopen. Trump lijkt het zijn controversiële uitspraken vooral de eigen achterban te willen plezieren, klinkt het.

“Het is identiteitspolitiek. Ik denk dat de meeste mensen er wel op vertrouwen dat de verkiezingen eerlijk zullen verlopen. Trump speelt met die uitspraken in op een groep mensen die erg gefrustreerd is en die dat soort dingen graag hoort. Als je een bepaald geloofssysteem hebt en iemand speelt daar op in, dan vind je dat leuk. Trump praat tijdens zijn campagnebijeenkomsten niet tegen de gemiddelde kiezer of zelfs niet tegen de gemiddelde Republikein, hij praat tegen de gemiddelde persoon die bij zijn bijeekomsten aanwezig is. En die is allesbehalve gemiddeld.”

Het – ongeziene – dreigement van Trump om Clinton op te sluiten in de gevangenis, kadert ook in die retoriek. “Dat is inderdaad erg ongewoon, maar woorden hebben voor iedereen een andere betekenis. Er is een onderscheid tussen woorden en daden. Tijdens zijn campagnebijeenkomsten scanderen zijn aanhangers wel vaker ‘Sluit haar op!’. Wat hij heeft gezegd tijdens het debat, doet me dan ook heel erg denken aan die verkiezingsrally’s. Ik weet niet hoeveel effect dat zal hebben op de zwevende kiezer, maar ik kan me niet inbeelden dat het een goede zaak is. Al is het wellicht ook niet zijn bedoeling om hen te overtuigen. Het lijkt erop dat hij vooral praat tegen zijn eigen achterban.”

Dat is niet onlogisch, zegt Wlezien. “Trump moest tijdens het debat de steun van zijn achterban aanwakkeren, en tegelijk tonen dat hij die steun nog altijd heeft. Het zijn twee slechte weken geweest voor hem.”

Bush Vs. Gore

Door de bitse toon van de campagne, de zware beschuldigingen over en weer en de twijfel die Trump zaait over de legitimiteit van de verkiezingen dreigen de Verenigde Staten diep verdeeld achter te blijven. Wat als een van beide kandidaten met een minieme voorsprong wint? “Dat is in 2000 al eens gebeurd (met de overwinning van George W. Bush op Al Gore, red.). Toen heeft het Hooggerechtshof moeten beslissen wie er uiteindelijk won. Dat was een extreem nipte verkiezing, ik kan me niet inbeelden dat het deze keer ook zo nipt zal zijn. Het is niet dat we door de jaren heen nog geen dergelijke tweedeling in de Amerikaanse politiek hebben gezien, al moeten we daarvoor wellicht teruggaan tot de jaren 1800.”

Reacties

Reacties

Geef een reactie