DELEN
Oekraïne

Op donderdag stemde het Oekraïense parlement voor nieuwe prioriteiten in het buitenlands beleid van het land. Een van de voornaamste beslissingen daarin was om het nastreven van NAVO-lidmaatschap een prioriteit te maken. Oekraïne zal hiervoor actief werken om de vereisten voor lidmaatschap waar te maken. De beslissing ligt echter niet helemaal in handen van Kiev, en de huidige NAVO-leden maken zich vanzelfsprekend zorgen om een land als Oekraïne te laten toetreden gezien de situatie waarin het zich bevindt: open burgeroorlog met Russische participatie.

Dit is niet de eerste keer dat Oekraïne een worp doet naar NAVO lidmaatschap. In 2008 vroeg het land een verkorte procedure aan maar deze werd door NAVO zelf afgewezen. In 2010, toen de pro-Russische president Viktor Janoekovytsj aan de macht kwam, keerde Oekraïne echter terug op dit standpunt, en bevestigde het nogmaals de neutraliteit die het sinds het einde van de Koude Oorlog aangehouden had. Nadat de regering van Janoekovitsj in 2014 omver geworpen werd en Rusland de Krim annexeerde en separatisten in Oost-Oekraïne steunde, werd deze neutraliteit echter nogmaals verworpen.

The Bankova on Twitter

The President to sign the Law restoring Ukraine’s course towards the @NATO membership https://t.co/fdw2mx4ihI

Rusland duwde Oekraïne in aarzelend Westers kamp

In tegenstelling tot die periode na de Koude Oorlog waarin Oekraïne zijn neutraliteit probeerde te behouden door te balanceren tussen Rusland en het westen, is Oekraïne nu wel degelijk ingemetseld in de Westerse invloedssfeer. De handelingen van Rusland zelf, die met de annexatie van de Krim en het in stand houden van de separatistische regio’s in het oosten van het land het electorale landschap van Oekraïne hertekenden, zorgden ervoor dat Kiev politiek buiten haar bereik kwam te liggen. Deze regio’s, die nu vanzelfsprekend niet meer meestemmen in de Oekraïense verkiezingen, waren namelijk de regio’s waar pro-Russische partijen in ongeschonden Oekraïne hun sterkste steun genoten.

Gezien deze significante hertekening van de Oekraïense belangen en de zeer openlijke militaire dreiging die ze van Rusland ondervinden, is het dan ook ietwat logisch dat het land het NAVO-lidmaatschap opzoekt. Binnen NAVO zelf bestaan hier echter twijfels over. In 2008, op de NAVO-top in Boekarest, werd nog beslist dat Oekraïne lid zou mogen worden van de alliantie moest het land dat willen en aan alle voorwaarden voldoen. Deze stelling dateert echter nog van voor het conflict in Oost Oekraïne en de Russische annexatie van de Krim.

Ondanks het herhalen van deze stelling door toenmalig NAVO-Secretaris-Generaal Anders Fogh Rasmussen in 2014, hebben bepaalde lidstaten het daar ondertussen wat moeilijk mee. Frankrijk en Duitsland, bijvoorbeeld, zijn zich bewust van de mogelijke escalaties die NAVO zich op de hals zou kunnen halen door een Oekraïens lidmaatschap en gingen niet akkoord met de stelling van Rasmussen. Voor West-Europa wegen de voordelen van een extra partner binnen de alliantie en een uitbreiding van de strategische diepte naar het oosten toe, niet op tegen de risico’s van een open conflict met Rusland…

Deel van de alliantie op elk vlak, behalve het verdrag

Dat de huidige lidstaten van de alliantie niet meteen staan te springen om Oekraïne mee in het verdrag te laten stappen betekent echter niet dat de recente beslissing van Kiev geen gevolgen zal hebben. Alvorens er kan gepraat worden over lidmaatschap zal Oekraïne militaire hervormingen moeten doorvoeren om de interoperabiliteit met de leden van NAVO te verzekeren, en om zo nauw mogelijk de NAVO-standaarden aan te houden. Oekraïne legt zich met de beslissing in het parlement ook toe op dit engagement. Door middel van het Partnership for Peace, zal Oekraïne dan ook nauwer met NAVO proberen samen te werken, los van daadwerkelijk lidmaatschap.

Deze evolutie kan er voor zorgen dat Oekraïne, ook zonder formeel lidmaatschap van de alliantie, in de praktijk volledig geïntegreerd wordt in de militaire structuur van het bondgenootschap. Oekraïne neemt momenteel overigens reeds deel aan NAVO-missies en leverde zelfs al troepen voor de NAVO-interventiemacht. Daarmee kan Oekraïne het voorbeeld volgen van landen zoals Finland, die niet beschermd worden door Artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag, maar die in de praktijk even geïntegreerd zijn in NAVO als de lidstaten op militair vlak.

ADVER

Reacties

Reacties

Geef een reactie