DELEN
trump
Donald Trump tijdens het tweede presidentiële debat. ©AFP

Ook het derde en laatste debat tussen presidentskandidaten veranderde hier niks aan: Clinton is op weg naar het Witte Huis. Het verwachte vuurwerk waarop in de aanloop naar de confrontatie werd gehoopt, bleef uit. Door nadrukkelijk te stellen dat hij abortus zou verbieden, joeg Trump de vrouwelijke kiezers, die hij nu hard nodig heeft, nog meer tegen zich in het harnas. En door te stellen dat hij zich wel eens niet zou neerleggen bijn de uitslag, toonde hij zich een slecht verliezers. En die moet niemand.

Trump en Clinton hielden zich aanvankelijk duidelijk in. In het eerste debatsonderwerp, het Hooggerechtshof, werden weinig verrassende nieuwe argumenten ingebracht.

Clinton zei van het hof te verwachten dat het aan de zijde staat van het Amerikaanse volk, en “niet aan de kant van machtige corporaties en de rijken”. Ze zei het recht op het dragen van wapens te steunen, maar benadrukt dat er aanpassingen nodig zijn zodat minder mensen sterven door wapengeweld.

Volgens Clinton wordt Trump gesteund door de wapenlobby. Trump verklaarde trots te zijn op de steun van de NRA, de Amerikaanse wapenvereniging. De discussie over de wapenwetten vloeide over in een woordenstrijd over een ander klassiek twistpunt van Democraten en Republikeinen: abortus.

Abortus

In de discussie over abortus staan Trump en Clinton lijnrecht tegenover elkaar. Trump wil voor het Hooggerechtshof rechters aanstellen die tegen abortus zijn, zei hij. De staten in de VS moeten zelf maar uitmaken of ze abortus toestaan of niet.

Clinton verdedigde het recht op abortus vurig, en vindt niet dat de overheid een vrouw kan dwingen een kind geboren te laten worden. “Dit is een van de ergste keuzes die een vrouw en haar familie moeten maken, en ik geloof niet dat de regering die beslissing moet nemen.”

Donald Trump verwacht dat het Amerikaanse Hooggerechtshof abortus zal verbieden als hij president wordt. De Republikeinse presidentskandidaat beloofde dat hij conservatieve opperrechters zal benoemen die tegen abortus zijn.

1973

Abortus in de Verenigde Staten is legaal sinds het hof uitspraak deed in de zaak Roe vs. Wade in 1973. Hillary Clinton is voor het recht op abortus. De Democrate zei dat ze vindt dat de Amerikaanse overheid zich niet moet bemoeien met dit soort persoonlijke beslissingen van vrouwen.

Een van de taken van de Amerikaanse president is om een opperrechter voor te dragen als een van de negen rechters opstapt of overlijdt. De Senaat moet vervolgens akkoord gaan met de kandidaat.

Momenteel is er een plek vrij in het hof, nadat rechter Scalia in februari onverwacht was overleden. President Obama heeft een rechter voorgedragen, maar de door de Republikeinen gecontroleerde Senaat wil rechter Garland niet benoemen.

Marionet van Putin

Tijdens het debat in Las Vegas ging het ook over de economie, immigratie, de begroting en buitenlands beleid. Clinton beschuldigde Trump ervan een marionet te zijn van de Russische president Putin. “Je bent zelf de marionet”, antwoordde Trump. “Ik ken Putin niet. Hij heeft aardige dingen over me gezegd, maar we zijn geen goede vrienden. Zij mag hem gewoon niet omdat hij altijd slimmer is geweest dan zij.”

Volgens Clinton zit de Russische president achter het hacken van de mailbox van haar campagneleider John Podesta. Die e-mails worden beetje voor beetje vrijgegeven door WikiLeaks. Ze noemde het buitengewoon verontrustend dat een buitenlandse mogendheid de Amerikaanse verkiezingen probeert te beïnvloeden.

Fraude

Ook Trump sprak over pogingen om met de uitslag te rommelen. De afgelopen dagen herhaalde hij keer op keer in zijn speeches dat er grootschalige fraude bij deze verkiezingen wordt gepleegd. Tijdens het debat zei hij dat de media vreselijk oneerlijk tegen hem zijn, maar dat de kiezers dat wel doorhebben. Ook zouden miljoenen mensen als kiezers geregistreerd zijn die helemaal niet mogen stemmen. Hij gaf voor beide beschuldigingen verder geen bewijs.

Presentator Chris Wallace van de conservatieve tv-zender Fox News vroeg de Republikein of hij de uitslag wel zal aanvaarden als die slecht voor hem uitpakt. “Daar kan ik dan pas over oordelen. Ik houd jullie in spanning”, zei Trump.

Clintons zei daarop: “Hij maakt onze democratie zwart. Ik schrik ervan dat iemand die genomineerd is door een van de twee grote partijen dit standpunt inneemt.” Ze noemde Trump “de gevaarlijkste kandidaat voor het Witte Huis in de moderne Amerikaanse geschiedenis”.

Trump verklaarde in de aanloop naar het debat meerdere keren dat de verkiezingen corrupt zijn. De dochter van Trump, Ivanka, en Trumps running mate Mike Pence, stelden eerder wel dat Trump het verkiezingsresultaat zal accepteren.

Open grenzen

Bij het onderwerp immigratie verweet Trump zijn opponente dat zij voor open grenzen is en dat er een enorme stroom mensen illegaal het land binnenstroomt: “We hebben slechte hombres hier en die zullen we eruit gooien.” Hij citeerde uit de onlangs door Wikileaks gelekt e-mails van Clinton waarin zij het heeft over een globale open markt en open grenzen.

Clinton verdedigde zich met het argument dat haar open grenzen over energie gaan, en niet over immigratie. Clintons economische strategie is erop gericht banen in het leven te roepen die ervoor moeten zorgen dat er duurzame energie komt. Zij wil het minimumloon verhogen en eist dat vrouwen evenveel betaald krijgen als mannen voor hetzelfde werk. Zij richt zich vooral op de middenklasse en is van plan het grootst aantal banen te scheppen sinds de Tweede Wereldoorlog.

Trump wil rijke bondgenoten van de VS – hij noemde Saoedi-Arabië – laten betalen voor Amerikaanse militaire steun en hij is voor het vernieuwen van bestaande handelsverdragen. Hij zei belastingen drastisch te zullen verlagen. Clinton wil rijke Amerikanen hogere belasting laten betalen. Zij verweet Trump dat door zijn plannen de rijken nog rijker worden.

“Dit is wie hij is”

De toon van het debat werd gaandeweg toch iets feller. Zo zei Trump dat Clinton weliswaar meer politieke ervaring heeft, maar dat dat “slechte ervaring” is. “Het probleem is: je praat, maar je krijgt niets voor elkaar, Hillary.” Clinton antwoordde met een overzicht van wat zij de afgelopen decennia allemaal heeft gedaan. Zo was zij in de situation room van het Witte Huis tijdens de raid waarbij Osama bin Laden werd gedood, terwijl Trump op dat moment de tv-show Celebrity Apprentice presenteerde. “Ik wil best mijn 30 jaar ervaring vergelijken met die van Trump.”

Clinton beschuldigde Trump ervan dat hij vrouwen kleineert. “Hij denkt dat dat hemzelf groter maakt.” Hij heeft geen greintje respect voor de zelfwaarde van vrouwen, zei ze. “In het laatste debat hebben we Donald horen praten over wat hij vrouwen heeft aangedaan”, zei Clinton in een verwijzing naar de opname waarin Trump zei vrouwen ongevraagd bij hun poesje te grijpen. “Vervolgens treden er een aantal vrouwen naar buiten die zeggen dat hij dat heeft gedaan. We weten wat hij heeft gezegd. We weten hoe hij zich gedraagt. Dit is wie hij is.”

Van poesje-grijpen naar e-mails

Trump noemde de beweringen dat hij vrouwen zou hebben lastiggevallen zwaar overdreven. Hij zei ervan overtuigd te zijn dat de vrouwen die hem daarvan nu beschuldigen, door Clinton zijn geworven. Hij noemde hun verhalen “leugens” en “verzinsels”: “Ik ken deze mensen niet.”

Hij probeerde het onderwerp snel van tafel te krijgen door weer over de e-mails van Clinton te beginnen, die zij tijdens haar ministerschap heeft vernietigd. “Zij loog honderden keren tegen de mensen, het Congres en de FBI.” Clinton antwoordde dat wanneer Trump onder druk komt te staan in een belangrijk onderwerp, hij meteen op een provocerende manier in de ontkenningsmodus schiet.

Gemiste kans

Desalniettemlin: in tegenstelling tot het voorgaande debat, bestreden de twee kandidaten elkaar in de nacht van woensdag op donderdag bij vlagen inhoudelijk. De kandidaten onderbraken elkaar relatief weinig en lieten elkaar vooral in het begin van het debat uitspreken, mede door tijdig ingrijpen van presentator Wallace.

Ook tijdens dit debat liet Trump de kans voorbijgaan om zwevende kiezers aan zich te binden. Na drie debatten moet de conclusie zijn dat Trump de koers van deze strijd niet heeft kunnen veranderen en dat betekent dat Hillary Clinton hard op weg lijkt naar het Witte Huis. Trump-fans bezweren dat er miljoenen kiezers zijn die voor Trump zullen stemmen maar niet worden meegeteld in de peilingen, maar voor die stelling is op dit moment weinig bewijs te vinden.

Reacties

Reacties

1 REACTIE

Geef een reactie