DELEN
zwarte piet

Supermarktketen Jumbo, na Albert Heijn de grootste in Nederland, gaat vanaf dit jaar afbeeldingen van Sinterklaas vermijden. De Zwarte Piet-racisme-discussie is weer aan het oplaaien.

“Zwarte Piet is in zijn huidige vorm in strijd met het VN-Kinderrechtenverdrag omdat de figuur kan bijdragen aan pesten, uitsluiting of discriminatie” is de conclusie van een rapport van de Kinderombudsman, dat vandaag uitkwam.

“Daarom moet Zwarte Piet worden aangepast zodat kinderen geen negatieve effecten meer kunnen ervaren bij het Sinterklaasfeest” zegt de Kinderombudsman in een rapport waarin het onafhankelijke instituut zich voor het eerst mengt in het debat over Zwarte Piet.

Jumbo: Sinterklaas ook in de ban

De hele discussie rond Zwarte Piet is ook steeds voelbaarder bij winkels en winkelketens. Jumbo, de nummer twee in Nederland, laat weten dat het niet alleen Zwarte Piet maar ook maar meteen Sinterklaas in de ban slaat.

In een verklaring zegt het familiebedrijf: “In de discussie rondom Zwarte Piet blijkt het al enkele jaren moeilijk een oplossing te vinden waarmee iedereen tevreden is. Bij Jumbo zien we het Sinterklaasfeest vooral als een kinderfeest, met een heerlijk avondje als hoogtepunt. Daarom hebben we er dit jaar voor gekozen niet de traditionele afbeeldingen van Sinterklaas en Pieten te gebruiken, maar het kinderfeest te vieren met cadeautjes, snoep en symbolen als een mijter, pet en schoen en afbeeldingen van veel blije kinderen.”

Dat is een mooie, diplomatieke manier om aan de hele toestand te ontsnappen en geen echt standpunt te moeten innemen en vooral geen klanten te schofferen.

Bol.com: “Voor elk wat wils”

Bij Ahold, waar nu ook Delhaize bijzit, doen ze dat zo: “Ons Sinterklaas-assortiment ligt nog niet in de winkels, het speelt simpelweg nu nog niet” volgens de woordvoerder van Albert Heijn. Da’s vreemd, want in de AH-winkels liggen al wekenlang pepernoten, gevulde speculaas en andere Sint-toestanden.

Internetwinkel Bol.com, ook van Ahold, is duidelijker, ten minste in z’n communicatie. “Bol.com wil geen stelling nemen, geen leidende rol spelen in de discussie. Wij verkopen wat leveranciers bieden, dat kunnen poppetjes van Zwarte Piet zijn, maar ook gekleurde en witte poppetjes. Wij doen van alles wat”, meent een woordvoerder.

Blokker: “Geen dikke lippen, geen oorringen – en we hebben pieten in verschillende kleuren”

De Bijenkorf zegt niets te veranderen ten opzichte van vorig jaar, toen het warenhuis al fors ingreep. De bekende klimpieten die De Bijenkorf altijd aan touwen heeft hangen in de lichthal of het atrium, waren vorig jaar voor het eerst goudkleurig en niet zwart.

Het bedrijf reageerde toen met: “Wij zijn ons bewust van de gevoeligheden rondom Zwarte Piet. We volgen de discussie in de samenleving met belangstelling en respect.”

De Blokker Holding – met winkels als Blokker, Intertoys, Bart Smit en Xenos – zegt ook niets te veranderen in vergelijking met 2015. “Wij benaderen Zwarte Piet zoals kinderen Piet benaderen: als een vrolijk hulpje van Sinterklaas, zonder raciale uiterlijkheden – geen dikke lippen, geen oorringen – en we hebben pieten in verschillende kleuren. De zwarte vegen heeft hij gekregen van roet in de schoorsteen.”

Het rapport van de Kinderombudsman dan

En dan is er dat rapport van de Kinderombudsman. “Zwarte Piet is in zijn huidige vorm in strijd met het VN-Kinderrechtenverdrag omdat de figuur kan bijdragen aan pesten, uitsluiting of discriminatie. Daarom moet Zwarte Piet zodanig worden aangepast dat kinderen geen negatieve effecten meer kunnen ervaren bij het Sinterklaasfeest.”

Aanleiding van dat rapport zijn klachten van mensen die de Kinderombudsman vroegen een uitspraak te doen over het fenomeen.

Hoe die aangepaste Zwarte Piet er dan concreet moet uitzien, zegt Kinderombudsman Margrite Kalverboer niet. Wel worden “ouders, scholen, particuliere en publieke jeugdorganisaties en op jeugdigen gerichte media” aangemoedigd zich in te spannen om opnieuw vorm te geven aan Zwarte Piet. “Zij moeten ervoor zorgen dat kinderen van alle huidskleuren plezier hebben aan dit feest.”

Zwarte Piet kwetsend?

“Door Zwarte Piet te ontdoen van discriminerende en stereotyperende kenmerken kan er van hem een figuur worden gemaakt die recht doet aan het plezier dat zovelen beleven aan de Sinterklaastraditie, en die tegelijk in overeenstemming is met de rechten van alle kinderen in Nederland”, schrijft Kalverboer in haar conclusie.

De klagers die zich hadden gemeld bij de Kinderombudsman, vinden dat Zwarte Piet een karikatuur is en een voedingsbodem voor discriminatie en racisme. Hun kinderen zouden Zwarte Piet als kwetsend ervaren.

“Alle jongeren met wie is gesproken vinden dat het uiterlijk van Zwarte Piet aangepast moet worden als er kinderen en jongeren zijn die zich door zijn huidige uiterlijk gediscrimineerd voelen” volgens de kinderombudsman.

Marc Gilling, voorzitter Sint en Pietengilde, is het niet eens met de conclusies van de Kinderombudsman. “Ik vind het een eenzijdig opgesteld rapport. Ze heeft met name kinderen gehoord van tegenstanders van Zwarte Piet. Die krijgen toch een bepaalde vertelling mee van hun ouders. Het doet geen eer aan de beleving van duizenden kinderen van alle rassen, culturen en kleuren die het verhaal op een andere manier kennen en omarmen en ook Zwarte Piet met liefde omarmen. Ik vind het jammer dat de Kinderombudsman geen andere partij heeft willen horen. Onder druk van klagers wordt er een standpunt ingenomen.”

“Pesten op school is niet de schuld van Zwarte Piet”

Gilling erkent dat het heel vervelend is dat “witte” kinderen zwarte kinderen discrimineren en pesten, al dan niet in Sinterklaastijd. “Maar de fout die de Kinderombudsman wel maakt, is dat zij nu het pesten op scholen afschuift op Zwarte Piet. Ik vind dat dat niet mag gebeuren. Ik vind dat je dat primair moet aanpakken daar waar het hoort, op de scholen zelf.”

“Wat ik ook vervelend vind, is dat de Kinderombudsman zich schaart achter het college van de rechten van de mens en het rapport van de Verenigde Naties. Die zeggen helemaal niet dat Zwarte Piet in zijn huidige vorm discriminatoir zou zijn. Sterker, ze geven aan dat hij dat soms kan zijn, op het moment dat hij zich schuldig maakt aan een mengeling van bepaalde discriminatoire factoren die je inderdaad dubieus kunt noemen, zoals bijvoorbeeld de overdreven groot geschminkte lippen buiten de lip-grens, het krom praten, wat in het verleden werd gedaan.”

Gilling vindt dat instanties als de Kinderombudsman zich niet met het volksfeest moeten bemoeien. “Het volk zal bepalen hoe Sinterklaas moet worden gevierd, wij niet, de Kinderombudsman niet, de overheid niet. De overheid zegt ook het is een feest van het volk. Als er iets moet veranderen, dan moeten die veranderingen daar vandaan komen.”

Reacties

Reacties

Geef een reactie