DELEN
europa
2015-06-16 11:34:33 France's far-right National Front (FN) party leader Marine Le Pen (3rd R) poses after a press conference at the European Parliament in Brussels, June 16, 2015, with European Parliament members including (L-R) Matteo Salvini of Italy's Lega Nord, Marcel De Graaff of the Netherlands' Party for Freedom (PVV), Janice Atkinson of the UK, Harald Vilimsky of Austria's Freedom Party (FPO), Le Pen, Geert Wilders of the Netherlands' Party for Freedom (PVV) and Tom van Grieken of Belgium's Vlaams Belang, following the announcement of a new grouping of European far-right parties, called Europe of Nations and Freedom. AFP PHOTO / EMMANUEL DUNAND

Op 23 april trekken de Fransen naar de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Na Trump en Brexit in 2016 is het uitkijken of de patriottische golf ook het Europese vasteland bereikt. Om meerdere redenen zijn dit historische verkiezingen. Marine Le Pen president?

De uittredende socialistische president Hollande (PS) heeft ervoor gekozen geen kandidaat meer te zijn. Immers, slechts 4% van de Fransen steunen het beleid van hun president. Nooit eerder gebeurde het dat een uittredend president zich niet opnieuw verkiesbaar stelt. De voorverkiezingen in de klassieke machtspartijen (centrumlinks en socialisten) hadden nog meer verrassingen in petto.

Zowel bij de centrumrechtse les Républicains als bij de socialisten werden de kandidaten van het partijestablishment weggestemd ten voordele van de outsiders. Voormalig president Nicolas Sarkozy eindigde op een beschamende derde plaats. Outsider François Fillon won met een straatlengte voorsprong. Zelfde verhaal bij de socialisten: ex-premier Manuel Valls moest de duimen leggen voor de vrij onbekende Benoît Hamon. Het partij-establishment aan de klassieke linker- en rechterzijde heeft elke autoriteit bij de partijleden verloren.

De kandidaten

Er zijn in totaal elf kandidaten die dingen naar het presidentschap. Als we de peilingen mogen geloven, maken een viertal kandidaten kans op kwalificatie voor de laatste ronde. Marine Le Pen stond maanden afgetekend op kop. Door de opkomst van Emmanuel Macron lijkt daar verandering in te komen. Macron is ex-minister van Hollande en heeft een verleden bij de grootbank Rothschild. Volgens zijn medestanders is hij een nieuwe politieke kracht om rekening mee te houden.

LCI on Twitter

Présidentielles 2017 : les propositions des candidats sur l’Europe https://t.co/EhBViF3FgA

Volgens zijn tegenstanders is hij het resultaat van politieke marketing, zegt hij wat de mensen willen horen. Derde in de peilingen is de centrumrechtse kandidaat François Fillon wiens kandidatuur gebukt gaat onder kleine schandaaltjes, van het ontvangen van gratis maatpakken tot het betalen van zijn vrouw en kinderen voor onbestaande prestaties in het parlement. Het rijtje kanshebbers wordt afgesloten door de communist en miljonair Jean-Luc Mélenchon. En de socialist Benoît Hamon dan? Die is virtueel uitgeschakeld met een schamele 9% in de peilingen. Hij geeft zijn eigen nederlaag al toe. De klassieke linker- en rechterzijde lijken elke electorale aantrekkingskracht bij het brede publiek verloren.

De kandidaten met de twee hoogste scores gaan naar de tweede ronde. Er staan nu vier kanshebbers aan de meet. In de eerste ronde kan het nog alle kanten uit. Het Franse electoraat is bijzonder instabiel geworden, zo toonden de voorverkiezingen al aan. De kiezers van Marine Le Pen en François Fillon lijken het meest overtuigd van hun keuze. Emmanuel Macron mag dan al consistent hoog scoren in de peilingen, zijn electoraat is het minst zeker van hun keuze.

De communisten zijn terug

Wie verrassend sterk opkomt in de eindspurt van deze campagne is de communist Mélenchon. In Marseille verzamelde hij maar liefst 70.000 medestanders voor een meeting. Eerder kwamen in maart al 130.000 supporters opdagen in Parijs.

Jean-Luc Mélenchon on Twitter

À #Marseille, nous avons fait une minute de silence pour les morts de la Méditerranée. #JoursHeureux https://t.co/RJy28gZ7rA

Decennialang kende Frankrijk een zeer sterke communistische partij die rond 20% van het electoraat achter zich had. In de jaren ’80 verloor het steeds meer stemmen aan het rechtsnationale Front National. In de jaren ’90 werd de Parti Communiste Français (PCF) ei zo na doodgeknuffeld in het “meervoudig links”-project van de PS. Linkse kiezers zagen het verschil niet meer tussen de PS en de PCF en kozen eieren voor hun geld. Hieraan lijkt nu een einde gekomen door de implosie van de PS. Extreemlinks lijkt de leidinggevende positie van de linkerzijde van een gedecimeerde PS over te nemen, iets wat we ook in Nederland zagen gebeuren door GroenLinks ten opzichte van PvdA.

Le Pen president?

In de eerste ronde lijkt Marine Le Pen een zekerheid. Ze haalt al jaren consistent hoge scores in de peilingen. Haar kiezers zijn het meest overtuigd van hun keuze. Zowel bij de Europese verkiezingen in 2014 als de regionale verkiezingen in 2015 brak het FN overal het ‘glazen plafond’: zowel socio-demografisch als geografisch. Echter, geen enkele peiling geeft een overwinning aan Marine Le Pen in de tweede ronde tegen gelijk welke kandidaat.

De overige drie kandidaten lijken de presidentsverkiezingen dus vooral in de eerste ronde te winnen. Een uitzichtloze positie voor Marine Le Pen? Niet helemaal. Ze beschikt over een sterk gemobiliseerd electoraat dat zeker van zijn keuze is. Hoe meer kiezers afwezig blijven in de tweede ronde, hoe groter de kans dat Marine Le Pen het haalt. Een maand na de presidentsverkiezingen moeten de Fransen opnieuw naar de stembus. Ditmaal voor de parlementsverkiezingen. Het verleden wees uit dat een ‘cohabitation’ tussen president en parlement van een verschillende strekking een moeilijke samenwerking oplevert.

Marine Le Pen on Twitter

Découvrez les 10 mesures immédiates que je mettrai en œuvre dès mon élection : #AuNomDuPeuple #Marine2017 https://t.co/r2XTxDFTnq

Gelijk wie president wordt, het is maar de vraag of er een meerderheid in het parlement te behalen valt. Een stem tegen Marine Le Pen bij de presidentsverkiezingen levert niet noodzakelijk een stem voor de presidentiële meerderheid op bij de parlementsverkiezingen. Socialisten en les Républicains zullen moeten vechten voor hun politiek overleven. Mélenchon zal een mooie score uiteraard willen omzetten in parlementaire zetels. Macron van zijn kant beschikt niet over een uitgebreid partij-apparaat. En ondanks miljoenen stemmen heeft FN nu maar één verkozene: Marion Maréchal-Le Pen. Projecties geven FN nu tot 136 zetels.

Zelfs als Marine Le Pen het in een verkiezing van één tegen allen niet haalt bij de presidentsverkiezingen, is de kans groot dat FN zich definitief als grote politieke kracht verankert.

Reacties

Reacties

Geef een reactie