DELEN
trump

De Amerikaanse president Donald Trump heeft FBI-directeur James Comey ontslagen. Officieel omwille van “zijn falen” in het e-mail-onderzoek naar Clinton, maar wellicht vooral omdat Comey als FBI-directeur aan het hoofd staat van het onderzoek naar de banden van Trump met de Russen. Dat onderzoek zou gisteren volgens CNN een nieuwe, belangrijke fase zijn ingegaan, met nieuwe dagvaardingen.

Comey leidde het onderzoek naar de mogelijke Russische inmenging bij de presidentsverkiezingen van vorig jaar. Leden van het campagneteam van Trump zouden contacten hebben gehad met Rusland. Verschillende Democraten maken een vergelijking met president Nixon, die in 1973 de leider van het onderzoek naar het Watergate-schandaal ontsloeg.

In een verklaring zegt het Witte Huis dat het ontslag volgde op een advies van minister van Justitie Jeff Sessions en diens plaatsvervanger Rod Rosenstein. Sessions en Rosenstein kwamen tot hun advies nadat Comey vorige week onder ede “mogelijk incorrecte informatie” naar buiten bracht over de email-affaire rondom Hillary Clinton.

OPVALLEND IS DAT HET ONTSLAG ER KOMT OP EEN DAG DAT HET FBI-ONDERZOEK NAAR BANDEN TUSSEN DE TRUMP-CAMPAGNE EN RUSLAND EEN NIEUW FASE WAREN INGEGAAN.

Clinton

Vorige week werd Comey gehoord door het Amerikaanse Congres over de heropening van het onderzoek naar het e-mailverkeer van Hillary Clinton. Tijdens de hoorzitting verdedigde Comey zijn besluit om het onderzoek te heropenen. Daarbij zou hij het Congres onjuist hebben geïnformeerd.

Kort voor de presidentsverkiezingen maakte Comey, zelf Republikein, bekend dat het onderzoek naar de mails van Clinton zou worden heropend. Democraten verweten hem dat hij daarmee Clinton wilde beschadigen.

Bernie Sanders on Twitter

It is clear that whomever President Trump handpicks to lead the FBI will not be able to objectively carry out the Russia investigation.

Clinton had als minister van Buitenlandse Zaken e-mails verstuurd vanaf een privé-adres. Onderzoekers concludeerden dat ze onzorgvuldig was geweest, maar geen strafbare feiten had gepleegd. Desondanks vond Comey dat de zaak moest worden heropend. Vorige week stelde hij dan dat Clinton niet vervolgd diende te worden, en dat de zaak rond de e-mail-affaire gesloten kon worden.

Kroonjuweel redden

Onderminister van justitie Rosenstein zet in een memorandum uiteen dat Comey dat volgens hem niet op eigen houtje had mogen bekendmaken. “Het is niet aan de FBI-directeur om zo’n aankondiging te doen”, schrijft Rosenstein. Door te verklaren dat de zaak afgesloten diende te worden, ging Comey volgens Rosenstein op de stoel zitten van de minister van justitie.

In een brief aan Comey, die zijn ontslag uit de media moest vernemen, zegt Trump expliciet dat hij “het zeer op prijs stelt” dat Comey hem tot drie keer toe heeft laten weten dat de FBI geen onderzoek naar hemzelf doet. Maar dat gegeven verandert niets aan zijn besluit.

“De FBI is een van de meest gewaardeerde en gerespecteerde instituten in ons land”, schrijft de president in een korte persverklaring. Volgens Trump wordt er een nieuwe start gemaakt. Hij noemt het “essentieel” dat het publieke vertrouwen weer wordt hersteld bij de dienst. Het vertrek van Comey “markeert een nieuw begin voor ons kroonjuweel van de wetshandhaving”.

Paniekreactie

Opvallend is dat het ontslag er komt op een dag dat het FBI-onderzoek naar banden tussen de Trump-campagne en Rusland een nieuw fase waren ingegaan. Er werden dagvaardingen uitgestuurd naar een hoop mensen rond Michael Flynn, de voormalige veiligheidsadviseur van Trump, die werd ontslagen omdat hij had gelogen over zijn connecties met de Russen. Trump heeft altijd ontkend dat hij zelf van die connecties op de hoogte was. Begin deze week kwam echter al aan het licht dat toenmalig justitieminister Sally Yates tot drie keer toe Trump waarschuwde over Flynn en dat ook Obama zelf dat al deed, enkele dagen nadat Trump was verkozen.

De teneur in politieke kringen in Washington is dan ook dat Trump Comey heeft geliquideerd om zo een vervanger aan het hoofd van de FBI te kunnen zetten die het onderzoek naar de banden tussen Trump en Rusland de kop zal indrukken. Volgens nogal wat Witte Huis-watchers gaat het om een paniekreactie door dreigende nieuwe ontwikkelingen in het onderzoek naar die banden.

Er is nog één andere opvallende theorie voor het waarom van het ontslag: Trump zou Comey ontslagen hebben omdat hij hem een “show horse” vindt. Iemand die te naar de zin van de president te veel op tv komt en te veel aandacht van de media kreeg tout court. “Mr. Trump grew unhappy that the media spotlight kept shining on the director”, zou een medewerker van het Witte Huis aan The Wall Street Journal hebben gezegd.

Ook opvallend in de timing van het ontslag is het feit dat het gebeurde de dag voor Trump een meeting heeft met de Russische minister van buitenlandse zaken Lavrov. Volgens sommige bronnen zou Trump daarmee een signaal aan de Russen willen geven dat “alles onder controle is”.

CNN on Twitter

Read President Trump’s letter dismissing FBI Director James Comey https://t.co/cpCRJPCg2U

Heel ongebruikelijk

Comey stond sinds 2013 aan het hoofd van de dienst, hij werd toen aangesteld door Barack Obama. De zoektocht naar zijn vervanger begint direct, laat het Witte Huis weten. Voorlopig staat plaatsvervanger Andrew McCabe tijdelijk aan het hoofd van de FBI.

Het is heel ongebruikelijk dat een FBI-directeur al na ruim drie jaar wordt ontslagen. FBI-directeuren worden vaak voor tien jaar benoemd, net opdat ze geen speelbal van de politiek kunnen worden. Eén keer eerder werd een FBI-directeur ontslagen; dat was in 1993, door president Clinton, maar dat ging over financiële onregelmatigheden binnen de dienst.

Overigens was de leider van het Watergate-onderzoek die Nixon uitschakelde geen FBI-directeur, maar een speciaal aangestelde aanklager.

Zag het op tv

Comey was zelf niet van tevoren ingelicht over zijn ontslag. Terwijl Comey zijn medewerkers toesprak voorafgaand aan een evenement in Los Angeles, vertoonde een tv in die zelfde ruimte een nieuwsuitzending over zijn ontslag. Pas toen zijn medewerkers zenuwachtig heen en weer begonnen te lopen, stopte hij met zijn toespraak.

In een klein kantoor vernam Comey dat het ontslag pure ernst was. Zijn officiële ontslagbrief werd even later op het kantoor in Washington bezorgd.

Reacties

Reacties

Geef een reactie