DELEN
brexit
Theresa May: donkere wolken boven de UK.

Als Noord-Ierland zou beslissen om bij Ierland aan te sluiten en de UK te verlaten, wordt het automatisch lid van de Europese Unie. Dat is een enorme politieke overwinning voor Ierland en een nieuwe klap in het gezicht van de UK en premier Theresa May. Die dreigt 60 miljard euro te moeten betalen door de Brexit en ziet grote druk op de eenheid van haar land.

Het zijn de lepe Ieren, met hun premier Enda Kenny op kop, die nu de rest van de EU op sleeptouw nemen en steun krijgen in ‘hun’ dossier. Want net zoals ooit gebeurde met Oost-Duitsland in 1990, zou Noord-Ierland ineens lid kunnen worden (of blijven) als het één land wordt met Ierland. Dat maakten diplomatieke bronnen van de EU gisteren duidelijk aan onder meer AFP.

Of dat ook echt gaat gebeuren is niet makkelijk te voorspellen. Maar het feit dat de andere EU-lidstaten nu al op punt staan om het idee van onmiddellijk lidmaatschap te steunen, is een grote overwinning voor de Ieren en de katholieke Noord-Ieren die zo’n hereniging wel zien zitten.

De diplomatieke zet van de EU verhoogt opnieuw de druk op Theresa May, de premier van het Verenigd Koninkrijk. Want May staat niet bepaald sterk in de onderhandelingen rond de Brexit: er zit een limiet van twee jaar op die onderhandelingen, waarbij de EU een hele machine plus een plan klaar heeft, terwijl de Britten veel minder duidelijk zijn over de opties en mogelijkheden.

De Schotten ook weg?

En twee deelstaten van de UK dreigen ook de deur dicht te slaan. De Schotten, waar separatistische partij SNP de regering levert, willen terug bij de EU komen en het Verenigd Koninkrijk verlaten als onafhankelijk land. Dat scenario, waarbij Schotland zich losscheurt, lag altijd moeilijk binnen de EU, waar landen als Spanje schrik hebben voor de gevolgen in eigen land. Catalonië en ook Baskenland dromen in Spanje immers van zo’n onafhankelijkheidsscenario.

Maar onlangs nog zette Spanje het licht op groen: als Schotland zou afscheuren van de UK, dan gaan zij niet dwarsliggen. Alleen moet Schotland dan wel een nieuwe aanvraag indienen, en goedgekeurd worden door de Europese Unie. Echt moeilijk kan dat niet zijn: het heeft nu immers al alle wetgeving en regels van de EU.

De erfenis van de vredesakkoorden uit 1998

Voor Noord-Ierland, die andere regio van de UK waar men droomt van onafhankelijkheid, ligt het dus nog makkelijker: zij kunnen meteen lid blijven, kondigt de EU nu aan. Bij de onderhandelingen van het Goede Vrijdagakkoord, dat in 1998 vrede bracht in Noord-Ierland, is die optie altijd open gebleven: dat het deeltje van Ierland één zou worden met de rest van het eiland.

Het katholieke deel van Noord-Ierland droomt daar nog altijd van, en kan ook een referendum daarover eisen. Of ze dat zouden winnen, is maar de vraag. Maar door demografische evoluties zijn de Katholieken vandaag nipt in de meerderheid in Noord-Ierland.

En de Brexit heeft er tot een schokgolf geleid. Want de EU garandeerde dat de grensovergang tussen Ierland en Noord-Ierland vlot liep, dat er geen spanningen waren. Noord-Ierland had ook een meerderheid van ‘remain’-stemmers, de regio wilde dus niet de EU verlaten. Ook Schotland stemde voor ‘remain’, terwijl Engeland en Wales voor ‘leave’ stemden en een meerderheid haalden.

Een scenario waarbij May uiteindelijk het opbreken van de UK kan begeleiden, en waarbij Schotland en Noord-Ierland de deur dichtslaan, is niet langer fictie.

Reacties

Reacties

Geef een reactie