DELEN
erdogan

Terwijl de aanhang van president Erdogan met luxe touringcars naar de stembus wordt gebracht, proberen ook zijn tegenstanders hun achterban te mobiliseren. Dat valt niet mee. Op pad met het nee-kamp.

Eigenlijk hadden we nu in een luxe bus moeten zitten. Maar in plaats daarvan zitten we met vijf mensen bijeen gepropt in de veel te kleine Peugeot van Gürbüz, een 47-jarige ambtenaar met paardenstaart uit Schiedam. ,,Je had beter met het ja-kamp op pad kunnen gaan”, zegt Gürbüz, terwijl hij nog maar een sigaret opsteekt. ,,Dan had je nu een lekker ontbijtje gekregen.”

Om negen uur ’s ochtends had de bus moeten arriveren, die Schiedamse Turken naar de grote stemlocatie in Den Haag zou brengen. Maar de twintig nee-stemmers die zich verzameld hebben bij het Alevitisch Cultureel Centrum, wachten vergeefs. ,,De bus komt niet”, roept een vrijwilliger om half tien. Verbazing alom. Wat is er gebeurd? Is de bus niet betaald? ,,Jawel”, zegt een bestuurslid. ,,Maar de chauffeur is niet komen opdagen. Wie is er met de auto?”

Het voelde goed om nee te stemmen, heerlijk.

Stemgerechtigde Nurcan
Gürbüz weet wel waarom de bus niet is gekomen, zegt hij als we in zijn bescheiden Peugeot door het Westland naar Den Haag tuffen. ,,Het is een Turks busbedrijf. Die zijn vast bang geworden voor de Erdogan-aanhang.” Het verbaast hem niet. Hij vertelt over de intimidatie waar je als tegenstander van Erdogan mee te maken krijgt. In december hebben onbekenden nog het pand beschoten waar de Alevitische Turken in Schiedam samenkomen. ,,Van Turkse collega’s krijg ik te horen: als je nee stemt, worden je banden lekKgeprikt. Zo werkt het ja-kamp. Mensen met een eigen winkel gaan echt niet roepen dat ze tegen Erdogan zijn, want dan kun je je zaak hier wel sluiten.”

Geen hoofddoek

De drie vrouwen die bij hem zijn ingestapt, durven wél voor hun mening uit te komen. De wijk weet hoe ze denken – al was het maar omdat ze geen hoofddoek dragen. Nurcan (55) bijvoorbeeld, een fervent tegenstander van de president. Vanaf de voorstoel vertelt ze hoe ze er vanmorgen nog van langs kreeg van haar buren, omdat ze ‘nee’ gaat stemmen. Twintig jaar geleden vertrok Nurcan uit Turkije, waar ze zich jarenlang had ingezet voor vrouwenrechten.,,Erdogan wil alle vrijheid kapotmaken. Als hij alle macht krijgt, moeten alle vrouwen in Turkije weer een hoofddoek dragen. Hij mag dit niet winnen.”

Maar hij kán wel winnen, zegt Gürbüz, net als we worden ingehaald door een luxe touringcar vol Turken: het ja-kamp on tour. Op Facebook is precies te zien hoe je als ja-stemmer naar de stembus kan worden gebracht, of je nu in Schiedam woont of Medemblik. ,,Zo’n organisatie hebben wij niet”, zegt hij. ,,We hebben het geld niet, maar we zijn ook geen eenheid. De tegenstanders van Erdogan zijn Alevieten, Koerden, alles door elkaar. We vormen geen front.”

Na een half uur zijn we bij het evenementencentrum in Den Haag, dat deze week één van de drie stemlocaties is. Het is nog rustig – de grootste drukte wordt in de avonduren en dit weekend verwacht – en dus zijn de vier binnen vijf minuten terug.

Vreselijk

,,Het voelde goed om nee te stemmen, heerlijk”, zegt Nurcan. Op de achterbank knikken vriendin en naamgenoot Nurcan (51) en haar dochter, de 21-jarige Cansu. Moeder spreekt Nederlands met licht Turks accent, dochter met dat van een licht bekakte rechtenstudent. Ze studeert human resource management in Utrecht. Waarom gaat een jonge, hier geboren vrouw stemmen voor een Turks referendum? ,,Omdat de plannen van Erdogan vreselijk zijn”, zegt Cansu. ,,Ik heb familie in Turkije, kom er nog geregeld. Als deze plannen doorgaan, heeft het parlement niets meer te zeggen en kan hij alle rechters vervangen. Het gaat mij niet eens om Erdogan. Niemand hoort zoveel macht te krijgen. Ook de presidenten na hem niet.”

Ze begrijpt niet dat zoveel van haar leeftijdsgenoten Erdogan steunen. ,,Ik kan prima discussiëren met mensen die andere ideeën hebben. Mijn beste vriendin is heel rechts, ik ben juist links. Maar die aanhangers van de AK-partij kunnen alleen maar opdreunen hoeveel wegen Erdogan wel niet heeft aangelegd, en hoeveel ziekenhuizen hij gebouwd heeft. Alsof er in andere landen géén ziekenhuizen worden gebouwd.”

De vier hebben hun plicht gedaan, zeggen ze terwijl we Schiedam weer binnenrijden. Over anderhalve week wordt duidelijk hoe de toekomst van Turkije eruitziet. Nurcan zucht diep. ,,Ik hou van Turkije. Maar Erdogan is een dictator. Als hij wint, gooi ik mijn Turks paspoort weg. Dan wil ik er nooit meer komen.’

Reacties

Reacties

1 REACTIE

Geef een reactie