DELEN
CO2

opinieHoe zal de toekomst – als we er eentje hebben tenminste – onze tijd noemen? Het tijdperk van de ontkenning wellicht. Deze week hebben we geschiedenis geschreven: de concentratie CO2 is wereldwijd een belangrijke, weze het symbolische grens gepasseerd.

De hoeveelheid deeltjes van het broeikasgas zal de komende generaties niet meer onder de 400 per miljoen komen. De implicatie daarvan? Wel, iets wat de meeste mensen halsstarrig weigeren onder ogen te willen zien.

Wie even heel nuchter naar de gegevens kijkt, kan echter niet anders dan het voortbestaan van onze soort in twijfel trekken. Telkens we in de geschiedenis van onze planeet met erg hoge CO2-niveaus zaten, ging dat gepaard met massa-extincties.

Voor zover we accuraat kunnen terugkijken – en da’s een pak verder dan voor de mensheid ontstond – is er nog nooit zo’n snelle toename van CO2 geweest.

De catastrofale opwarmingen uit het verleden, die dus gepaard gingen met massa-extincties omdat organismen zich niet kunnen aanpassen aan de veranderde wereld, gingen gepaard met jaarlijkse CO2-toenames van tussen 0,18 ppm (deeltjes per miljoen) en 0,2 ppm.

De mensheid zorgt momenteel voor een toename van 3 ppm per jaar. Bovendien ontkennen alleen volstrekte idioten nog de samenhang tussen toename van CO2 (en CH4, methaan) en een opwarming van ons klimaat.

Naar de 600

We kunnen dat bijzonder accuraat zien voor de jongste 400.000 jaar bijvoorbeeld. Met die nuance: de temperatuurwijzigingen die voortkwamen uit hogere CO2-gehaltes, namen 10.000 jaar of meer in beslag. Wij zijn er in geslaagd om in amper 250 jaar te flikken waar de natuur minstens 40 keer langer over doet.

Bovendien gaat het nog sneller gaan. Terwijl we er sinds de industriële revolutie hebben over gedaan om van 280 ppm naar 400 te gaan – wat al een opwarming van anderhalve graad veroorzaakte -, zal het amper 35 jaar duren volgens de meest conservatieve modellen om naar 500 ppm te gaan. We zullen nog sneller richting 600 gaan daarna.

Cijfers die je misschien niet veel zeggen, maar de implicaties zijn enorm. De laatste keer dat onze planeet geconfronteerd werd met CO2-niveaus zoals we die nu kennen, ongeveer 3 miljoen jaar geleden, leidde dat tot een temperatuurstijging van drie graden, wat dan weer een zeespiegelstijging van tussen 13 en 37 meter veroorzaakte.

Een belangrijke nuance

Met alweer die nuance: de concentratie CO2 gaat alleen maar toenemen. Er is geen enkele indicatie dat dat niet het geval zal zijn. Klimaatakkoorden zoals die van Parijs, mits ze nageleefd worden, gaan hooguit over een jaar of twintig misschien zorgen voor een tragere toename van broeikasgassen. Maar, en het wordt hoog tijd dat we dat onder ogen gaan zien, de condities zoals ze drie miljoen geleden waren, daar zitten we mee. Die klok valt niet meer terug te draaien.

Het is dan ook echt tijd om onder ogen te zien dat we bijzonder hard falen om de mensheid bewust te maken van de gevolgen van de veranderingen die we onze planeet aan het opdringen zijn.

We moeten ons beginnen voorbereiden op een wereld die een pak moeilijker zal worden om als mens in te functioneren. Een wereld waarin honderden miljoenen mensen zullen moeten verkassen (en we hebben het nu al zo moeilijk met een fractie daarvan).

Een wereld ook waarin we geconfronteerd zullen worden met conflicten die zullen voortkomen uit het gegeven dat we niet bereid zijn om in te boeten op de comfortabele levensstijl die we nu kennen.

Dat zou allemaal wel eens veel sneller kunnen gebeuren dan we vermoeden.

Politiek falen

Een aantal instanties falen momenteel dramatisch om de grootste bedreiging in het voortbestaan van de mens als soort – en bovendien eentje die we zien aankomen – in ons collectief bewustzijn te prangen.

Er is uiteraard de politiek. We mogen nu wel gaan concluderen dat vanuit die hoek geen antwoorden en oplossingen gaan komen. Het systeem is geëvolueerd in eentje dat dient om kiezers te paaien en vooral geen stemmen te verliezen. Maar om de opwarming van ons klimaat te vertragen en om ons nu al te gaan voorbereiden op de gevolgen van het kwaad dat al is geschied, moeten bijzonder grote offers gebracht worden.

Het gaat daar bovendien de andere kant uit: een nieuwe, populistische ondertoon dicteert dat uit het in twijfel trekken van de rol van de mens in de klimaatopwarming politieke munt valt te slaan.

We leven steeds meer in een tijdperk van ontkenning, bestendigd door een politieke cultuur van onwetendheid die bewust anti-intectualisme omarmt.

Ook onderwijs en media zwaar in de fout

Het is bijzonder jammer dat twee essentiële delen van onze samenlevingen in dezelfde richting evolueren. Er is het onderwijs, dat een bijzonder belangrijke rol zou kunnen spelen in de bewustwording van de gevolgen van onze levensstijl voor onze planeet. Alleen al de wetenschap rond klimaatverandering onderrichten zou een vak op zich kunnen en moeten zijn.

Het zou bovendien een erg vormend vak zijn: het impliceert wiskunde, fysica, chemie, aardrijkskunde, geschiedenis. Maar, laten we vooral niet dromen, we leven immers in een wereld waar mensen op hun achterste poten gaan staan als iemand suggereert dat het aanleren van een dode taal als Latijn misschien niet meer de beste manier is om competitief te blijven in de geglobaliseerde wereld van 2016.

Ook bijzonder teleurstellend is de rol van de media. De aandacht die aan global warming wordt besteed, zeker gezien de implicaties die ze heeft op ons lot als mensheid, is echt bedroevend.

We moeten hier echt wel de hand in eigen boezem durven steken. We hebben ze meegemaakt hoor, de redactievergaderingen bij de mainstreammedia waarop doodleuk wordt gezegd het geen goed idee is om “de mensen te confronteren met zo’n bad news-show”. Of: “het interesseert de mensen niet”, “de mensen willen dat niet weten”, … ergo: beter niet te veel van geven.

Wat er eigenlijk gezegd wordt, is zelfs dit: mensen lezen graag stuff waarin ze een reden zien om hun angst te rechtvaardigen. Alleen, dat moet dan wel gaan over dingen waar ze de schuld heel duidelijk op iemand anders kunnen steken.

En, dat is nu natuurlijk het hele probleem met de opwarming van ons klimaat: we hebben er allemaal schuld aan. Het makkelijkst is om onze schouders op te halen en te denken “wel, wat kan ik daar aan doen?”

Happy 400 day, allemaal!

Reacties

Reacties

Geef een reactie